Nữ bác sĩ ấy là Phí Thị Quỳnh Anh, Trưởng Khoa Tai Mũi Họng - Bệnh viện Nhi Trung ương, chuyên gia phẫu thuật về lĩnh vực tai mũi họng. Với chị, niềm vui lớn nhất sau mỗi ca mổ là tìm lại nụ cười trên gương mặt cho những mảnh đời kém may mắn, là động lực để tiếp tục hành trình dùng y thuật cứu người.
Không thể sai lầm
Chị kể, trong một lần nọ, bệnh nhi C.C.K. (15 tuổi, ở Chiềng Sinh, Sơn La) với dáng vẻ rụt rè, gương mặt đượm buồn xin gặp riêng. Cậu bé người dân tộc sinh ra trong một gia đình khó khăn với khối u ở hốc mũi bên trái chèn ép dây thần kinh thị giác khiến mắt em bị lồi ra và thị lực giảm dần theo thời gian. Em kể với bác sĩ còn có một chị gái không may có khối u trong ổ bụng và không đáp ứng với điều trị, ở giai đoạn cuối. "Cậu bé tuổi nhỏ nhưng rất hiểu chuyện. Em có thể đã biết mình có khối u ở trong hốc mũi khi nghe các bác sĩ điều trị ở tuyến dưới trao đổi với nhau nên dè dặt hỏi với tôi rằng: Bác ơi bác, con biết là con có khối u nhưng nếu con bị làm sao bác đừng nói gì với mẹ con nhé, con không muốn mẹ con buồn. Tình cảm của bé trai đối với mẹ thật là đáng quý" - BS Quỳnh Anh nhớ lại.
Bác sĩ Quỳnh Anh phẫu thuật cho các bệnh nhi
Ngay sau đó, BS Quỳnh Anh và mẹ bé có cuộc gặp trao đổi về bệnh trạng của con. Người mẹ dân tộc với chùm tóc búi to thật thà hỏi: "Bác sĩ ơi, liệu con em có điều trị được không, có giống như chị nó không?". Phía góc phòng bệnh, cậu bé đang ngồi thu lu một chỗ và chắc cũng nghe, hiểu hết được câu hỏi của người mẹ với bác sĩ.
Bé K. có một khối u ở hốc mũi bên trái, loại khối u là u xơ sinh xương, BS Quỳnh Anh đã phẫu thuật cho bé. Việc điều trị cho em gặp rất nhiều khó khăn dù là khối u lành tính nhưng do phát hiện muộn, khối u đã xâm lấn các tổ chức xung quanh. Đây là bệnh lý rất hiếm gặp, phẫu thuật khó do tính chất khối u cứng như đá, xâm lấn các vị trí khó tiếp cận như hốc mắt, nền sọ, tái phát nhanh, có thể gây mất thị lực một bên mắt, thậm chí là xâm lấn sang bên mắt kia. Bé đã được phẫu thuật 2 lần để loại bỏ khối u và đang tiếp tục được điều trị ngoại trú, tái khám, theo dõi sát. Theo BS Quỳnh Anh, để có hướng đi can thiệp, điều trị hiệu quả nhất cho bé K., thời gian sắp tới có một đoàn chuyên gia thuộc tổ chức REI từ Mỹ sang Việt Nam làm việc tại Bệnh viện Nhi Trung ương, bé sẽ được hội chẩn, tiếp tục điều trị sâu hơn.
Các bác sĩ đọc hình ảnh, theo dõi tình trạng bệnh nhi
Với BS Quỳnh Anh, những ca phẫu thuật có thể kéo dài khoảng 30 phút đến 1 giờ, cũng có những ca phẫu thuật phức tạp thì có thể là khoảng tầm 3-4 giờ là chuyện bình thường. "Tuy vậy, trong phẫu thuật, khái niệm là đơn giản hay phức tạp chỉ mang tính chất tương đối. Với tôi, bất kỳ ca phẫu thuật nào cũng phải đánh giá một cách toàn diện, hết sức thận trọng, tập trung cao độ để đạt hiệu quả tốt nhất và giảm thiểu tối đa rủi ro. Bất cứ sự sơ suất nào trong phẫu thuật đều có thể gây ra nguy hiểm cho người bệnh, chúng ta có thể sẽ không có cơ hội để sửa chữa được những sai lầm đó. Vì vậy, tôi luôn tâm niệm làm sao để bảo đảm là cuộc phẫu thuật an toàn nhất, hoàn hảo nhất" - BS Quỳnh Anh chia sẻ.
