Bộ Y tế đề nghị các địa phương rà soát giá thiết bị y tế - Ảnh minh họa
Tháng 7-2026, Bộ Công an đã khởi tố vụ án buôn lậu và vi phạm quy định kế toán, bắt tạm giam các lãnh đạo công ty kể trên để điều tra dấu hiệu chuyển giá, trốn thuế trong mua sắm, nhập khẩu thiết bị y tế, thuốc tân dược, gây thất thu rất lớn cho ngân sách nhà nước, làm gia tăng chi phí đầu tư y tế, giá thuốc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của người bệnh.
Theo cơ quan chức năng, thời gian qua, tình trạng chuyển giá, trốn thuế diễn biến phức tạp, không chỉ xuất hiện ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, mà còn xảy ra tại một số doanh nghiệp trong nước thông qua việc thành lập pháp nhân ở nước ngoài.
Cơ quan chức năng xác định Bùi Chân Phương thành lập, chỉ đạo, điều hành 3 công ty tại Việt Nam, gồm Công ty Việt Mỹ; Công ty TNHH Đầu tư y tế Sao Kim (Công ty Sao Kim) và Công ty cổ phần Dược phẩm Hoàng Mai (Công ty Hoàng Mai).
Bùi Chân Phương cũng thành lập 5 công ty tại Singapore và 3 công ty tại Hong Kong để mua đi, bán lại, nâng giá thiết bị y tế, thuốc tân dược trước khi nhập khẩu về Việt Nam bán vào các đơn vị, cơ sở y tế với giá rất cao, thu lời bất chính.
Qua công tác nắm tình hình và điều tra ban đầu, cơ quan chức năng xác định một số doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực mua sắm và nhập khẩu thiết bị y tế, thuốc tân dược có dấu hiệu chuyển giá, trốn thuế.
Quá trình nhập khẩu thiết bị y tế về Việt Nam, lợi dụng giấy phép nhập khẩu thiết bị y tế do Bộ Y tế cấp cho thiết bị chính để khai báo gian dối là thiết bị y tế kèm theo, qua đó nhập lậu các thiết bị y tế khác.
Hiện Bộ Công an đang điều tra vụ việc.
Theo thông tin của Tuổi Trẻ, giá thuốc do các công ty này bán vào bệnh viện đã có chênh lệch rất lớn trong thời gian qua.
Theo đó, cùng thuốc H. điều trị ung thư vú xuất xứ Ấn Độ trúng thầu vào bệnh viện ở TP.HCM năm 2025: hàm lượng 440mg có giá 26.271.000 đồng/hộp; hàm lượng 150mg là 9.600.000 đồng/hộp, nhưng tháng 6-2026 trúng thầu vào một bệnh viện khác ở TP.HCM đã giảm gần 1/2 (còn 4.757.000 đồng/hộp 150mg và 13.627.000 đồng/hộp 440mg).
Cùng thuốc này, giá trúng thầu năm 2025 vào bệnh viện chuyên điều trị ung thư lớn nhất ở Hà Nội có giá rẻ hơn một chút so với TP.HCM, nhưng khối lượng trúng thầu cũng lên tới 133 tỉ đồng.
Điều này cho thấy phần chênh lệch giá quá lớn mà các bệnh viện đã phải chi liên quan đến việc chuyển giá thuốc.
Cũng theo khảo sát, năm 2025 tính ở 11 thuốc điều trị ung thư mà Công ty Hoàng Mai đã trúng thầu lên tới gần 1.100 tỉ đồng, 6 tháng đầu 2026 cũng 11 thuốc nhưng tổng cộng trúng thầu chỉ còn 216 tỉ đồng.
Ngoài các lý do về số lượng, việc giảm giá thuốc, đặc biệt là 2 thuốc như kể trên có thể cũng dẫn đến tổng số tiền thuốc trúng thầu vào bệnh viện giảm đáng kể.
Được thành lập từ năm 2007, thông qua hoạt động đấu thầu, Công ty Việt Mỹ liên tục trúng nhiều gói thầu mua sắm, cung cấp dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị y tế mang giá trị lớn từ các đơn vị y tế địa phương.
Dữ liệu đấu thầu công khai, giai đoạn 2018 - 2026, Công ty Y tế Việt Mỹ tham gia các gói thầu chủ yếu cung cấp, lắp đặt và bảo trì thiết bị y tế tại nhiều bệnh viện tuyến trung ương và địa phương, tập trung nhiều nhất tại Hà Nội và TP.HCM.
Các gói thầu chủ yếu liên quan đến việc cung cấp, lắp đặt thiết bị y tế chuyên sâu như hệ thống xạ trị, PET/CT, Cyclotron và thiết bị y học hạt nhân, với giá trị có gói lên tới hàng trăm tỉ đồng.
