Đang ngủ, bắp chân đột nhiên co cứng, đau nhói khiến bạn phải bật dậy, duỗi chân hoặc xoa bóp mới dễ chịu - Ảnh: AI
Chuột rút là hiện tượng cơ co thắt đột ngột, ngoài ý muốn và thường gây đau. Tình trạng này thường xuất hiện ở bắp chân, bàn chân hoặc đùi, kéo dài từ vài giây đến vài phút. Sau khi cơn co thắt qua đi, vùng cơ bị ảnh hưởng có thể vẫn đau âm ỉ trong nhiều giờ, đôi khi đến ngày hôm sau.
Theo Mayo Clinic (Mỹ), nhiều trường hợp chuột rút ban đêm không xác định được nguyên nhân cụ thể. Mỏi cơ, vấn đề liên quan đến thần kinh và tuổi tác có thể góp phần làm tăng nguy cơ. Phụ nữ mang thai cũng dễ gặp tình trạng này hơn.
Một số yếu tố thường gặp có thể khiến chuột rút xuất hiện gồm vận động quá sức, đứng hoặc ngồi lâu, ít vận động, mất nước và một số loại thuốc. Thuốc lợi tiểu hoặc một số thuốc điều trị huyết áp, mỡ máu có thể liên quan đến chuột rút ở một số người, nhưng không nên tự ý ngừng thuốc khi xuất hiện triệu chứng.
Đôi khi, chuột rút cũng liên quan đến bệnh lý như tiểu đường gây tổn thương thần kinh, bệnh thận hoặc vấn đề tuần hoàn máu. Tuy nhiên, chỉ bị chuột rút ban đêm không có nghĩa là bạn mắc những bệnh này.
Chuột rút có thể tự khỏi bằng cách duỗi chân kéo cơ - Ảnh: Healthify
Khi bắp chân co cứng, hãy thử duỗi thẳng chân và từ từ kéo các ngón chân hướng về phía cẳng chân. Nếu có thể đứng an toàn, bạn có thể đặt bàn chân xuống sàn, nhẹ nhàng dồn trọng lượng lên chân bị chuột rút. Xoa bóp nhẹ vùng cơ co cứng hoặc chườm ấm cũng có thể giúp giảm khó chịu.
Đừng cố giật mạnh chân hoặc thực hiện động tác đột ngột khi cơn đau còn dữ dội. Nếu đau quá mức, không thể đứng vững hoặc cơn co thắt kéo dài bất thường, hãy tìm trợ giúp y tế.
Để giảm nguy cơ tái diễn, bạn có thể duy trì uống đủ nước trong ngày, hạn chế rượu bia và caffeine, tránh để cơ bắp quá tải khi vận động. Thử kéo giãn cơ bắp chân nhẹ nhàng trước khi đi ngủ cũng là một biện pháp đơn giản có thể hữu ích. Nếu thường xuyên bị chuột rút sau khi tập luyện hoặc làm việc nặng, hãy xem lại cường độ vận động và thời gian nghỉ ngơi.
Bạn nên đi khám nếu chuột rút xảy ra thường xuyên, làm mất ngủ, kéo dài hơn bình thường hoặc không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp tự chăm sóc. Những biểu hiện như yếu cơ, teo cơ, tê chân, sưng chân, đau nhiều hoặc thay đổi màu sắc da cũng cần được đánh giá.
Đặc biệt, nếu một chân đột ngột sưng, nóng, đỏ và đau, cần được khám khẩn cấp để loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu. Nếu tình trạng này đi kèm khó thở hoặc đau ngực đột ngột, hãy gọi cấp cứu vì có thể liên quan đến thuyên tắc phổi.
Bác sĩ sẽ hỏi về thời điểm xuất hiện, thời gian kéo dài, mức độ đau, các thuốc đang dùng và triệu chứng đi kèm. Tùy trường hợp, người bệnh có thể cần xét nghiệm máu hoặc kiểm tra thêm để tìm nguyên nhân. Không phải ai bị chuột rút cũng cần xét nghiệm điện giải hoặc bổ sung khoáng chất.
Nhiều người cho rằng chuột rút ban đêm chắc chắn là do thiếu canxi, magiê hoặc kali. Tuy nhiên, đây không phải kết luận có thể đưa ra chỉ dựa trên triệu chứng. Việc tự bổ sung liều cao có thể không cần thiết, thậm chí gây rủi ro ở người mắc bệnh thận hoặc đang dùng một số loại thuốc.
Chuột rút thỉnh thoảng xuất hiện thường không đáng lo, nhưng tình trạng tái diễn hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường cần được chú ý. Theo dõi tần suất, thời gian và các triệu chứng đi kèm sẽ giúp bác sĩ xác định liệu đây chỉ là co cơ thông thường hay có nguyên nhân cần điều trị.
