Các chuyên gia thảo luận tại Hội nghị khoa học quốc tế Fertility acadeMe Conference 2026 - Ảnh: T.MINH
Hội nghị khoa học quốc tế Fertility acadeMe Conference 2026 do Hội Phụ sản Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 31-10, tại Hà Nội. Các chuyên gia trao đổi về những thách thức trong điều trị vô sinh, hiếm muộn và cập nhật các tiến bộ trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản.
Kết hôn muộn, chất lượng trứng và tinh trùng suy giảm
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tỉ lệ vô sinh tích lũy suốt đời tại khu vực Tây Thái Bình Dương, bao gồm nhiều quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, khoảng 23,2%, cao nhất trong các khu vực trên thế giới.
Tại Việt Nam, ước tính có hơn 1 triệu cặp vợ chồng vô sinh, hiếm muộn, chiếm khoảng 7,7%. Khoảng 50% số cặp vợ chồng vô sinh, hiếm muộn ở độ tuổi dưới 30. Tình trạng vô sinh thứ phát (đã từng mang thai nhưng sau đó không thể có thai trở lại) cũng là vấn đề đáng quan tâm.
Những vấn đề này đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản, giúp các cặp vợ chồng chủ động hơn trong việc lập kế hoạch sinh con và tiếp cận các dịch vụ khám, điều trị khi cần thiết.
Chia sẻ tại hội thảo, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến nhận định vô sinh muộn đang là thực tế hiện hữu và có xu hướng gia tăng, không chỉ ở Việt Nam mà còn tại nhiều quốc gia trên thế giới.
"Một trong những nguyên nhân là xu hướng kết hôn muộn ở người trẻ. Bên cạnh đó tâm lý chủ quan, cho rằng các kỹ thuật điều trị vô sinh ngày càng phát triển nên có thể trì hoãn việc sinh con cũng khiến nhiều người bỏ qua thời điểm sinh sản thuận lợi.
Đây là một quan niệm sai lầm. Bởi dù y học đã có nhiều tiến bộ, tuổi tác vẫn là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh sản", ông Tiến nhấn mạnh.
Theo đó khi tuổi càng cao, chất lượng noãn ở phụ nữ và tinh trùng ở nam giới có thể suy giảm. Đồng thời những bệnh lý viêm nhiễm, các yếu tố môi trường và lối sống như sử dụng rượu bia, thuốc lá, tiếp xúc với môi trường độc hại cũng có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe sinh sản.
Đặc biệt ở nam giới, những yếu tố này có thể làm tăng tình trạng đứt gãy DNA tinh trùng, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Tuổi của cha mẹ khi sinh con cũng là yếu tố cần được lưu ý khi đánh giá nguy cơ bất thường di truyền ở phôi và thai nhi.
Theo ông, việc xây dựng gia đình và sinh con ở độ tuổi sinh sản phù hợp có lợi cho cả mẹ và bé, đồng thời góp phần giảm nguy cơ vô sinh liên quan đến tuổi tác.
GS.TS Nguyễn Viết Tiến, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam - Ảnh: T.MINH
Cần mở rộng đối tượng tầm soát
Để cải thiện tình trạng vô sinh, hiếm muộn, ông Tiến cho rằng cần đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu rõ hơn về sức khỏe sinh sản, những ảnh hưởng của tuổi tác và tầm quan trọng của việc chủ động khám, sàng lọc.
Bà Ghislaine Dondellinger, Tổng giám đốc Merck Healthcare Việt Nam và Thái Lan, cho rằng mỗi hành trình điều trị hỗ trợ sinh sản đều có những nhu cầu, kỳ vọng và hoàn cảnh riêng.
Do đó việc cập nhật bằng chứng khoa học, thúc đẩy trao đổi chuyên môn và tăng cường hợp tác giữa các chuyên gia có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng chăm sóc, điều trị.
Theo bà, những tiến bộ khoa học cần hướng đến việc đáp ứng nhu cầu thực tế của người bệnh, giúp các cặp vợ chồng có thêm lựa chọn phù hợp trong hành trình tìm kiếm cơ hội làm cha mẹ.
Bên cạnh việc nâng cao nhận thức và tăng cường sàng lọc, khả năng tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ sinh sản cũng là vấn đề quan trọng. Theo ông Tiến, về trình độ chuyên môn và kỹ thuật, điều trị vô sinh, hiếm muộn tại Việt Nam hiện đã phát triển tương đồng và bắt kịp nhiều tiến bộ của thế giới.