Hết lòng vì bệnh nhi
Theo BS Quỳnh Anh, với sự phát triển của y học hiện nay, những trẻ bị điếc ở mức độ sâu nếu được can thiệp sớm sẽ có cuộc sống bình thường, hòa nhập cộng đồng. Với những trẻ dị tật, khiếm thính, đặc biệt là trẻ có hoàn cảnh khó khăn, các bác sĩ bằng mọi cách vừa can thiệp để phục hồi chức năng nghe cho trẻ, vừa trị liệu về ngôn ngữ để giúp có thể hòa nhập lại với xã hội. Đây là một quy trình rất chặt chẽ đòi hỏi sự hợp tác giữa bệnh viện, gia đình và xã hội. Quá trình này kéo dài vào khoảng từ 5 đến 10 năm tùy theo tình trạng bệnh lý của mỗi trẻ. Hiện Bệnh viện Nhi Trung ương phối hợp với Cục Dân số (Bộ Y tế) triển khai chương trình sàng lọc bẩm sinh, tiến hành sàng lọc, đánh giá về thính lực cho các trẻ sơ sinh nhằm mục tiêu phát hiện, can thiệp sớm.
Là bệnh viện chuyên khoa nhi tuyến cuối, các bác sĩ tại Khoa Tai Mũi Họng thường phải thực hiện nhiều ca phẫu thuật từ đơn giản đến phức tạp như cắt amidan, nạo VA, đặt ống thông khí, phẫu thuật rò luân nhĩ, dò khe, các khối u lành tính và ác tính vùng tai mũi họng, vá màng nhĩ, chỉnh hình tai giữa, tạo hình vành tai, mũi xoang... Hiện khoa đang triển khai khoảng gần 100 các thủ thuật và phẫu thuật; tiếp nhận khám chuyên sâu cho những trẻ em yếu thế - nhóm trẻ em khiếm thính, nhóm trẻ em bị mất hoặc giảm thính lực bẩm sinh.
Đã có gần 20 năm kinh nghiệm và đã từng là một bác sĩ nội trú, nữ bác sĩ chia sẻ hằng ngày tiếp xúc với những bệnh nhân nhi với nhiều hoàn cảnh khác nhau, điều chị trăn trở nhất đó là những ca bệnh phức tạp thường có hoàn cảnh khó khăn. Những bệnh nhi bị khiếm thính bẩm sinh, nhiều ca phải cấy điện cực ốc tai nhưng giá của thiết bị rất đắt, hầu hết vượt quá khả năng chi trả của gia đình.
Như trường hợp bé K. nói trên, gia cảnh rất khó khăn, chi phí điều trị dù được BHYT chi trả nhưng khoản tiền đi lại, lưu trú mỗi khi cần tái khám cũng là vấn đề lớn đối với gia đình. Cháu K. nhờ có nhà hảo tâm tài trợ các chi phí này nên mới có thể đi khám đều đặn theo đúng lịch hẹn. Còn rất nhiều bé gia cảnh đáng thương, gắng gượng cùng gia đình vượt qua bệnh tật. "Là bác sĩ chuyên về nhi khoa, những lúc ấy lòng mình như lắng lại, chỉ nghĩ sao làm hết mọi khả năng để giúp cho các bé khỏe mạnh trở lại với cuộc sống hằng ngày" - BS Quỳnh Anh trải lòng.
Không ngừng học hỏi
Thăm khám bệnh nhi sau phẫu thuật.
Theo BS Quỳnh Anh, tốt nghiệp bác sĩ, học bác sĩ nội trú hay thạc sĩ, chuyên khoa cấp 1 cũng chỉ là những viên gạch bắt đầu cho sự nghiệp của một người làm nghề y. Bác sĩ sẽ phải học hỏi liên tục, cả đời. Khoa học luôn phát triển, bệnh lý ngày càng phức tạp, do đó, người bác sĩ cần không ngừng học hỏi, cập nhật chuyên môn. Bác sĩ nội trú yêu cầu cao cả lý thuyết và thực hành lâm sàng. Chính nhờ những thời gian lăn lộn trên lâm sàng đó giúp bác sĩ trẻ học hỏi được rất nhiều. Khi bác sĩ nội trú tới các khoa, phòng học tập trên lâm sàng, mối quan hệ giữa bác sĩ nội trú với khoa, phòng gắn bó rất đặc biệt. Kinh nghiệm được tích lũy, học hỏi nhanh nhất từ các thầy cô, các thế hệ đi trước trong bệnh viện và điều đặc biệt nhất đó là việc trải qua xử lý những ca phẫu thuật - khi đó bệnh nhân cũng chính là người thầy tốt nhất.
