Bệnh nhân 67 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định cứu sống- Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Ngày 3-7, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết vừa cấp cứu thành công ca bệnh phình động mạch chủ bụng nguy hiểm. Bệnh nhân này còn mắc nhiều bệnh lý nền nặng khiến việc điều trị trở nên đặc biệt phức tạp.
Bệnh nhân là ông N.T.N., 67 tuổi, ngụ ở phường Xóm Chiếu, TP.HCM, nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng quanh rốn. Trước đó nhiều ngày, ông chỉ xuất hiện các cơn đau âm ỉ, đầy bụng và nghĩ là rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, khi cơn đau ngày càng dữ dội, kéo dài và liên tục, người nhà đã đưa ông đến cấp cứu.
Tại Khoa Cấp cứu, qua thăm khám ban đầu, các bác sĩ nhận thấy triệu chứng đau bụng của người bệnh có dấu hiệu gợi ý tổn thương mạch máu nguy hiểm nên nhanh chóng kích hoạt quy trình hội chẩn, đồng thời chỉ định thực hiện các xét nghiệm và chụp CT mạch máu có cản quang.
Kết quả cho thấy người bệnh bị phình động mạch chủ bụng đoạn dưới thận với kích thước lớn. Thành mạch xuất hiện nhiều vị trí mỏng, có dấu hiệu dọa vỡ, trong khi toàn bộ hệ thống mạch máu liên quan bị vôi hóa nặng, làm tăng đáng kể nguy cơ trong quá trình điều trị.
Không chỉ đối mặt với khối phình sắp vỡ, người bệnh còn có nhiều bệnh nền nghiêm trọng như hẹp động mạch cảnh hai bên trên 50%, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và suy thận mạn giai đoạn 4. Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não, suy hô hấp và suy thận cấp trong quá trình phẫu thuật cũng như gây mê hồi sức.
Trước tình trạng phức tạp này, bệnh viện đã tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa gồm Tim mạch, Phẫu thuật Lồng ngực - Mạch máu, Nội tiết thận, Nội hô hấp, Nội thần kinh và Gây mê hồi sức để lựa chọn phương án điều trị tối ưu.
Ban đầu, ê-kíp cân nhắc phương pháp can thiệp nội mạch đặt stent graft (EVAR) do ít xâm lấn và phù hợp với người có nhiều bệnh nền. Tuy nhiên, sau khi đánh giá chi tiết hình ảnh CT dựng hình mạch máu, các bác sĩ xác định hệ động mạch của người bệnh bị vôi hóa quá nặng, lòng mạch nhỏ và gập góc, không thể đưa dụng cụ lên vị trí tổn thương một cách an toàn. Vì vậy, ê-kíp quyết định thực hiện mổ mở cắt bỏ đoạn phình động mạch chủ bụng và thay thế bằng ống ghép mạch máu nhân tạo.
Theo PGS.TS.BS Trần Minh Bảo Luân, Phó Khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, khó khăn lớn nhất của ca mổ là thành mạch đã bị xơ vữa nặng, rất mỏng và dễ rách.
Việc kiểm soát dòng máu cũng như thực hiện từng mũi khâu nối phải tuyệt đối chính xác để tránh chảy máu nghiêm trọng.
Sau gần 4 giờ phẫu thuật, khối phình nguy hiểm đã được loại bỏ hoàn toàn. Người bệnh được theo dõi tích cực sau mổ trước khi chuyển về khoa điều trị và xuất viện an toàn sau 7 ngày.
Những ai nên chủ động tầm soát bằng siêu âm ổ bụng định kỳ?
Theo ThS.BS Nguyễn Hưng Trường, Khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, động mạch chủ bụng là mạch máu lớn nhất đưa máu từ tim đến nuôi các cơ quan trong ổ bụng và phần dưới cơ thể. Phình động mạch chủ bụng là tình trạng thành mạch bị giãn khu trú, mất tính đàn hồi và hình thành khối phình. Đây được ví như một "quả bom nổ chậm" vì bệnh diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng nhưng khi khối phình vỡ có thể gây mất máu ồ ạt với tỷ lệ tử vong rất cao, đặc biệt nếu vỡ vào ổ bụng.
Các bác sĩ khuyến cáo những người trên 50 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch hoặc hút thuốc lá lâu năm nên chủ động tầm soát bằng siêu âm ổ bụng định kỳ mỗi 6 tháng đến 1 năm để phát hiện sớm bệnh lý.
Người dân cũng cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo như đau âm ỉ vùng bụng hoặc quanh rốn, đau lan ra sau lưng, cảm giác có khối u đập theo nhịp tim trong bụng. Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội đột ngột kèm vã mồ hôi, choáng váng hoặc ngất xỉu, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế có khả năng phẫu thuật mạch máu, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau hay trì hoãn việc cấp cứu.
