Các phụ huynh tranh thủ đưa con em đến trung tâm VNVC để tiêm vắc xin tay chân miệng trong những ngày đầu ra mắt - Ảnh: Anh Tuấn
Chủ động phòng ngừa sớm cho trẻ
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết vắc xin tay chân miệng được VNVC ra mắt và triển khai tiêm tại gần 300 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc từ ngày 25-9.
Đến nay, sau 5 ngày triển khai, VNVC đã ghi nhận gần 25.000 trẻ được phụ huynh đưa đến tiêm, trong đó có nhiều trẻ từng mắc tay chân miệng, thậm chí từng phải nhập viện điều trị nhiều lần.
Phần lớn phụ huynh đưa con đến tiêm đều chủ động tìm hiểu và mong muốn cho trẻ hoàn thành đủ phác đồ khuyến cáo. Điều này xuất phát từ sự lo lắng trước căn bệnh dễ lây lan, nguy cơ biến chứng nặng trong khi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Đưa con trai 2 tuổi Minh An đi tiêm vắc xin phòng tay chân miệng tại VNVC Bình Thủy, phường Thới An Đông, Cần Thơ, chị Nguyễn Thị Diệp (39 tuổi) cho biết bé và anh trai 10 tuổi đều từng mắc bệnh. Riêng Minh An mắc ba lần liên tiếp chỉ trong ba tháng. Mỗi lần chăm con, chị đều thấp thỏm theo dõi các dấu hiệu bất thường vì lo bệnh chuyển nặng, nhất là khi trẻ chuẩn bị đến tuổi đi học.
"Vợ chồng tôi đã chờ vắc xin này từ lâu. Nghe tin VNVC có vắc xin tay chân miệng, chúng tôi đưa con đi tiêm ngay. Con từng mắc bệnh nhiều lần nên giờ có thêm cách chủ động bảo vệ con, gia đình yên tâm hơn rất nhiều", chị Diệp chia sẻ.
Vợ chồng chị Diệp đưa con trai 2 tuổi Minh An tiêm vắc xin tại VNVC Bình Thủy, phường Thới An Đông, Cần Thơ sáng 2-9 - Ảnh: Lâm Anh
Ở TP.HCM, đưa con trai 4 tuổi đến VNVC Phạm Văn Chiêu (phường Gò Vấp) tiêm vắc xin tay chân miệng, chị Bảo Ngọc (32 tuổi) cho biết lúc 1 tuổi, bé từng mắc tay chân miệng nguy kịch do EV71, phải lọc máu, can thiệp ECMO tại Bệnh viện Nhi đồng 1.
"Cảm giác nhìn con chuyển nặng rất nhanh mà mình bất lực, thực sự ám ảnh. Vì vậy, khi biết đã có vắc xin, tôi gần như không chần chừ, đưa con đi tiêm ngay. Sau những gì gia đình đã trải qua, tôi càng hiểu chủ động phòng bệnh cho con quan trọng thế nào", chị Ngọc chia sẻ.
Bé Gia Minh, con trai chị Bảo Ngọc từng mắc bệnh tay chân miệng do EV71 độ 4, phải đặt ECMO, lọc máu tại Bệnh viện Nhi đồng 1 năm 2023 - Ảnh: Gia đình cung cấp
Thành quả của hơn 15 năm nghiên cứu
Hiệu quả triển khai thực tế của vắc xin tay chân miệng cũng được các chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật tại hội thảo "Kỷ nguyên mới trong phòng ngừa tay chân miệng do EV71" do Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Substipharm Biologics (Thuỵ Sỹ) tổ chức mới đây tại Việt Nam.
Vắc xin này là thành quả của hơn 15 năm nghiên cứu, ghi nhận hiệu lực bảo vệ gần 97% và 100% ngăn ngừa nhập viện đối với tay chân miệng do EV71.
Gắn bó hàng chục năm với công tác điều trị các ca tay chân miệng nặng tại Việt Nam, BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, cho biết vắc xin phòng tay chân miệng là giải pháp được giới y khoa mong đợi trong nhiều năm.
