Một trường hợp đau lòng xảy ra tại Đài Loan (Trung Quốc) gần đây, sau khi được chia sẻ lại trên mạng xã hội, đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng và giới chuyên gia y tế. Câu chuyện liên quan đến việc ăn mì để lâu ngày tưởng chừng đơn giản nhưng lại ẩn chứa những nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng, tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về thói quen bảo quản thực phẩm trong đời sống hằng ngày.
Người đàn ông 20 tuổi tử vong sau khi ăn mì để trong bếp khoảng 5 ngày. Điều đáng nói trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng như nôn mửa và tiêu chảy dữ dội. Tình trạng nhanh chóng diễn tiến xấu, dẫn đến hoại tử gan, nhiễm độc toàn thân và cuối cùng là suy đa cơ quan, không thể cứu chữa.
Theo bác sĩ Yen Tsung-hai, Trưởng khoa Độc chất học tại Bệnh viện Đa khoa Chang Gung Linkou Đài Loan (Trung Quốc), nguyên nhân nhiều khả năng liên quan đến hiện tượng được gọi là "hội chứng cơm chiên", do vi khuẩn Bacillus cereus gây ra.
Người đàn ông 20 tuổi sau khi ăn mì để trong bếp 5 ngày bị nôn mửa và tiêu chảy dữ dội, cuối cùng tử vong. Ảnh minh họa
Sau khi thăm khám bác sĩ cho biết, nhiều người có thói quen nấu dư thức ăn, đặc biệt là cơm, mì hoặc các món giàu tinh bột, sau đó để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài rồi mới bảo quản lạnh hoặc hâm nóng lại. Đây là thói quen phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro rất lớn về an toàn thực phẩm.
Trong điều kiện môi trường nóng ẩm, đặc biệt vào mùa hè khi nhiệt độ có thể vượt 30°C, thực phẩm dễ rơi vào "vùng nhiệt độ nguy hiểm" từ 7°C đến 60°C. Đây là khoảng nhiệt độ lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi nhanh chóng.
Nếu thực phẩm bị để ngoài môi trường quá lâu, vi khuẩn không chỉ phát triển mà còn có thể tạo ra độc tố. Điều đáng lo ngại là một số loại độc tố này có khả năng chịu nhiệt rất cao, nghĩa là dù đun sôi hay hâm nóng lại kỹ, chúng vẫn không bị phá hủy hoàn toàn.
"Hội chứng cơm chiên" là thuật ngữ y học dùng để chỉ tình trạng ngộ độc thực phẩm xảy ra khi ăn phải cơm, mì hoặc các món giàu tinh bột đã để ở nhiệt độ phòng quá lâu và bị nhiễm Bacillus cereus.
Loại vi khuẩn này đặc biệt nguy hiểm vì có thể tồn tại trong môi trường khắc nghiệt và sản sinh độc tố gây nôn hoặc tiêu chảy. Khi số lượng vi khuẩn tăng lên cao, độc tố được tạo ra có thể gây ra các triệu chứng cấp tính như:
- Buồn nôn dữ dội
- Nôn ói liên tục
- Đau bụng quặn thắt
- Tiêu chảy cấp
Trong các trường hợp nặng, độc tố có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến gan, thận, hệ thần kinh và dẫn đến suy đa tạng hoặc tử vong.
Điều nguy hiểm hơn là thực phẩm nhiễm khuẩn thường không có mùi hôi, không đổi màu và không có dấu hiệu hư hỏng rõ rệt, khiến người dùng dễ chủ quan. Nhiều người tin rằng chỉ cần hâm nóng lại là có thể an toàn, nhưng theo bác sĩ, đây là hiểu lầm cực kỳ nguy hiểm.
Vì sao hâm nóng không đủ an toàn?Theo các nghiên cứu được bác sĩ dẫn lại, độc tố do Bacillus cereus sản sinh có khả năng chịu nhiệt rất cao. Ngay cả khi được đun ở nhiệt độ lên đến khoảng 120°C trong thời gian dài, một phần độc tố vẫn có thể tồn tại.
