Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM vừa cho biết từ tháng đầu năm 2025 đến tháng 8-2026 đã ghi nhận 9 trường hợp nuốt nhầm viên thuốc còn nguyên vỏ, phải can thiệp nội soi hoặc phẫu thuật.
Trong đó có 8 trường hợp được nội soi gắp dị vật, phần lớn vỏ thuốc mắc tại thực quản.
Điển hình, một người bệnh 66 tuổi bị vỏ thuốc đâm thủng ruột non, phải phẫu thuật cắt bỏ một đoạn ruột.
Người bệnh không nhớ đã nuốt dị vật, chỉ biết nguyên nhân sau khi xem hình ảnh vỏ thuốc được lấy ra. Sau 5 ngày điều trị, người bệnh hồi phục và xuất viện.
Trường hợp khác là một cụ bà ngoài 80 tuổi nhập khoa cấp cứu của bệnh viện sau một ngày đau bụng, buồn nôn, sốt cao và khó thở. Người bệnh có nhiều bệnh nền và phải dùng nhiều loại thuốc mỗi ngày.
Chụp CT bụng gợi ý thủng đại tràng do dị vật. Trong cuộc phẫu thuật cấp cứu, bác sĩ phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỏ, cạnh sắc đã đâm thủng đại tràng, gây ổ áp xe và nhiễm khuẩn nặng.
Dù được phẫu thuật, điều trị kháng sinh, thở máy và lọc máu liên tục, người bệnh diễn tiến sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và không qua khỏi. Trước đó, cả người bệnh và gia đình đều không biết viên thuốc đã bị nuốt cả vỏ từ lúc nào.
Theo ThS.DS Nguyễn Quan Như Hảo - khoa dược, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, vỏ thuốc gồm phần nhựa giữ viên thuốc và màng nhôm. Khi bị cắt thành từng ô nhỏ, mảnh vỏ có thể tạo ra các góc nhọn, cạnh sắc.
Nếu bị nuốt, vỏ thuốc có thể mắc tại thực quản hoặc di chuyển xuống dạ dày, ruột và gây tổn thương thành ống tiêu hóa.
Khi xảy ra thủng, vi khuẩn và chất chứa trong lòng ruột có thể thoát ra ngoài, gây áp xe, viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn nặng, thậm chí sốc và suy đa cơ quan.
Điều đáng lưu ý, người bệnh không phải lúc nào cũng nhận biết mình đã nuốt nhầm vỏ thuốc. Triệu chứng có thể xuất hiện muộn và dễ nhầm với những bệnh lý khác.
Mảnh vỏ cũng có thể không nhìn thấy trên X-quang, thậm chí trong một số trường hợp trên CT, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn hơn.
Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi phải sử dụng nhiều thuốc hằng ngày, nhất là khi có thị lực kém, run tay, đeo hàm giả, suy giảm trí nhớ hoặc thường uống nhiều viên cùng lúc.
Việc cắt vỉ thành từng ô nhỏ để chia thuốc sẵn cũng có thể làm tăng nguy cơ nhầm lẫn giữa viên thuốc đã bóc và viên còn nguyên vỏ.
ThS.DS Như Hảo khuyến cáo, khi đã hoặc nghi ngờ nuốt phải viên thuốc còn nguyên vỏ, người bệnh cần đến khoa cấp cứu, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.
Các dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm nuốt đau, khó nuốt, đau ngực, đau bụng, nôn, sốt, nôn ra máu, phân đen hoặc lẫn máu. Nếu xuất hiện khó thở, nghẹt thở, lơ mơ hoặc bất tỉnh, cần gọi 115.
Trong thời gian chờ được thăm khám, không nên gây nôn, móc họng hoặc cố nuốt cơm, chuối để “đẩy” dị vật xuống vì cạnh sắc có thể làm tổn thương nặng hơn.
Người bệnh cũng không nên tự dùng thuốc nhuận tràng hoặc chỉ uống thuốc giảm đau, hạ sốt rồi tiếp tục theo dõi tại nhà. Nếu có thể, nên mang theo phần vỏ còn lại, vỏ thuốc cùng loại hoặc đơn thuốc đang dùng để bác sĩ có thêm thông tin.
4 bước người uống thuốc nên nhớ
Để phòng ngừa, ThS.DS Nguyễn Quan Như Hảo hướng dẫn người uống thuốc nên ghi nhớ 4 bước "nhìn - bóc - kiểm - uống": chuẩn bị thuốc ở nơi đủ sáng, kiểm tra đúng thuốc, liều và thời điểm; lấy viên thuốc ra khỏi vỏ; kiểm tra không còn mảnh nhựa, nhôm rồi mới uống.
Tuyệt đối không đưa ô thuốc còn nguyên vỏ vào miệng để cắn, ngậm hoặc mút.
Với người cao tuổi, người nhìn kém, hay quên hoặc dùng nhiều loại thuốc, người chăm sóc cần hỗ trợ kiểm tra từng viên.
Nếu dùng hộp chia thuốc, cần hỏi ý kiến dược sĩ vì không phải thuốc nào cũng phù hợp để lấy khỏi bao bì trước.
Người thường xuyên khó nuốt, ho hoặc sặc khi uống thuốc cũng cần được tư vấn.
