Một bồn nước nóng có thể là một cách thư giãn và một hướng hỗ trợ sức khỏe mạch máu đầy hứa hẹn, nhưng hiện chưa thể xem đây là "bài tập thay thế" - Ảnh: AI
Công trình được công bố ngày 28-9-2026 trên European Journal of Applied Physiology, do Kristanti W. Wigati và các cộng sự tại Đại học Tây Úc cùng các cơ sở nghiên cứu khác thực hiện, cho thấy ngâm mình trong nước nóng 40°C trong 30 phút giúp huyết áp giảm rõ rệt hơn ngay sau đó so với đạp xe cường độ vừa phải trong cùng khoảng thời gian.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa tắm nước nóng tốt hơn tập thể dục, và cũng chưa đủ bằng chứng để dùng bồn nước nóng thay thế vận động.
Kết quả một nghiên cứu nhỏ cho thấy ngâm nước nóng tạo ra sự giãn mạch và tăng lưu lượng máu ở da mạnh hơn so với buổi đạp xe - Ảnh minh họa
Ngâm nước nóng 30 phút tác động đến huyết áp và mạch máu thế nào?
Nghiên cứu trên 25 người trưởng thành từ 45-70 tuổi, độ tuổi trung bình khoảng 59, tất cả đều thừa cân hoặc béo phì. Mỗi người tham gia hai buổi thử nghiệm, cách nhau ít nhất 72 giờ.
Ở một buổi, họ ngâm mình trong nước nóng khoảng 40°C trong 30 phút. Ở buổi còn lại, họ đạp xe trong 30 phút với cường độ tương đương 60-70% nhịp tim tối đa. Thứ tự hai buổi được sắp xếp ngẫu nhiên để giảm ảnh hưởng của các yếu tố khác.
Các nhà nghiên cứu theo dõi nhiệt độ cơ thể, nhịp tim, huyết áp và sử dụng kỹ thuật chụp cắt lớp quang học (OCT) để quan sát những thay đổi trong các mạch máu nhỏ ở da cẳng tay.
Kết quả cho thấy ngâm nước nóng tạo ra sự giãn mạch và tăng lưu lượng máu ở da mạnh hơn so với buổi đạp xe. Đường kính mạch máu, tốc độ dòng máu, lưu lượng máu và mật độ vi mạch có dòng máu đều tăng đáng kể sau khi ngâm nước nóng.
Đáng chú ý, huyết áp cũng giảm nhiều hơn ngay sau khi ngâm nước nóng. Huyết áp tâm thu giảm trung bình khoảng 6 mmHg, trong khi ở buổi tập thể dục thay đổi khoảng 1 mmHg. Huyết áp tâm trương giảm khoảng 10 mmHg sau ngâm nước nóng, so với khoảng 2 mmHg sau đạp xe.
Điều này có thể liên quan đến cách cơ thể phản ứng với nhiệt. Khi được làm nóng, các mạch máu ở da giãn ra để đưa nhiều máu hơn đến bề mặt cơ thể, giúp tản nhiệt. Quá trình này làm thay đổi lưu lượng máu và tạo ra các kích thích lên thành mạch tương tự một số phản ứng xảy ra khi vận động.
Một nghiên cứu khác của cùng nhóm được công bố trước đó cũng ghi nhận ngâm nước nóng 40°C trong 30 phút tạo ra mức giảm huyết áp sau can thiệp lớn hơn so với đạp xe ở cường độ 60-70% nhịp tim tối đa.
Đừng vội bỏ tập thể dục để ngâm bồn nước nóng
Đây là một nghiên cứu nhỏ với chỉ 25 người, chỉ đánh giá phản ứng xảy ra ngay sau một lần ngâm nước nóng hoặc tập thể dục. Nghiên cứu không chứng minh rằng nếu thường xuyên tắm nước nóng thì nguy cơ tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim hay đột quỵ sẽ giảm nhiều hơn so với tập thể dục.
Hơn nữa, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng hai phương pháp không tạo ra mức độ gắng sức sinh lý giống nhau. Ngâm nước nóng khiến nhiệt độ cơ thể tăng nhiều hơn, từ đó tạo ra một dạng stress nhiệt thụ động mạnh hơn. Vì vậy, không thể đơn giản kết luận rằng nước nóng "tốt hơn" 30 phút tập thể dục.
Điểm đáng quan tâm nhất của nghiên cứu nằm ở một nhóm đối tượng khác: những người gặp khó khăn trong việc vận động. Với người có khả năng tập thể dục bình thường, vận động vẫn là một trong những cách quan trọng để duy trì sức khỏe tim mạch và kiểm soát huyết áp.
Trong khi đó, liệu pháp nhiệt thụ động như ngâm nước nóng có thể trở thành một hướng nghiên cứu đáng chú ý cho những người có khả năng vận động hạn chế. Các nhà khoa học vẫn cần những nghiên cứu lớn hơn và kéo dài hơn để xác định liệu lợi ích quan sát được sau một lần ngâm nước nóng có chuyển thành lợi ích tim mạch lâu dài hay không.
Với người đang bị tăng huyết áp, không nên tự ý ngâm nước quá nóng hoặc kéo dài để thay thế thuốc và tập luyện. Nhiệt độ cao có thể làm tim đập nhanh, gây chóng mặt hoặc tụt huyết áp ở một số người. Nếu đang mắc bệnh tim mạch, huyết áp không kiểm soát tốt hoặc thường xuyên chóng mặt, nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng liệu pháp nhiệt.
Một bồn nước nóng có thể là một cách thư giãn và một hướng hỗ trợ sức khỏe mạch máu đầy hứa hẹn, nhưng hiện chưa thể xem đây là "bài tập thay thế". Nếu có thể vận động, hãy tiếp tục duy trì vận động; còn ngâm nước nóng có thể được xem như một phương pháp bổ sung phù hợp với từng người.
