Ê kíp y bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115 đã thực hiện thành công ca ghép thận lần 3 - Ảnh: BSCC
Ngày 25-7, trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, bác sĩ Cao Hoài Tuấn Anh - Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) - cho biết bệnh viện vừa thực hiện ca ghép thận lần 3 cho một nam bệnh nhân, đây là ca ghép thành công thứ hai tại Việt Nam với độ khó rất cao.
Vợ hiến 1 quả thận cứu chồng
Bệnh nhân là ông N.V.M. (57 tuổi, quê Cà Mau) đã trải qua 2 lần ghép thận trước đó. Tuy nhiên cách đây 2 năm thận ghép suy chức năng, ông phải quay lại chạy thận nhân tạo 3 lần/ngày.
Là trụ cột trong gia đình, việc chạy thận nhân tạo làm cho ông không làm việc được, người vợ phải đi theo chăm sóc mỗi khi chạy thận nhân tạo.
Một quyết định vô cùng cảm kích của người vợ là sẵn sàng hiến một quả thận cho chồng. Sau đó, hai vợ chồng đến bệnh viện để khám, nghe tư vấn, kiểm tra và được các bác sĩ thông báo người vợ đủ điều kiện để hiến thận cho chồng.
Thầy thuốc ưu tú Trương Hoàng Minh, Trưởng Trung tâm Thận niệu - Nam khoa Bệnh viện Nhân dân 115, cho hay vấn đề đặt ra là người chồng đã ghép thận 2 lần, tồn tại kháng thể kháng HLA cao, nguy cơ thải ghép lớn.
Mặt khác, ông có tiền sử mổ chấn thương bụng (với vết sẹo từ mũi ức tới gần xương mu) và 2 vết sẹo sau mổ ghép thận ở hai bên hố chậu.
Chưa hết, khi chụp cắt lớp vi tính mạch máu ghi nhận bị vôi hóa hệ động mạch chủ ngực, bụng, chậu. Đây là vấn đề khó khăn trong việc chọn vị trí để khâu nối mạch máu thận ghép với mạch máu người nhận.
Sau khi hội chẩn chuyên môn, các bác sĩ quyết định ghép thận cho người bệnh, nhưng phải chuẩn bị tất cả các phương án như thay huyết tương (tổng cộng 4 lần), thử lại xét nghiệm cho phép mổ ghép. Sử dụng dẫn nhập bằng ATG (Anti Thymocyte Globulin) là Globulin kháng tế bào tuyến ức, thuốc ức chế miễn dịch mạnh.
Về mặt ngoại khoa, lấy thận trái của người vợ qua nội soi ổ bụng để ghép vào hố chậu phải người chồng (thận ghép cũ bên phải đã cắt để chỗ cho quả thận mới ghép)...
Ghép thận 3 lần đối diện rất nhiều rủi ro
Với sự cẩn thận, tỉ mỉ của các phẫu thuật viên, cuộc mổ thành công. Nước tiểu phun thành tia ngay sau khi mở kẹp mạch máu. Chức năng thận cải thiện tốt ngay ngày hậu phẫu thứ nhất, người bệnh tỉnh táo, ăn uống bình thường.
Bác sĩ Minh chia sẻ thêm những khó khăn khi ghép thận lần 3 như nguy cơ miễn dịch cao, khó khăn về phẫu thuật (sẹo cũ gây dính, mạch máu xơ vữa, đã sử dụng ghép lần 1 và 2, bàng quang viêm dính).
Việc lựa chọn vị trí ghép như phải lấy bỏ thận ghép cũ để có chỗ cho thận ghép mới và thường phải ghép cao hơn vị trí ghép cũ, do đó niệu quản phải lấy dài hơn, nguy cơ thiếu máu niệu quản. Đôi khi phải khâu nối với động mạch và tĩnh mạch chủ bụng...
Về kết quả ghép thận lần 3, theo y văn mặc dù thấp hơn ghép thận lần đầu nhưng tỉ lệ sống còn của người bệnh vẫn cao hơn chạy thận nhân tạo (75-85% sau 1 năm, 55-70% sau 5 năm).
Bệnh viện Nhân dân 115 đã thực hiện nhiều trường hợp ghép thận lần 2. Đây là ca đầu tiên ghép thận lần 3 tại Bệnh viện Nhân dân 115, và là ca bệnh thứ 2 tại Việt Nam.
Ca ghép thận lần 3 được thực hiện đầu tiên tại Việt Nam vào tháng 1-2017 cho một người bệnh Nhật 71 tuổi. Điều này thể hiện trình độ ngoại khoa, miễn dịch và chăm sóc người bệnh sau ghép thận tại Việt Nam không thua kém các nước phát triển.
Theo các bác sĩ, tại Việt Nam, hiện chưa có số liệu thống kê chính thức, tuy nhiên ước tính có khoảng 40.000-50.000 người bệnh bị suy thận mạn giai đoạn cuối cần điều trị thay thế thận.
Mỗi năm có khoảng 1.000-1.500 người bệnh được ghép thận. Như vậy ước tính 20 - 25% người bệnh cần điều trị thay thế thận được ghép thận. Rào cản lớn nhất cho vấn đề này là nguồn thận hiến (văn hóa, tôn giáo..) và các bất thường ở người nhận thận...
Ghép thận là mô thức điều trị mang lại hiệu quả và chất lượng sống tốt nhất cho người bệnh bị suy thận mạn giai đoạn cuối. Nguồn thận hiến có thể từ người hiến sống, người hiến chết não hay người hiến ngưng tuần hoàn.
