Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà - Ảnh: HỒNG QUANG
Tại họp báo Chính phủ ngày 3-10, phóng viên Tuổi Trẻ nêu câu hỏi liên quan tới vụ án tại Công ty Việt Mỹ đặt ra thực trạng về việc nâng giá thiết bị y tế và thuốc nhập khẩu về Việt Nam. Vậy trong công tác quản lý, Bộ Y tế có nắm được vấn đề này hay không, cơ chế kiểm soát như thế nào mà xảy ra tình trạng trên?
"Sau vụ việc này, Bộ Y tế có biện pháp gì để đảm bảo các chi phí thuốc, trang thiết bị y tế, trong đó có hàng nhập khẩu được kê khai đúng, đủ nhằm giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, đặc biệt khi Thủ tướng đã yêu cầu cắt giảm khâu trung gian để giảm chi phí khám chữa bệnh cho người dân?" - phóng viên Tuổi Trẻ nêu.
Bộ Y tế đang quản lý giá thiết bị y tế, giá thuốc thế nào?
Trả lời, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho hay đối với vụ án Việt Mỹ, thông qua cơ quan chức năng và các cơ quan báo chí, Bộ Y tế có nghe về vấn đề giá thiết bị y tế và giá thuốc trước khi về nước được nâng giá ở nước ngoài.
Ông khẳng định sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng thông tin, cung cấp nội dung liên quan theo yêu cầu để làm rõ.
Về cơ chế kiểm soát giá khi thiết bị y tế, thuốc vào Việt Nam, ông Hà cho biết việc quản lý giá được quy định trách nhiệm từng khâu, từ giá nhập khẩu, giá kê khai, đấu thầu mua sắm, sử dụng và thanh toán từng cơ sở y tế.
Trong đó, thiết bị y tế được quản lý, phân loại theo mức độ rủi ro với bốn loại. Bao gồm loại A, B doanh nghiệp tự công bố; loại C, D thì Bộ Y tế cấp số lưu hành. Trang thiết bị y tế có số lượng chủng loại đa dạng, từ máy móc hiện đại đến thiết bị nhỏ...
Theo ông Hà, việc quản lý thiết bị y tế theo pháp luật hiện hành không thực hiện định giá với toàn bộ thiết bị y tế mà quản lý theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan và thuế cùng các luật chuyên ngành khác.
Trong đó, khâu nhập khẩu áp dụng chung cho thiết bị y tế và thuốc. Tổ chức cá nhân khi nhập khẩu có trách nhiệm khai báo và chịu trách nhiệm tính chính xác, trung thực của giá trị khai báo.
Việc kiểm tra xác định trị giá hải quan thực hiện theo pháp luật hải quan và thuế. Trường hợp có hành vi tạo lập giao dịch khâu trung gian ở nước ngoài, nâng giá trước khi nhập khẩu về Việt Nam, việc phát hiện, xác minh, xử lý xem xét theo pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các luật có liên quan nên đòi hỏi sự phối hợp liên ngành thuế, hải quan, tài chính để kiểm soát nâng giá.
Đối với thuốc, giá được quản lý và giám sát theo cả vòng đời: từ sản xuất, nhập khẩu đến phân phối, mua sắm và sử dụng tại các cơ sở y tế. Ngay từ đầu vào, cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn. Các cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố.
Bộ Y tế rà soát mức giá này so với giá thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của thuốc đó. Kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Cục Quản lý Dược và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Riêng cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia, thời gian qua đã tiết kiệm được khoảng 6.000 tỉ đồng.
Đề xuất quản lý giá theo vòng đời, tăng mua sắm tập trung
Về giải pháp, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế cho hay sẽ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc giảm khâu trung gian, giảm chi phí thuốc, thiết bị y tế. Tại kỳ họp Quốc hội tới, bộ sẽ tham mưu trình dự án luật liên quan quản lý thiết bị y tế và dược, đặc biệt là điều 113 của Luật Khám chữa bệnh.
Theo đó, thiết bị y tế sẽ quản lý theo vòng đời sản phẩm từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo và sử dụng, thu hồi, hủy bỏ; Hoàn thiện cơ sở dữ liệu quản lý thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu, từ số lưu hành đến phân phối, các dữ liệu khi vào Việt Nam, giá bán giá niêm yết, cơ sở mua sắm, trúng thầu;
Cập nhật giá kê khai, công bố thông tin cơ sở kinh doanh trên Cổng thông tin để các đơn vị biết giá cả; thực hiện mua sắm tập trung, đàm phán giá, đặc biệt là một số thiết bị y tế đắt tiền.
Bộ cũng sẽ trình Thủ tướng phê duyệt đề án quản lý thiết bị y tế, áp dụng cho cả vòng đời.
Về quản lý giá thuốc, sẽ tăng cường mua sắm tập trung thuốc ở cấp quốc gia, đặc biệt thuốc dùng nhiều, thuốc kháng sinh... Áp dụng đàm phán giá, tiết kiệm chi ngân sách; Thúc đẩy sản xuất trong nước như thuốc biệt dược gốc, chủ động cung ứng cho thị trường; Đẩy mạnh hệ thống cơ sở dược và thiết bị y tế đảm bảo tính liên thông; Hoàn thiện đề án về dược, thuốc gắn với khoa học công nghệ, chuyển đổi số để quản lý chuỗi và vòng đời.
"Mục tiêu cuối cùng quản lý là làm sao đưa thuốc chất lượng, giá cả hợp lý với người bệnh, làm sao không để đứt gãy chuỗi cung ứng trong cung cấp thuốc, trang thiết bị y tế, đảm bảo nguồn cung thiết yếu cho nhân dân" - ông Hà nói.