Trong khi đó, các phương pháp nấu ăn thông thường như lò vi sóng, xào hoặc hâm nóng chỉ đạt khoảng 100°C trong thời gian ngắn, hoàn toàn không đủ để phá hủy độc tố.
Điều này đồng nghĩa với việc dù thực phẩm có được "đun sôi kỹ", nguy cơ ngộ độc vẫn có thể xảy ra nếu vi khuẩn đã kịp sinh độc tố trước đó.
Không chỉ Bacillus cereus: nhiều vi khuẩn nguy hiểm khác trong thực phẩmNgoài "hội chứng cơm chiên", bác sĩ Yen cũng cảnh báo nhiều loại vi khuẩn khác thường gây ngộ độc thực phẩm trong mùa hè:
- Salmonella: Thường xuất hiện trong trứng sống, thịt gia cầm hoặc thực phẩm chưa nấu chín kỹ. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm nặng, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch yếu.
- Tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus): Vi khuẩn này có thể tồn tại trong nhiều loại thực phẩm như thịt, sữa, salad, bánh ngọt. Chúng phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ từ 35–37°C và có khả năng sản sinh độc tố gây ngộ độc cấp tính.
- Các nhóm vi khuẩn đường ruột khác: Ngoài ra còn nhiều tác nhân khác có thể gây rối loạn tiêu hóa, sốt, mất nước và biến chứng nặng nếu không được xử lý kịp thời.
Bác sĩ nhấn mạnh rằng ngộ độc thực phẩm không chỉ gây khó chịu tạm thời, mà trong một số trường hợp có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt ở:
- Người cao tuổi.
- Trẻ nhỏ.
- Phụ nữ mang thai.
- Người mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, xơ gan, suy thận.
Ở các nhóm này, khả năng chống lại nhiễm trùng yếu hơn, nên nguy cơ tiến triển thành nhiễm trùng huyết hoặc suy đa tạng cao hơn đáng kể.
Khuyến cáo quan trọng để phòng ngộ độc thực phẩmTrước tình hình các ca ngộ độc thực phẩm gia tăng vào mùa nóng, chuyên gia đưa ra 5 nguyên tắc quan trọng:
- Bảo quản thực phẩm đúng thời gian vàng
Thức ăn đã nấu chín cần được làm lạnh trong vòng 1 giờ sau khi nấu. Nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu, nguy cơ vi khuẩn phát triển tăng mạnh. Tốt nhất nên đưa vào tủ lạnh ở khoảng 4°C càng sớm càng tốt.
- Hạn chế sử dụng đồ ăn thừa
Thức ăn đã bảo quản lạnh chỉ nên sử dụng trong vòng 24 giờ. Không nên hâm đi hâm lại nhiều lần vì làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Người đàn ông 45 tuổi tử vong vì ngày nào cũng ăn 2 món khoái khẩu "vạn người mê"ĐỌC NGAY- Nấu chín kỹ thực phẩm giàu đạm
Thịt và trứng cần được nấu chín hoàn toàn, đảm bảo nhiệt độ bên trong đạt trên 70°C để tiêu diệt vi khuẩn.
- Tránh nhiễm chéo trong chế biến
Dao, thớt dùng cho thực phẩm sống và chín phải được tách biệt hoàn toàn để tránh lây nhiễm vi khuẩn.
- Không nấu ăn khi đang bị bệnh
Người đang mắc các bệnh đường tiêu hóa hoặc có vết thương hở nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm để tránh nguy cơ lây lan vi khuẩn, theo Health 2.0.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng an toàn thực phẩm không chỉ phụ thuộc vào việc "nấu chín kỹ" hay "hâm nóng lại", mà quan trọng nhất là cách bảo quản ngay từ ban đầu. Chỉ một sai sót nhỏ trong khâu lưu trữ thực phẩm cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Minh Hoa (t/h)
