Nếu từng ở gần ông bà hoặc một người lớn tuổi trong gia đình, bạn có thể nhận thấy cơ thể họ đôi khi có một mùi rất riêng - Ảnh: AI
"Mùi cơ thể người già" thường được mô tả là hơi hăng, giống mùi dầu cũ, giấy hoặc gỗ ẩm. Điều thú vị là đây không đơn thuần là vấn đề vệ sinh. Những thay đổi tự nhiên của làn da khi con người già đi có thể tạo ra một mùi cơ thể đặc trưng.
Một trong những chất được cho là có liên quan đến hiện tượng này là 2-nonenal, một hợp chất thuộc nhóm aldehyde. Nghiên cứu cho thấy nồng độ 2-nonenal có xu hướng tăng khi tuổi tác tăng, đặc biệt từ sau tuổi 40.
Tuy nhiên, mức độ và mùi hương ở mỗi người không giống nhau. Di truyền, loại da, lối sống và môi trường đều có thể ảnh hưởng.
Vì sao tuổi càng cao, mùi cơ thể càng thay đổi?
Khi chúng ta già đi, làn da cũng trải qua nhiều thay đổi. Khả năng chống lại quá trình oxy hóa của da suy giảm, thành phần dầu tự nhiên trên da thay đổi, trong khi da phải chịu tác động tích lũy từ ánh nắng và môi trường. Những thay đổi này có thể thúc đẩy quá trình oxy hóa các thành phần trong bã nhờn và tạo ra những hợp chất dễ bay hơi, trong đó có 2-nonenal.
Theo các chuyên gia, sự gia tăng 2-nonenal thường bắt đầu rõ hơn sau tuổi 40 và có thể tích tụ theo thời gian. Tuy nhiên, đây là một quá trình diễn ra từ từ chứ không phải cứ bước sang một độ tuổi nhất định là cơ thể lập tức xuất hiện mùi đặc trưng.
Đáng chú ý, không phải người lớn tuổi nào cũng có mùi giống nhau. Một số người có thể gần như không nhận thấy sự thay đổi này, trong khi ở người khác, mùi có thể rõ hơn. Vì vậy, "mùi người già" không phải là một đặc điểm cố định của tất cả người cao tuổi.
Có một điều khá thú vị là bạn có thể nhận ra "mùi người lớn" ở người khác nhưng lại không nhận ra nó trong nhà mình. Lý do là bởi não bộ có khả năng thích nghi với những mùi quen thuộc.
Khi thường xuyên tiếp xúc với một mùi, não dần giảm mức độ chú ý đến mùi đó. Đây là lý do bạn có thể dễ dàng nhận thấy mùi đặc trưng trong nhà của người khác nhưng lại hầu như không nhận ra mùi của chính ngôi nhà mình.
Điều tương tự có thể xảy ra với mùi cơ thể. Một người có thể không nhận ra mùi của chính mình, trong khi những người xung quanh lại dễ nhận thấy hơn. Mức độ khó chịu của mùi cũng mang tính chủ quan. Không phải ai cũng cảm thấy mùi này khó chịu, và cảm nhận về nó có thể khác nhau giữa từng người.
2-nonenal có đặc tính khiến nó dễ bám trên da và vải. Vì vậy, việc tắm rửa có thể loại bỏ một phần hợp chất trên bề mặt da nhưng không thể ngăn cơ thể tiếp tục tạo ra nó. Điều này cũng có nghĩa là nếu một người lớn tuổi có mùi cơ thể đặc trưng, không nên vội kết luận rằng họ vệ sinh không sạch sẽ.
Một số sản phẩm chứa thành phần chống oxy hóa hoặc các chất có khả năng liên kết với aldehyde cũng đang được nghiên cứu. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả của những phương pháp này ở người vẫn còn hạn chế, chưa đủ để xem chúng là cách điều trị chắc chắn.
Một số nghiên cứu cũng đang xem xét khả năng sử dụng các hợp chất từ thực vật để hạn chế quá trình hình thành hoặc trung hòa 2-nonenal. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng cần thêm nghiên cứu trên người trước khi có thể đưa ra khuyến cáo cụ thể.
Giặt giũ quần áo, chăn ga thường xuyên để giữ cơ thể thơm mát - Ảnh minh họa
"Mùi người già" có phải dấu hiệu sức khỏe bất thường?
Trong phần lớn trường hợp, sự xuất hiện của mùi cơ thể liên quan đến 2-nonenal được xem là một thay đổi sinh học tự nhiên của quá trình lão hóa.
Do đó không nên xem đây là một căn bệnh hay dấu hiệu cho thấy một người đang có vấn đề về sức khỏe.
Tuy nhiên, nếu mùi cơ thể đột ngột thay đổi rõ rệt, xuất hiện cùng các triệu chứng bất thường khác hoặc không giống mùi cơ thể vốn có, việc trao đổi với bác sĩ vẫn là điều nên làm. Mùi cơ thể có thể thay đổi vì nhiều nguyên nhân khác nhau, không chỉ do tuổi tác.
"Mùi người già" nghe có vẻ không dễ chịu, nhưng xét về mặt sinh học, đây chỉ là một trong nhiều thay đổi mà cơ thể trải qua khi tuổi tác tăng lên, giống như da khô hơn, xuất hiện nếp nhăn hay tóc bạc.
Điều quan trọng là không nên biến một thay đổi tự nhiên của cơ thể thành lý do để kỳ thị người lớn tuổi.
Chăm sóc da, giữ vệ sinh cá nhân, thay và giặt quần áo, chăn ga thường xuyên có thể giúp giảm mùi. Nhưng quan trọng hơn, quá trình lão hóa vốn là một phần tự nhiên của cuộc sống và không phải điều con người cần cảm thấy lo ngại.