Theo BS Khanh, tay chân miệng do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra, nhưng chủng virus EV71 đặc biệt đáng lo ngại do có tính hướng thần kinh mạnh, liên quan nhiều trường hợp bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch và tử vong ở trẻ nhỏ.
Trong khi đó, các biểu hiện nhiễm EV71 ở trẻ có thể không rầm rộ, dễ nhầm lẫn với những bệnh thông thường khác dẫn đến điều trị muộn, tăng nguy cơ biến chứng.
"Nhiều năm qua, chứng kiến nhiều trẻ nhập viện và chuyển nặng rất nhanh, chỉ trong vài giờ đã rơi vào nguy kịch, đòi hỏi rất nhiều nhân lực, thiết bị hồi sức và thuốc men, các bác sĩ điều trị luôn chịu áp lực rất lớn. Đây là lý do vì sao việc phát triển vắc xin nhắm đến tác nhân gây bệnh nặng nhất EV71 thay vì ngăn ngừa tất cả chủng virus gây tay chân miệng", BS Khanh chia sẻ.
Theo BS Trương Hữu Khanh, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh, có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ. Ảnh: Mộc Thảo
GS.BS Li-Min Huang, chuyên gia bệnh truyền nhiễm nhi khoa quốc tế, cho biết vắc xin phòng tay chân miệng là thành quả của hơn 15 năm nghiên cứu.
Trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 quy mô lớn, gần 2.500 trẻ em Việt Nam tham gia, chiếm 82,9% tổng số đối tượng nghiên cứu. Trung tâm thử nghiệm lâm sàng Viện Pasteur TP.HCM là đơn vị phối hợp triển khai nghiên cứu tại Việt Nam, đóng góp nguồn dữ liệu khoa học quan trọng để đánh giá vắc xin trên chính trẻ em Việt Nam.
"Kết quả được công bố trên The Lancet cho thấy hiệu lực bảo vệ của vắc xin đạt 96,8% và ghi nhận hiệu quả 100% trong phòng nhập viện do EV71 ở trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ. Vắc xin cũng cho thấy khả năng bảo vệ trước nhiều kiểu gen EV71.
Đặc biệt, hiệu quả nghiên cứu tiếp tục được củng cố bằng dữ liệu thực tế tại thị trường đã triển khai vắc xin từ năm 2023, với hơn 600.000 liều được sử dụng đến tháng 9/2026", GS.BS Li-Min Huang cho biết.
GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, cho biết EV71 từng là nỗi ám ảnh kéo dài nhiều năm tại Đài Loan (Trung Quốc).
Riêng đợt bùng phát lớn năm 1998 đã khiến 78 trẻ tử vong. Khoảng 70-80% trẻ đã nhiễm virus khi đến 6 tuổi. Gánh nặng bệnh tật này thúc đẩy Đài Loan (Trung Quốc) tăng cường hệ thống giám sát Enterovirus và quyết tâm tìm kiếm một giải pháp phòng bệnh chủ động bằng vắc xin.
GS.BS Li-Min Huang chia sẻ, CDC Đài Loan chưa ghi nhận ca bệnh nặng do EV71 trong các năm 2024, 2025 và 2026. Ảnh: Mộc Thảo
Vắc xin trải qua quá trình nghiên cứu từ năm 2007, giai đoạn 3 được thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn tại Việt Nam và Đài Loan (Trung Quốc) với sự tham gia của gần 2.500 trẻ em Việt Nam, chiếm 82,9%.
Trung tâm thử nghiệm lâm sàng Viện Pasteur TP.HCM là đơn vị phối hợp triển khai nghiên cứu tại Việt Nam, góp một phần rất lớn dữ liệu khoa học với sự tham gia trực tiếp của chính trẻ em Việt Nam.
Từ dữ liệu nghiên cứu và thực tế triển khai, CDC Đài Loan, Hội Bệnh truyền nhiễm Nhi khoa Đài Loan và Hội Sơ sinh Đài Loan đều khuyến cáo trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi tiêm vắc xin tay chân miệng, bất kể tiền sử từng nhiễm bệnh tay chân miệng trước đó.
