Ung thư không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Yếu tố di truyền, virus, môi trường, hóa chất và lối sống đều có thể góp phần làm bệnh hình thành. Vì vậy, không ai có thể phòng ngừa ung thư hoàn toàn, nhưng chúng ta có thể chủ động giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Theo bác sĩ Amar Rewari, Trưởng khoa xạ trị ung thư tại Luminis Health và giảng viên trợ giảng tại Trường Y Johns Hopkins (Mỹ), chế độ ăn đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa ung thư, dù đây chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể cùng với hút thuốc, béo phì, vận động, rượu bia, nhiễm trùng, di truyền và môi trường sống.
Các nghiên cứu cho thấy, duy trì lối sống lành mạnh và ăn uống hợp lý có thể giúp giảm nguy cơ ung thư khoảng 30-40%. Khi nghĩ đến việc ăn để phòng bệnh, nhiều người thường nhớ đến rau xanh, trái cây, đạm thực vật và các nguồn đạm nạc. Nhưng có một chi tiết rất dễ bị bỏ qua: Loại dầu ăn bạn dùng mỗi ngày.
Dầu ăn là nguyên liệu gần như luôn có mặt trong căn bếp. Chúng ta thường dùng nó theo thói quen mà ít khi nghĩ đến tác động lâu dài đối với sức khỏe. Trong khi đó, những gì được tiêu thụ thường xuyên nhất lại có ảnh hưởng lớn nhất đến cơ thể.
Vì vậy, tạp chí Parade đã hỏi ý kiến 3 bác sĩ ung bướu về loại dầu ăn họ ưu tiên sử dụng và cách nấu ăn với dầu mà họ tránh nhất.
Những nguyên tắc ăn uống giúp giảm nguy cơ ung thư
Bác sĩ Ezekiel Emanuel, bác sĩ ung bướu và tác giả cuốn Eat Your Ice Cream: Six Simple Rules For a Long and Healthy Life, cho rằng chế độ ăn có vai trò cực kỳ quan trọng trong phòng ngừa ung thư.
Ông dẫn chứng các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ có liên quan đến nguy cơ thấp hơn của nhiều loại ung thư như ung thư đại tràng, thực quản, vú và tuyến tiền liệt.
Ngược lại, ngay cả việc uống rượu ở mức nhẹ đến vừa cũng làm tăng nguy cơ một số bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư đại tràng, ung thư vú và ung thư thực quản.
Để ăn uống theo hướng phòng ngừa ung thư, bác sĩ Gary Deng khuyên nên:
Ưu tiên thực phẩm nguyên bản, ít chế biến thay vì đồ siêu chế biến.
Để khoảng 3/4 khẩu phần ăn là thực vật nhằm tăng lượng chất xơ.
Dừng ăn khi cảm thấy khoảng 80% no, giúp hạn chế tăng cân và béo phì – một yếu tố nguy cơ đã được chứng minh của nhiều loại ung thư.
Loại dầu ăn được cả 3 bác sĩ ung thư lựa chọn
Khi được hỏi về loại dầu ăn họ sử dụng thường xuyên nhất, cả ba bác sĩ đều đưa ra cùng một câu trả lời: dầu ô liu nguyên chất (extra-virgin olive oil).
"Đây là loại dầu ăn tốt nhất mà bạn có thể dùng," bác sĩ Emanuel nói.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí PLoS One cho thấy việc sử dụng dầu ô liu nguyên chất mỗi ngày có liên quan đến giảm 31% nguy cơ ung thư. Một con số khá ấn tượng.
Vì sao dầu ô liu lại được đánh giá cao?
Theo bác sĩ Rewari, dầu ô liu nguyên chất chứa nhiều:
Chất chống oxy hóa
Chất béo không bão hòa
Hai thành phần này giúp giảm viêm trong cơ thể. Tình trạng viêm kéo dài được xem là một yếu tố có thể góp phần vào sự hình thành và phát triển của khối u.
Ngoài dầu ô liu, ông đôi khi cũng dùng dầu quả bơ (avocado oil) vì có nhiều đặc điểm tương tự: giàu chất chống oxy hóa và chất béo không bão hòa.
Nếu muốn tiết kiệm hơn, có thể chọn dầu cải (canola)
Bác sĩ Emanuel cho rằng dầu cải (canola oil) là một lựa chọn tốt, giá thành dễ chịu hơn và có vị trung tính hơn dầu ô liu.
Ông nhấn mạnh rằng dầu cải đã bị "mang tiếng xấu" một cách không công bằng. Dù không giàu chất chống oxy hóa bằng dầu ô liu, dầu cải vẫn chứa chất béo không bão hòa và có liên quan đến việc: giảm cholesterol, cải thiện độ nhạy insulin. Trong một số nghiên cứu, nó giảm nguy cơ một số loại ung thư so với việc dùng dầu ngô thường xuyên.
Điều cần tránh không hẳn là loại dầu, mà là cách dùng dầu
Điểm thú vị là cả ba bác sĩ đều cho biết không có loại dầu ăn nào tự thân được chứng minh làm tăng nguy cơ ung thư. Điều đáng lo hơn là việc đun đi đun lại dầu ở nhiệt độ rất cao, đặc biệt khi chiên ngập dầu.
Bác sĩ Emanuel giải thích rằng khi dầu được đun nóng nhiều lần, cấu trúc chất béo sẽ thay đổi. Đây là lý do các loại dầu như dầu thực vật hay dầu cải thường bị đánh giá xấu - vấn đề nằm ở cách sử dụng chứ không phải bản thân loại dầu.
Bác sĩ Gary Deng cho biết quá trình này có thể tạo ra các hợp chất có khả năng gây ung thư như: hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs), aldehyde và các sản phẩm oxy hóa lipid khác.
Theo bác sĩ Rewari, việc đun dầu nhiều lần ở nhiệt độ rất cao còn làm tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm trong cơ thể. Ngoài ra, các món chiên ngập dầu thường giàu năng lượng và dễ dẫn đến béo phì, một yếu tố nguy cơ rõ ràng của nhiều loại ung thư.
Ông nhấn mạnh rằng mô hình ăn uống tổng thể và phương pháp nấu ăn quan trọng hơn rất nhiều so với việc chỉ tập trung vào một loại dầu cụ thể.
Cách nấu được các bác sĩ ưu tiên
Để hạn chế rủi ro từ dầu ăn, cả ba bác sĩ đều khuyên nên:
xào nhanh với ít dầu,
nướng,
áp chảo nhẹ,
hoặc dùng nồi chiên không dầu để tạo độ giòn mà không cần nhiều dầu.
Điều quan trọng nhất...
Quan tâm đến mình ăn gì và nấu như thế nào là một bước rất thiết thực để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Và nếu phải chọn một loại dầu làm "người bạn đồng hành" trong căn bếp mỗi ngày, các bác sĩ ung thư Mỹ đều nghiêng về dầu ô liu nguyên chất. Đây không phải là "thần dược chống ung thư", nhưng là một lựa chọn có nhiều bằng chứng khoa học ủng hộ trong một chế độ ăn lành mạnh tổng thể.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Parade)
