Tọa đàm trực tuyến ‘Hiểu đúng - Phòng ngừa và điều trị hiệu quả bệnh hẹp van động mạch chủ’ - Ảnh: DNCC
Hẹp van động mạch chủ tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua
Tham gia chương trình gồm có TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.
Theo TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, mô hình bệnh lý van tim tại Việt Nam đang thay đổi cùng với xu hướng già hóa dân số. Nếu trước đây bệnh van tim chủ yếu liên quan đến thấp tim, hiện nay nguyên nhân thường gặp hơn là tình trạng thoái hóa, vôi hóa van tim theo tuổi tác. Trong đó, hẹp van động mạch chủ là một trong những bệnh lý van tim thường gặp ở người trên 65 tuổi.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định cho biết, van động mạch chủ đóng vai trò như ‘cánh cửa’ đưa máu từ tim đi nuôi cơ thể. Khi van bị hẹp, tim phải co bóp mạnh hơn để đẩy máu qua lỗ van ngày càng thu hẹp. Theo thời gian, cơ tim dày lên, giảm độ đàn hồi và suy giảm khả năng bơm máu.
Theo các chuyên gia, có ba dấu hiệu điển hình người bệnh cần lưu ý gồm khó thở khi gắng sức, đau hoặc tức ngực khi hoạt động và choáng váng hoặc ngất.
Tuy nhiên, các triệu chứng này rất dễ bị nhầm với sự suy giảm thể lực do tuổi tác và bệnh thường diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, khiến nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi xuất hiện những triệu chứng rõ ràng hoặc đã tiến triển nặng.
TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân chia sẻ trong tọa đàm - Ảnh: DNCC
Các chuyên gia khuyến cáo, người trên 65 tuổi, đặc biệt những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, bệnh thận mạn hoặc có thói quen hút thuốc lá, nên khám sức khỏe định kỳ và đánh giá tim mạch khi có chỉ định.
Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp bác sĩ theo dõi diễn tiến, đánh giá mức độ hẹp van và phương án điều trị phù hợp.
Giải pháp ít xâm lấn
Nếu trước đây phẫu thuật thay van tim là lựa chọn điều trị chủ yếu đối với hẹp van động mạch chủ thì hiện nay, cùng với sự phát triển của tim mạch can thiệp, người bệnh đã có thêm lựa chọn với kỹ thuật cấy van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI).
Đây là kỹ thuật tiên tiến ít xâm lấn hiện nay, thời gian hồi phục nhanh, ra viện sớm, đặc biệt phù hợp với người bệnh cao tuổi hoặc người có nguy cơ phẫu thuật cao.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định cho biết, hiện nay việc lựa chọn phương pháp điều trị không do một chuyên khoa quyết định mà cần được thảo luận bởi hội đồng tim mạch đa chuyên khoa (Heart Team).
Sự phối hợp giữa bác sĩ nội tim mạch, tim mạch can thiệp, phẫu thuật tim mạch và chẩn đoán hình ảnh giúp đánh giá toàn diện từng trường hợp để đưa ra phương án điều trị phù hợp nhất, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa tính đến lợi ích lâu dài cho người bệnh.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định chia sẻ trong toạ đàm - Ảnh: DNCC
Đồng quan điểm, TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân cho rằng mục tiêu điều trị hiện nay không chỉ là thay được van tim mà còn hướng đến chiến lược ‘quản trị trọn đời’.
Lựa chọn phương pháp điều trị ngay từ đầu cần tính đến tuổi thọ kỳ vọng, chất lượng cuộc sống, khả năng theo dõi và cả những can thiệp có thể cần thực hiện trong tương lai.
Thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều người cao tuổi vẫn có thể hưởng lợi từ các kỹ thuật điều trị hiện đại nếu được phát hiện bệnh và đánh giá đúng thời điểm.
BS Võ Thành Nhân chia sẻ trường hợp một người bệnh nữ 94 tuổi bị hẹp van động mạch chủ nặng kèm suy tim độ IV, gần như chỉ nằm một chỗ và thường xuyên khó thở ngay cả khi nghỉ.
Sau khi được hội đồng chuyên môn đánh giá và chỉ định cấy van động mạch chủ qua đường ống thông, tình trạng của người bệnh cải thiện rõ rệt. Ngay từ sáng hôm sau, các triệu chứng suy tim giảm đáng kể, chất lượng cuộc sống của người bệnh được cải thiện.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh dân số già hóa, điều quan trọng không chỉ là có thêm phương pháp điều trị mà còn là phát hiện bệnh trước khi tim đã suy giảm chức năng.
Người trên 65 tuổi, đặc biệt có các yếu tố nguy cơ tim mạch hoặc xuất hiện khó thở khi gắng sức, đau tức ngực, choáng váng hay giảm khả năng vận động, nên được thăm khám và đánh giá tim mạch theo chỉ định của bác sĩ.
Phát hiện bệnh sớm giúp người bệnh được theo dõi, can thiệp đúng thời điểm và có thêm cơ hội lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bao gồm kỹ thuật ít xâm lấn TAVI đối với những trường hợp đáp ứng chỉ định.
