Bệnh viện Da liễu Trung ương (Hà Nội) vừa tiếp nhận một bệnh nhân ung thư da dạng ung thư biểu mô tế bào đáy, tái phát nhiều lần.
Bệnh nhân mắc ung thư da trước và sau khi điều trị. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Theo tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, ung thư biểu mô tế bào đáy (Basal Cell Carcinoma – BCC) là loại ung thư da phổ biến nhất, chiếm tới khoảng 75% tổng số các trường hợp ung thư da. Dù tiên lượng thường tốt, bệnh vẫn có nguy cơ tái phát nhiều lần, nhất là ở các thể nguy cơ cao, đặc biệt nguy hiểm khi xuất hiện ở vùng mặt.
Với nam bệnh nhân nói trên, bệnh khởi phát với biểu hiện vùng môi trên bên phải dày bất thường. Sau lần phẫu thuật đầu, khoảng 3 năm sau, vùng sẹo cũ trở nên cứng, dày và đổi màu, được xác định tái phát. Bệnh nhân tiếp tục mổ lần hai với chỉ định cắt rộng khối u kết hợp tạo hình.
Chỉ ba tháng sau, vùng cạnh mũi phải lại xuất hiện tổn thương dày, xơ cứng. Kết quả sinh thiết tại cơ sở khác xác định BCC tái phát trên nền tổn thương cũ.
Tại bệnh viện, bác sĩ ghi nhận tổn thương dạng mảng vùng rãnh mũi - má phải kích thước khoảng 4x3 cm, bề mặt cứng, ranh giới không rõ, kèm giãn mạch. Vùng môi trên để lại sẹo co kéo sau hai lần phẫu thuật.
Kết quả thăm dò cho thấy đây là ca bệnh phức tạp. Soi da phát hiện tổn thương tái phát không điển hình trên nền sẹo cũ - dễ bị bỏ sót nếu chỉ quan sát bằng mắt thường. Mô bệnh học xác định khối u gồm ba thể: U nhỏ, nông và thâm nhiễm; trong đó thể thâm nhiễm có xu hướng lan rộng âm thầm dưới da, khiến ranh giới khó xác định.
Bác sĩ Sơn cho biết đặc điểm xâm lấn khiến việc điều trị khó khăn do tổn thương thực tế thường rộng hơn biểu hiện lâm sàng. Vị trí rãnh mũi - má và môi trên thuộc "vùng H" nguy cơ cao, có cấu trúc giải phẫu phức tạp, đòi hỏi bảo tồn tối đa mô lành.
Sau hội chẩn, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật Mohs kết hợp tạo hình. Đây là kỹ thuật cắt bỏ ung thư theo từng lớp mỏng và kiểm tra ngay dưới kính hiển vi trong quá trình mổ, giúp loại bỏ tối đa tế bào ung thư và giữ lại mô lành. Tỉ lệ kiểm soát bệnh với BCC tái phát có thể đạt 90-95%, cao hơn phẫu thuật thông thường.
BCC thường xuất hiện ở vùng da hở như mặt, tai, cổ - nơi tiếp xúc nhiều ánh nắng. Bệnh tiến triển âm thầm, ít đau hoặc ngứa nên dễ bị nhầm với nốt ruồi hay sẹo lành tính.
Chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám khi có dấu hiệu như nốt sần bóng màu hồng hoặc màu da kèm giãn mạch, vết loét lâu lành, vùng da dày cứng không rõ ranh giới, hoặc sẹo cũ thay đổi màu, sưng cứng bất thường.
Với người từng mắc BCC, tái khám định kỳ rất quan trọng để phát hiện sớm nguy cơ tái phát, đặc biệt khi tổn thương xuất hiện ở vùng mặt hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.
