Ngày 24-4, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết sẽ tăng cường quản lý nhằm phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, đặc biệt tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố, qua đó bảo vệ sức khỏe người dân.
Bộ Y tế đề nghị tăng kiểm tra hàng quán khi nhu cầu ăn ngoài, đặt đồ ăn online ngày càng tăng
Năm 2025, cả nước ghi nhận 84 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.301 người mắc, giảm lần lượt 37,8% và 53,4% so với năm trước. Tuy nhiên, quý 1-2026 xảy ra 36 vụ, tăng 20 vụ so với cùng kỳ, một phần do hệ thống giám sát, báo cáo được tăng cường, giúp phát hiện sớm và đầy đủ hơn.
Các vụ ngộ độc thực phẩm gần đây chủ yếu xảy ra tại bếp ăn tập thể, trường học và thức ăn đường phố, đặc biệt tại các đô thị lớn, đông dân, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm cao, gây khó khăn cho việc kiểm soát nguồn gốc.
Khó khăn lớn là truy xuất nguồn gốc tại các cơ sở nhỏ lẻ và hoạt động kinh doanh online. Với đồ ăn đặt qua mạng, người tiêu dùng khó kiểm tra điều kiện chế biến, trong khi thông tin về nguyên liệu, xuất xứ thường không đầy đủ, ảnh hưởng đến khả năng phòng ngừa trên diện rộng.
Bên cạnh đó, một bộ phận người kinh doanh thức ăn đường phố còn hạn chế về kiến thức an toàn thực phẩm; điều kiện chế biến, buôn bán chật hẹp, nhiều điểm bán lưu động, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Thậm chí, một số cơ sở vì lợi nhuận vẫn sử dụng nguyên liệu không bảo đảm chất lượng.
Bộ Y tế cho biết pháp luật quy định rõ trách nhiệm quản lý. UBND các cấp chịu trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống trên địa bàn. Ngành giáo dục và y tế phối hợp kiểm tra, giám sát bếp ăn trường học. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở sản xuất, kinh doanh cũng được nhấn mạnh.
Cơ quan chức năng cho biết sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đặc biệt tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố, những khu vực gắn trực tiếp với bữa ăn hằng ngày của người dân.
Năm 2026, "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" diễn ra từ 15-4 đến 15-5, tập trung vào dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố.
Năm đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương sẽ thanh tra tại 10 địa phương trọng điểm, trong khi các tỉnh, thành tăng cường kiểm tra đến cấp xã, kết hợp lấy mẫu để cảnh báo sớm thực phẩm không an toàn.
Bộ Y tế cũng yêu cầu siết trách nhiệm người đứng đầu, đặc biệt tại bếp ăn trường học - nơi ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe trẻ em. Đồng thời, khuyến khích sự tham gia giám sát của cộng đồng như phụ huynh, đoàn thể.
Theo đại diện Cục An toàn thực phẩm, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng theo hướng quản lý toàn chuỗi "từ trang trại đến bàn ăn", thay cho cách kiểm soát từng khâu riêng lẻ; đồng thời siết chặt tồn dư hóa chất, điều kiện sản xuất ban đầu và quy định đối với kinh doanh thức ăn đường phố.
Luật cũng sẽ làm rõ trách nhiệm chính quyền địa phương trong kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm; tăng công khai để cảnh báo cộng đồng; đồng thời chuẩn hóa quy trình ứng phó, truy xuất nguồn gốc khi xảy ra ngộ độc.
Hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung về an toàn thực phẩm đang được hoàn thiện để truy xuất nguồn gốc, thu hồi nhanh thực phẩm không an toàn và cảnh báo sớm nguy cơ cho cộng đồng.
