Hình ảnh "Cô giáo Hương" quảng cáo sản phẩm Loramen với chức năng tăng cường sinh lý cho nam giới - Ảnh: Chụp màn hình
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Nguyễn Văn Duy, Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự, cho rằng đây là lời cảnh tỉnh đối với cả người tiêu dùng lẫn những người kinh doanh, quảng bá sản phẩm trên môi trường mạng.
Người mua có được bồi thường?
Một trong những vấn đề người mua quan tâm nhất là liệu người từng mua sản phẩm Loramen có quyền yêu cầu hoàn tiền hoặc bồi thường hay không.
Theo luật sư Duy, người mua sản phẩm có thể được bồi thường nếu chứng minh được quyền lợi bị xâm phạm và thiệt hại phát sinh.
"Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh phải bồi thường thiệt hại trong trường hợp sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật gây thiệt hại cho người tiêu dùng, kể cả khi bên kinh doanh không biết hoặc không có lỗi, trừ các trường hợp được miễn trách nhiệm theo luật", luật sư Duy cho hay.
Tuy nhiên, luật sư lưu ý cần phân biệt trách nhiệm bồi thường do sản phẩm có "khuyết tật" với thiệt hại phát sinh từ hành vi quảng cáo sai công dụng.
Trong vụ Loramen, việc xác định căn cứ bồi thường cụ thể còn phụ thuộc kết quả điều tra, chứng cứ về nội dung quảng cáo, giao dịch, thiệt hại và vai trò của từng bên.
Người mua còn giữ lại hóa đơn, chứng từ chuyển khoản, tin nhắn, hình ảnh, video quảng cáo và các tài liệu thể hiện công dụng sản phẩm được giới thiệu.
Đây là những chứng cứ quan trọng nếu yêu cầu hoàn tiền, bồi thường hoặc cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng.
Người mua cần thực hiện các thủ tục để được nhận bồi thường - Ảnh đồ họa: D.LIỄU
KOL, KOC quảng cáo sai có thể bị xử lý đến đâu?
Theo pháp luật hiện hành là trách nhiệm của người có ảnh hưởng trong hoạt động quảng cáo đã được quy định rõ hơn.
Luật số 75/2025/QH15 sửa đổi Luật Quảng cáo, có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, quy định người có ảnh hưởng khi chuyển tải sản phẩm quảng cáo phải xác minh độ tin cậy của người quảng cáo, kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm.
Đặc biệt, nếu chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm thì không được giới thiệu sản phẩm đó.
Quy định mới cho thấy người có ảnh hưởng không thể đơn giản viện dẫn lý do "chỉ nhận quảng cáo" hoặc "tin lời người bán" để phủi bỏ trách nhiệm khi quảng bá sản phẩm tới công chúng.
Từ năm 2026, Nghị định 87/2026/NĐ-CP cũng quy định mức xử phạt riêng đối với vi phạm nghĩa vụ của người có ảnh hưởng. Theo đó, hành vi không xác minh độ tin cậy của người quảng cáo, không kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm có thể bị phạt từ 40-60 triệu đồng.
Trường hợp chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ sản phẩm nhưng vẫn giới thiệu tới công chúng có thể bị xử phạt ở mức cao hơn.
Luật sư Nguyễn Văn Duy - Ảnh: NVCC
"Hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, giá, xuất xứ..., của hàng hóa có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng đối với cá nhân theo Nghị định 87/2026/NĐ-CP.
Cùng các biện pháp khắc phục như buộc tháo gỡ, xóa quảng cáo và trong một số trường hợp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp", luật sư Duy nêu rõ.
Không chỉ người bán, nhiều mắt xích có thể cùng chịu trách nhiệm
Theo luật sư Duy, nếu một sản phẩm được quảng bá sai trên nhiều tài khoản, cần làm rõ vai trò, mức độ nhận thức và hành vi của từng người, thay vì đánh đồng tất cả những người xuất hiện trong một livestream.
Đối với người trực tiếp bán hàng và thu lợi bất chính, hành vi có thể được xem xét dưới góc độ tội lừa dối khách hàng theo Điều 198 Bộ luật Hình sự nếu đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Trong khi đó, hành vi quảng cáo gian dối có thể được xem xét theo Điều 197 Bộ luật Hình sự trong những điều kiện luật định.
Điều quan trọng là trách nhiệm hình sự không tự động phát sinh chỉ vì một người xuất hiện trong video hoặc livestream. Cơ quan tố tụng phải chứng minh vai trò, hành vi, nhận thức và các dấu hiệu cấu thành tội phạm của từng cá nhân.
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 cũng đặt ra trách nhiệm đối với nhiều chủ thể trong chuỗi cung cấp sản phẩm. Trường hợp nhiều tổ chức, cá nhân cùng gây thiệt hại, pháp luật quy định trách nhiệm liên đới bồi thường trong phạm vi luật định.
"KOL, KOC hay bất kỳ người quảng bá sản phẩm nào cũng không thể đứng ngoài trách nhiệm nếu không rà soát, đánh giá kỹ nguồn gốc và công dụng sản phẩm trước khi quảng cáo tới công chúng", luật sư Duy nhận định.
