Bác sĩ nội trú trong ngày Match Day đang gây sốt trên mạng xã hội. Do nhiều lý do, hiện mới chỉ có 10% bác sĩ vào học nội trú sau 6 năm y khoa, nhưng nhiều ý kiến cho rằng 100% bác sĩ làm việc tại bệnh viện phải theo học hệ nội trú - Ảnh: TTO
Dù kỳ thi chưa diễn ra, các ý kiến tranh luận đã nhanh chóng xuất hiện, liên quan xu hướng của thế giới không để bác sĩ đa khoa khám và điều trị chuyên khoa; sau 6 năm y khoa, bác sĩ cần học thêm 3-4 năm để đạt các văn bằng chuyên khoa, chuyên khoa sâu, bác sĩ nội trú thì mới có thể tham gia khám chữa bệnh tại bệnh viện...
Năm 2027 thi chứng chỉ hành nghề y đầu tiên, nhưng...
Hội đồng Y khoa quốc gia vừa thông báo năm 2027 sẽ tổ chức 2 kỳ đánh giá năng lực hành nghề khám chữa bệnh, đối với các chức danh bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng - hàm - mặt và bác sĩ y học dự phòng.
Đây là hoạt động được triển khai theo Luật Khám, chữa bệnh năm 2023, Nghị định 96/2023 của Chính phủ và kế hoạch điều chỉnh hoạt động năm 2026-2027 của Hội đồng Y khoa quốc gia.
Theo kế hoạch, năm 2027 sẽ có 2 kỳ kiểm tra đánh giá năng lực.
Kỳ thứ nhất dự kiến tổ chức vào tháng 3-2027, thời gian tiếp nhận hồ sơ dự kiến trong tháng 1-2027.
Kỳ thứ hai dự kiến diễn ra vào tháng 12-2027, thời gian tiếp nhận hồ sơ dự kiến vào tháng 9-2027.
Tuy nhiên ngay khi kỳ thi này chưa diễn ra, các bác sĩ kỳ cựu nhất lại cho rằng nên lùi kỳ thi này sang 2028 vì nhiều lý do, đáng chú ý nhất là lý do nên thay đổi mô hình đào tạo bác sĩ theo hướng chia các nhóm:
- Nhóm làm việc tại bệnh viện: 6 năm đại học y khoa + số năm học nội trú/chuyên khoa.
- Nhóm bác sĩ gia đình/bác sĩ tuyến cơ sở: 6 năm đa khoa, học cơ bản tất cả các chuyên khoa.
- Nhóm bác sĩ y học dự phòng 6 năm theo hệ y học dự phòng.
Trước đó trao đổi với Tuổi Trẻ, một đại diện của Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế cho rằng để đảm bảo nhân lực y khoa cho hệ thống y tế, không phải tất cả bác sĩ học xong 6 năm đại học y khoa đều học chuyên khoa/nội trú luôn, mà sẽ có một bộ phận học ngay (hệ bác sĩ nội trú, những người điểm cao nhất) sau khi tốt nghiệp bác sĩ và tỉ lệ này khoảng 10%.
Những bác sĩ còn lại tham gia kỳ thực hành khoảng 3 -12 tháng và kỳ thi chứng chỉ hành nghề, họ cũng có thể học chuyên khoa khi có giấy phép hành nghề hoặc sau một số năm đi làm sẽ quay lại học chuyên khoa.
Tuy nhiên nhiều ý kiến của các chuyên gia y khoa cho rằng nên thay đổi điều này.
"Thế giới không có chuyện học 6 năm bác sĩ xong đi làm ngay. Sau 6 năm, các bác sĩ dự kỳ thi quốc gia phân hạng (dựa vào điểm thi) chọn chuyên ngành, nơi đào tạo, thời gian học từ 3-5 năm tùy theo chuyên khoa (với một số nước là 3-7 năm) theo hệ nội trú các bệnh viện để được cấp bằng chuyên khoa và chuyên khoa sâu. Chính vì khác biệt này nên chúng ta không hội nhập được trong đào tạo bác sĩ" - một chuyên gia rất giàu kinh nghiệm chia sẻ.
