PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng - Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM - cho biết tỉ lệ bệnh nhân đột quỵ được điều trị cấp ở nước ta được xếp trong nhóm những nước cao nhất ở Đông Nam Á và cũng nằm trong hạng top ở châu Á - Ảnh: P.Q.
Nhân Ngày Đột quỵ thế giới 29-10, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng - Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM, Trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 - cho biết theo số liệu của Hội Đột quỵ thế giới (WSO), đột quỵ là một trong ba bệnh lý được xem có nguy cơ trọn đời (lifetime risk) cao nhất.
Cụ thể đứng đầu là bệnh tim mạch (cứ khoảng 2 người sẽ có 1 người mắc phải trong suốt cuộc đời), tiếp đến là ung thư với 2,5/1 và đột quỵ là 4/1.
"Nguy cơ trọn đời là xác suất một người sẽ mắc một bệnh nào đó trong suốt cuộc đời của họ, từ lúc sinh ra đến khi mất, hoặc từ một độ tuổi nhất định đến hết đời", PGS Thắng giải thích thêm.
Để dễ hình dung hơn, PGS Thắng lấy ví dụ một chiếc bánh chia làm 3 phần: tim mạch, ung thư và đột quỵ, sẽ được chia cho tất cả mọi người cho đến lúc chấm dứt quy trình sinh - lão - bệnh - tử. Có người may mắn chỉ phải nhận 1 phần, nếu không thì có thể nhận 2 hoặc tất cả.
Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM cho biết thêm khác biệt với ung thư, các bệnh lý tim mạch và đột quỵ có thể phòng ngừa rất hiệu quả.
Theo y văn, có đến 70 - 80% bệnh nhân đột quỵ đã có thể tránh khỏi biến cố nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như: tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng cholesterol máu, rung nhĩ, tránh béo phì và không sử dụng thuốc lá và thuốc gây nghiện…
"Khi tiếp nhận một trường hợp đột quỵ, tôi luôn tự hỏi nếu được uống thuốc dự phòng trước đó, liệu có thể tránh được, hoặc giảm nhẹ hơn về mức độ hay không?
Nếu mọi người trong cộng đồng có thể ý thức được việc phòng ngừa, chắc chắn con số hơn 200.000 trường hợp đột quỵ mới mắc hằng năm tại Việt Nam sẽ giảm một cách rõ rệt. Lợi ích không chỉ đến với người bệnh và gia đình, mà còn rất lớn đối với ngành y và xã hội", PGS Thắng chia sẻ.
Hưởng ứng Ngày Đột quỵ thế giới 29-10, với thông điệp toàn cầu "Every M1nute Counts - Mỗi phút đều có giá trị", Bệnh viện Nhân dân 115 kêu gọi cộng đồng cùng trang bị kỹ năng nhận diện sớm đột quỵ và và sẵn sàng hành động để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng (hình dưới).
Dấu hiệu nhận biết và 3 nguyên tắc sống còn cứu người bị đột quỵ - Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Ngoài các yếu tố đột nhiên méo miệng, yếu tay, nói khó (FAST), đột quỵ có thể biểu hiện bằng cơn chóng mặt, mất thăng bằng đột ngột, nhìn mờ/nhìn đôi hoặc đau đầu dữ dội chưa từng có.
Bệnh viện lưu ý không chờ người bệnh xuất hiện đủ cả 3 dấu hiệu, tuyệt đối không để người bệnh nằm nghỉ chờ tự khỏe lại. Ngay cả khi triệu chứng thoáng qua rồi tự hết, nguy cơ đột quỵ thật sự ập đến ngay sau đó vẫn rất cao.
Cần ghi nhớ "giờ khởi phát" để xác định chính xác thời điểm bắt đầu có triệu chứng (hoặc lần cuối cùng nhìn thấy người bệnh hoàn toàn bình thường) để báo ngay cho bác sĩ cấp cứu.
Tuyệt đối không làm điều này khi chờ cấp cứu: không cạo gió, không chích máu đầu ngón tay/dái tai, không tự ý cho uống bất kỳ loại thuốc hay nước uống nào (đề phòng hít sặc vào phổi).
"Một nụ cười bỗng lệch. Một cánh tay đột ngột buông thõng. Một câu nói bỗng trở nên ú ớ… Đó không phải là "trúng gió", mà là những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ, cần được nhận biết và cấp cứu ngay lập tức. Mỗi người nắm vững quy tắc FAST là thêm một "cánh tay nối dài", giúp các bác sĩ giành lại sự sống và chức năng não bộ cho người bệnh", bệnh viện khuyến cáo.
