Những dấu hiệu nhỏ dễ bị bỏ qua vì nhiều người cho rằng đó chỉ là hậu quả của tuổi tác, căng thẳng hoặc một vấn đề sức khỏe thông thường - Ảnh: Imperial
Các bác sĩ ung bướu cho rằng điều quan trọng không phải là hoảng sợ trước mỗi triệu chứng, mà là nhận biết những thay đổi bất thường, đặc biệt khi chúng kéo dài, tái diễn hoặc ngày càng nghiêm trọng, để đi khám đúng lúc.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm và điều trị kịp thời có thể giúp cải thiện khả năng đáp ứng điều trị và tăng cơ hội sống.
Dưới đây là 7 dấu hiệu bạn không nên chủ quan.
1. Sụt cân không rõ nguyên nhân
Nếu cân nặng giảm đáng kể dù bạn không ăn kiêng, không tăng cường tập luyện và cũng không chủ động giảm cân, đây là thay đổi cần được chú ý.
Bác sĩ Christopher Cann, chuyên khoa ung thư tại Trung tâm Ung thư Fox Chase, Mỹ, cho rằng tình trạng giảm khoảng 4-5kg hoặc hơn trong vài tuần đến vài tháng mà không có chủ ý là một dấu hiệu đáng lưu tâm.
Tuy nhiên sụt cân không chủ ý không đồng nghĩa với ung thư. Nhiều bệnh lý khác cũng có thể khiến cân nặng giảm, chẳng hạn các vấn đề về tiêu hóa, nội tiết hoặc nhiễm trùng.
2. Mệt mỏi kéo dài, ảnh hưởng đến cuộc sống
Ai cũng có thể cảm thấy mệt mỏi sau những ngày thiếu ngủ, làm việc căng thẳng hoặc vận động quá sức. Mệt mỏi cũng có thể liên quan đến thiếu máu và nhiều bệnh lý khác.
Nhưng nếu cảm giác mệt mỏi kéo dài, nghiêm trọng đến mức ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hoặc chất lượng cuộc sống, bạn không nên chỉ cố gắng nghỉ ngơi và chờ triệu chứng tự biến mất.
Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS) liệt kê tình trạng mệt mỏi nghiêm trọng, không cải thiện dù đã nghỉ ngơi trong số những triệu chứng có thể xuất hiện ở người mắc ung thư.
3. Thay đổi bất thường khi đi tiểu
Ở nam giới, những thay đổi như đi tiểu thường xuyên hơn, dòng tiểu yếu hoặc xuất hiện máu trong nước tiểu cần được kiểm tra.
Theo bác sĩ Monisha Singh - chuyên khoa ung thư tiêu hóa và phụ khoa tại Bệnh viện Houston Methodist, những triệu chứng này có thể xuất phát từ phì đại tuyến tiền liệt lành tính, một tình trạng khá phổ biến, nhưng cũng có thể liên quan đến những bệnh lý nghiêm trọng hơn.
4. Có máu trong phân hoặc thay đổi thói quen đi tiêu
Nhìn thấy máu trong phân, nhiều người thường nghĩ ngay đến bệnh trĩ. Đây đúng là một nguyên nhân phổ biến, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, máu trong phân có thể xuất hiện do nhiều bệnh lý khác nhau, trong đó có ung thư đại trực tràng. Chỉ dựa vào màu sắc hoặc lượng máu cũng không thể xác định chính xác nguyên nhân.
Ngoài máu trong phân, bạn cũng nên chú ý nếu xuất hiện những thay đổi kéo dài như: Táo bón hoặc tiêu chảy bất thường; Thói quen đi tiêu thay đổi rõ rệt; Phân có hình dạng hoặc kích thước khác thường kéo dài; Đầy hơi, đau bụng dai dẳng; Phân có màu đen như hắc ín.
Đặc biệt, phân đen như hắc ín có thể liên quan đến tình trạng chảy máu ở phần trên của đường tiêu hóa và cần được đánh giá y tế.
5. Khó nuốt ngày càng rõ
Thỉnh thoảng bị nghẹn khi ăn không nhất thiết là dấu hiệu đáng lo. Tuy nhiên nếu cảm giác khó nuốt xuất hiện thường xuyên hoặc ngày càng nghiêm trọng, bạn nên đi khám.
Khó nuốt có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, trong đó có những vấn đề tương đối phổ biến như trào ngược hoặc rối loạn ở đường tiêu hóa. Tuy nhiên tình trạng này cũng có thể liên quan đến các bệnh lý ở thực quản.
6. Nốt ruồi, đốm da hoặc khối bất thường thay đổi
Một nốt ruồi mới xuất hiện, một đốm da lớn nhanh, thay đổi màu sắc hoặc hình dạng, hay một vết loét lâu lành đều là những thay đổi không nên bỏ qua.
Hiệp hội Ung thư Mỹ khuyến cáo mọi người chú ý đến những vùng da có nốt mới xuất hiện, phát triển hoặc thay đổi, cũng như những vết loét không lành sau nhiều tuần.
Không phải mọi nốt ruồi hay tổn thương trên da đều là ung thư. Tuy nhiên nếu một tổn thương có sự thay đổi rõ rệt, đặc biệt là thay đổi nhanh, tốt nhất nên để bác sĩ kiểm tra.
Ung thư da có thể xuất hiện ở nhiều lứa tuổi và trên nhiều màu da khác nhau. Phát hiện sớm những tổn thương đáng ngờ có thể mang lại lợi ích cho việc điều trị.
7. Đổ mồ hôi ban đêm dữ dội
Đổ mồ hôi nhẹ khi ngủ có thể hoàn toàn bình thường, nhất là khi phòng ngủ nóng, mặc quá nhiều quần áo hoặc sử dụng chăn quá dày.
Nhưng nếu bạn thường xuyên đổ mồ hôi nhiều đến mức phải thức dậy thay quần áo hoặc thay ga giường, trong khi không tìm được nguyên nhân rõ ràng, đây là triệu chứng nên được trao đổi với bác sĩ. Đổ mồ hôi ban đêm dữ dội có thể xuất hiện trong một số bệnh lý, trong đó có u lympho.
Có những dấu hiệu này có phải là mắc ung thư?
Không. Đây là điều quan trọng cần nhấn mạnh. Có một hoặc thậm chí nhiều triệu chứng kể trên không có nghĩa bạn mắc ung thư. Điều đáng quan tâm hơn là một triệu chứng mới xuất hiện, kéo dài, tái diễn hoặc ngày càng nặng lên.
Theo WHO, phát hiện sớm ung thư có hai hướng quan trọng: nhận biết và đánh giá sớm các triệu chứng ở người đã xuất hiện dấu hiệu bất thường; đồng thời thực hiện tầm soát phù hợp đối với một số loại ung thư ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Bên cạnh đó hãy trao đổi với bác sĩ về lịch tầm soát ung thư phù hợp với tuổi, giới tính, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ của bản thân. Những người có người thân từng mắc ung thư có thể cần được tư vấn về việc tầm soát sớm hơn.
WHO cũng khuyến nghị giảm những yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát, chẳng hạn không hút thuốc, hạn chế rượu bia, duy trì hoạt động thể chất và xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh.
