Bác sĩ Nguyễn Thị Diệu Thúy, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội thăm khám cho bệnh nhi mắc RSV - Ảnh: DƯƠNG LIỄU
Từ đầu tháng 8 đến nay, nhiều trẻ nhập viện tại Khoa Nhi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội do các bệnh hô hấp, trong đó có RSV, phế cầu, Adenovirus...
PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy - Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - cho biết hiện số trẻ mắc RSV tại khoa khá đông, trong đó có 2 ca nặng phải thở máy. Các trường hợp chuyển nặng chủ yếu ở trẻ dưới 3 tháng tuổi.
Từ ho, sổ mũi đến suy hô hấp rất nhanh
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), RSV là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới cấp tính ở trẻ em. Mỗi năm, trên toàn cầu có hơn 3,6 triệu trẻ dưới 5 tuổi phải nhập viện và khoảng 100.000 trẻ tử vong do RSV; khoảng một nửa số ca tử vong xảy ra ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.
Phần lớn người mắc RSV có triệu chứng nhẹ giống cảm lạnh. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, đặc biệt trong những tháng đầu đời, bệnh có thể diễn biến nặng và cần được theo dõi sát.
Bác sĩ Thúy cho biết trước đây nhiều người cho rằng trẻ mắc RSV nặng chủ yếu là trẻ sinh non hoặc có bệnh nền. Thực tế, trẻ khỏe mạnh, bụ bẫm vẫn có thể gặp biến chứng nặng.
Nguyên nhân là đường thở của trẻ nhỏ vốn hẹp. Khi niêm mạc đường hô hấp viêm, phù nề và tăng tiết đờm, lòng đường thở càng thu hẹp, làm tăng sức cản hô hấp.
Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng tuổi chưa có khả năng ho hiệu quả để tống đờm. Khi bú, trẻ phải phối hợp cả bú và thở. Nếu nghẹt mũi, khó thở, trẻ dễ bỏ bú, quấy khóc và tình trạng có thể nhanh chóng nặng lên.
"Một đặc điểm đáng lo ngại của RSV ở trẻ nhỏ là bệnh có thể diễn tiến rất nhanh. Nhiều trẻ nhập viện ban đầu không phải vì khó thở mà vì bỏ bú, bỏ ăn, quấy khóc", bác sĩ Thúy nói.
Có trường hợp tối hôm trước trẻ vẫn tương đối bình thường nhưng sáng hôm sau đã rơi vào tình trạng rất nặng.
Không chỉ rửa tay, đeo khẩu trang là đủ
Theo các bác sĩ, người lớn có thể mang vi rút từ môi trường bên ngoài về nhà dù chưa có triệu chứng rõ ràng. Trẻ lớn đi nhà trẻ, trường học cũng có thể chỉ hắt hơi, sổ mũi, sốt nhẹ rồi nhanh khỏi nhưng vẫn lây vi rút cho em bé.
Bác sĩ Phạm Hải Hà - Phó trưởng khoa Sản bệnh lý, Bệnh viện Phụ sản Trung ương - cho biết sau khi em bé chào đời, người thân thường muốn đến thăm, bế và hôn trẻ. Tuy nhiên, đây cũng có thể là nguồn đưa vi rút từ bên ngoài vào.
Vì vậy, trong tháng đầu đời, gia đình nên hạn chế người đến thăm, đặc biệt không để người đang có triệu chứng hô hấp tiếp xúc gần, ôm, bế hoặc hôn trẻ. Người chăm sóc cần rửa tay trước khi tiếp xúc với trẻ.
Việc phòng bệnh cho trẻ cũng có thể được tính từ thai kỳ. Theo bác sĩ Hà, với RSV và một số bệnh nhiễm trùng khác, kháng thể từ mẹ có thể truyền qua nhau thai sang thai nhi, giúp bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời khi hệ miễn dịch còn non nớt.
"Muốn có kháng thể từ mẹ truyền cho con thì cần chủ động phòng bệnh cho mẹ. Khi trẻ chào đời, trong máu đã có kháng thể từ mẹ, giúp bảo vệ trẻ trong giai đoạn đầu đời", bác sĩ Hà giải thích.
WHO hiện khuyến nghị một số biện pháp phòng bệnh trong thai kỳ, tùy tình trạng sức khỏe của thai phụ. Sau khi trẻ chào đời, sữa mẹ cũng cung cấp nhiều thành phần miễn dịch, góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch còn non nớt của trẻ.