Chuyên gia này cũng đề xuất nên có chương trình đào tạo công khai, chi tiết cho học sinh, phụ huynh muốn theo học ngành y.
Sau khi bác sĩ học xong 6 năm y khoa sẽ tham gia kỳ thi phân loại toàn quốc và tùy theo nhu cầu chọn chuyên ngành, nơi đào tạo (dựa vào điểm thi và nguyện vọng) để hành nghề sau này, bởi không phải ai cũng muốn làm việc tại bệnh viện, và không phải ai cũng làm được ở bệnh viện, có thể bác sĩ muốn theo lĩnh vực y học dự phòng, bác sĩ tuyến cơ sở, bác sĩ gia đình.
Tuy nhiên tất cả việc thi và phân loại này đều phải sau 6 năm đại học y.
Những người còn lại muốn theo ngạch bác sĩ bệnh viện thì những người thi điểm cao nhất có thể chọn nội trú tại bệnh viện lớn, chuyên môn tốt, những người điểm thấp hơn có thể được chọn bệnh viện hạng thấp hơn và Bộ Y tế cần có một danh sách bệnh viện là cơ sở thực hành bác sĩ chuyên khoa theo hệ nội trú các bệnh viện.
Thời gian đào tạo bác sĩ chuyên khoa ở một số nước - Nguồn: VNU
Nên chi trả thù lao cho bác sĩ học chuyên khoa, chuyên khoa sâu theo hệ nội trú bệnh viện
Đây là vấn đề đang rất được quan tâm, do mô hình đào tạo bác sĩ nội trú được đánh giá là đào tạo chất lượng cao, thời gian đào tạo được một bác sĩ nội trú kéo dài tới 9-11 năm (nếu chúng ta muốn đi theo con đường của thế giới), dẫn đến khó khăn cho bác sĩ muốn học lên nội trú.
Gần đây, Trường đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã tổ chức 2 cuộc hội thảo về mô hình đào tạo chuyên khoa và chuyên khoa sâu theo hệ nội trú các bệnh viện theo thông lệ quốc tế, thu hút đông đảo các hiệu trưởng trường y dược, giám đốc Sở Y tế, các bệnh viện thực hành lớn...
Sau các hội thảo, nhiều sở y tế cũng như bệnh viện đề nghị trả thù lao cho bác sĩ theo học hệ nội trú nếu bác sĩ chọn về bệnh viện đó học/thực hành.
Song song với đó, hội thảo cũng cho rằng nên có chính sách về lương sau tốt nghiệp đào tạo chuyên khoa, chuyên khoa sâu theo hệ bác sĩ nội trú bệnh viện. "Ở Pháp, như chúng tôi biết là chương trình học và đãi ngộ rất rõ ràng, bác sĩ có thời gian học dài nên bậc lương được xếp gần như cao nhất trong bảng lương chung" - chuyên gia tham dự hội thảo chia sẻ.
Những ngày gần đây, màn "hô tên chọn chuyên ngành" của các bác sĩ nội trú khoa 2026-2029 trong ngày Match Day 9-9 đã gây sốt trên mạng xã hội, khi các bác sĩ nội trú giới thiệu sở học và những nỗ lực họ đã trải qua. Nhưng các bác sĩ kỳ cựu nhất lại nhìn nhận đây mới chỉ là khởi đầu. Sau màn hô tên gây sốt, các bác sĩ sẽ dành 3 năm rất vất vả, phải hy sinh nhiều thứ để học chuyên môn.
"Nhiều bác sĩ của chúng ta được cho là rất giỏi nhưng bằng bác sĩ Việt Nam vẫn chưa hội nhập được với thế giới. Muốn hội nhập, trước hết chúng ta phải có thời lượng đào tạo tương tự các nước, không thể để bác sĩ học 6 năm xong là ra làm bệnh viện" - chuyên gia kể trên khẳng định.
