Đồ ngọt chứa nhiều đường gây tăng cân, ảnh hưởng đến sức khỏe - Ảnh minh họa
Ăn ngọt có phải nguyên nhân gây đái tháo đường?
Theo TS Bùi Thị Thúy, phụ trách khoa khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng quốc gia, không thể nói cứ ăn đường hay ăn một món ngọt là sẽ mắc đái tháo đường.
Đái tháo đường type 2 liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có tuổi, thừa cân, ít vận động, chế độ ăn dư thừa năng lượng và cơ địa của mỗi người.
Tuy nhiên, việc thường xuyên tiêu thụ nhiều thực phẩm, đồ uống chứa đường có thể làm tăng tổng năng lượng của khẩu phần, góp phần gây tăng cân và rối loạn chuyển hóa. Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.
Đặc biệt, bệnh có thể diễn biến âm thầm trong thời gian dài. Nhiều người không có triệu chứng rõ ràng và chỉ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khi đường huyết đã tăng cao.
Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến việc "có ăn đường hay không", cần nhìn vào toàn bộ chế độ ăn, lượng năng lượng nạp vào, mức độ vận động và các yếu tố nguy cơ của mỗi người.
Chuyên gia khuyến cáo để phòng bệnh không nhất thiết kiêng hoàn toàn đồ ngọt, tinh bột, nhưng phải cân bằng dinh dưỡng - vận động - Ảnh: HOÀNG LÊ
Mắc đái tháo đường không có nghĩa phải kiêng hoàn toàn đồ ngọt
Khi biết mình có đường huyết cao hoặc mắc đái tháo đường, không ít người lập tức bỏ cơm, bỏ hoa quả, nhịn ăn hoặc loại bỏ gần như toàn bộ thực phẩm có vị ngọt.
Theo TS Thúy, đây không phải cách tiếp cận phù hợp. "Giảm ngọt" không đồng nghĩa với "nhịn ăn". Người bệnh vẫn cần duy trì chế độ ăn đủ chất, cân đối và phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Điều quan trọng là kiểm soát lượng carbohydrate và tổng năng lượng trong khẩu phần; hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, trà sữa, chè và những món chứa nhiều đường. Đồng thời, nên tăng rau xanh, lựa chọn thực phẩm ít chế biến, bảo đảm đủ chất đạm và chất béo phù hợp.
Hoa quả cũng không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn. Người bệnh có thể lựa chọn loại phù hợp, ăn với lượng vừa phải và phân bổ hợp lý trong ngày.
Nên ưu tiên ăn quả nguyên miếng thay vì uống nước ép. Khi ép thành nước, chúng ta có thể dễ dàng uống một lượng lớn trái cây trong thời gian ngắn mà không có cảm giác no tương ứng.
Với những người đã quen uống cà phê hoặc trà có đường, có thể giảm dần lượng đường thay vì cố gắng bỏ ngay. Việc hạn chế dự trữ quá nhiều bánh kẹo, nước ngọt trong nhà cũng giúp giảm tình trạng ăn uống theo thói quen.
Một chiếc bánh có thể không đáng kể, nhưng nếu ăn một chiếc sau mỗi bữa, thêm bánh vào lúc uống trà hoặc xem tivi và dùng thêm một món tráng miệng vào buổi tối, tổng lượng đường và năng lượng trong cả ngày sẽ không còn nhỏ.
TS Thúy khuyến cáo thêm, đái tháo đường có thể âm thầm tiến triển. Nếu đường huyết được kiểm soát không tốt trong thời gian dài, bệnh có thể ảnh hưởng đến tim mạch, thận, mắt, thần kinh và bàn chân.
Vì vậy, người cao tuổi và những người có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra sức khỏe, đường huyết định kỳ để phát hiện sớm các bất thường.
Với người đã được chẩn đoán đái tháo đường, chế độ ăn chỉ là một phần của quá trình điều trị. Người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, theo dõi đường huyết và tái khám định kỳ.
Đặc biệt, không nên tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc chỉ vì cảm thấy khỏe hoặc thấy chỉ số đường huyết đã giảm.
