Toàn cảnh ca thông tim bào thai số 17 - Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Sáng 14-10, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) cho biết ê kíp Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Từ Dũ vừa thông tim thành công bào thai thứ 17 sau khi trải qua các thách thức kỹ thuật chưa từng gặp ở các trường hợp trước.
Trường hợp bất thường tim sớm nhất từ trước đến nay
Thai phụ L.T.K.X. (30 tuổi, quê Vĩnh Long) mang thai tự nhiên lần thứ hai, dự sinh ngày 29-12-2026. Trong các lần khám thai định kỳ quý 1, chưa ghi nhận bất thường; xét nghiệm sàng lọc trước sinh NIPT cho kết quả nguy cơ thấp.
Tuy nhiên, khi thai được 16 tuần 6 ngày, siêu âm phát hiện thai nhi không lỗ van động mạch phổi, vách liên thất kín, hở van ba lá nặng và thiểu sản thất phải mức độ trung bình.
Đây là trường hợp phát hiện bất thường tim sớm nhất trong 17 ca thông tim can thiệp bào thai mà hai bệnh viện đã thực hiện.
Từ tuần thai 17 - 26, thai phụ được theo dõi song song tại khoa chăm sóc trước sinh Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1. Các ê kíp thường xuyên trao đổi hình ảnh siêu âm, đồng thời hội chẩn với giáo sư Gerald Tulzer - chuyên gia can thiệp tim bào thai, nguyên giám đốc Trung tâm Tim trẻ em Linz (Áo).
Qua quá trình đánh giá diễn tiến cấu trúc tim và chức năng thất phải, các chuyên gia thống nhất thời điểm can thiệp tối ưu vào khoảng tuần thai 28 - 29.
Ngày 8-10, hội chẩn liên viện xác định thai hơn 28 tuần bị không lỗ van động mạch phổi, thiểu sản thất phải tiến triển nặng. Sau đánh giá, hội đồng chuyên môn nhận định thai nhi còn cơ hội can thiệp và thống nhất nong van động mạch phổi trong bào thai.
Thai phụ đã sinh hoạt bình thường, thai cử động tốt
Cuộc can thiệp diễn ra từ 8h30 - 10h30 ngày 9-10. Sau vô cảm cho mẹ và thai nhi, ê kíp điều chỉnh tư thế thai, đưa kim 18G xuyên qua thành bụng mẹ, cơ tử cung, thành ngực thai và tiếp cận buồng thoát thất phải tương đối thuận lợi.
Tuy nhiên, khó khăn xuất hiện khi hệ thống dây dẫn chuyên dụng không thể đi qua van động mạch phổi do lá van quá dày và chắc.
Ê kíp nhanh chóng hội chẩn tại chỗ, chuyển sang phương án dự phòng dùng kim 20G luồn qua ống dẫn đường 18G để tăng khả năng xuyên qua van (kỹ thuật từng thành công ở ca can thiệp thứ 13). Tuy nhiên, phương án này vẫn thất bại do van quá dày.
Trong quá trình can thiệp, tim thai xuất hiện biến chứng, buộc ê kíp tạm dừng để hồi sức. Sau đó, sức co bóp cơ tim cải thiện, nhịp tim ổn định, dấu hiệu chèn ép tim không còn.
Sau khi đánh giá lại lợi ích và nguy cơ, các bác sĩ quyết định thực hiện phương án cuối cùng: dùng kim 18G xuyên qua van động mạch phổi, sau đó đưa dây dẫn và bóng nong vào vị trí cần can thiệp.
Kết quả kiểm tra ghi nhận dòng máu đã lưu thông từ thất phải qua van động mạch phổi. Sau khi rút dụng cụ, tim thai đập ổn định ở mức 145 lần/phút, sức co bóp tốt.
Sau 4 giờ, thai phụ ổn định, không đau bụng, không gò tử cung hay ra huyết âm đạo. Siêu âm ghi nhận nhịp tim thai 145 lần/phút, dòng máu qua van động mạch phổi lưu thông tốt.
Một ngày sau can thiệp thông tim thai, thai tiếp tục phát triển phù hợp, các chỉ số theo dõi tuần hoàn trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, siêu âm ghi nhận một lượng dịch nhỏ quanh tim, dày khoảng 5mm tại mỏm thất phải, cần tiếp tục theo dõi.
Đến sáng ngày 13-10, sau 5 ngày can thiệp, thai phụ ổn định, sinh hoạt bình thường, thai cử động tốt. Kết quả siêu âm tim thai chưa ghi nhận dấu hiệu nguy cơ mới. Thai phụ tiếp tục được theo dõi sát tại Bệnh viện Từ Dũ.
Thành công 17 ca can thiệp bào thai cho thấy những bước tiến đáng ghi nhận trong năng lực chẩn đoán, hội chẩn và triển khai kỹ thuật chuyên sâu của Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1.
Đặc biệt, ca thứ 17 cho thấy vai trò quan trọng của sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khả năng phối hợp liên viện, đánh giá liên tục tình trạng thai nhi và quyết định chuyên môn linh hoạt trước những tình huống không theo dự kiến.
