Ê kíp Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 thực hiện thông tim bào thai thứ 15 (nhỏ nhất từ trước đến nay) vào sáng 26-8 - Ảnh: Bệnh viện Từ Dũ cung cấp
Sáng 27-8, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết ê kíp Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 đã thực hiện thành công ca can thiệp tim bào thai xuyên tử cung thứ 15 tại TP.HCM vào ngày 26-8.
Thai nhi nhỏ nhất được thông tim
Điểm đặc biệt của trường hợp này là thai mới 26 tuần 1 ngày, trở thành thai nhi có tuổi thai nhỏ nhất trong 15 trường hợp được ê kíp TP.HCM thực hiện nong van tim bào thai xuyên tử cung cho đến nay.
Thai phụ sinh năm 2000, từ Hà Nội, mang thai lần 3, thụ thai tự nhiên. Trong quý 1 thai kỳ, các lần khám thai chưa ghi nhận bất thường, kết quả sàng lọc trước sinh không xâm lấn thuộc nhóm nguy cơ thấp.
Đến khi thai 23 tuần 5 ngày, siêu âm tim thai phát hiện một bệnh tim bẩm sinh nặng: không lỗ van động mạch phổi - vách liên thất kín.
Đây là bệnh lý trong đó đường thoát máu từ thất phải lên động mạch phổi bị bít kín. Khi không có dòng máu xuôi chiều qua van động mạch phổi, thất phải có nguy cơ ngày càng kém phát triển, tiến tới thiểu sản nặng, nguy cơ tử vong cao ngay sau sinh.
Sau nhập viện trong gần 3 tuần theo dõi, các bác sĩ ghi nhận tình trạng thiểu sản thất phải tiếp tục tiến triển, nên cơ hội can thiệp đang ngày càng thu hẹp, "cửa sổ vàng" không cho phép chờ đợi thêm.
Ngày 25-8, Bệnh viện Từ Dũ tổ chức hội chẩn khẩn với Bệnh viện Nhi đồng 1.
Do tuổi thai nhỏ đồng nghĩa với kích thước tim thai rất nhỏ, đặc biệt trong trường hợp này, buồng thất phải và buồng thoát thất phải đã kém phát triển, trong khi đó tình trạng thiểu sản thất phải vẫn tiếp tục tiến triển, nếu trì hoãn thêm buồng thất phải có thể trở nên quá nhỏ, khiến việc đưa kim và hệ thống dụng cụ vào đúng vị trí để nong van không còn khả thi.
Nói cách khác, "cửa sổ vàng" để can thiệp đang thu hẹp từng ngày.
Hồ sơ và các dữ liệu chẩn đoán hình ảnh của thai nhi cũng được gửi tham vấn các chuyên gia quốc tế tại Áo và Ý. Các chuyên gia cùng thống nhất với ê kíp TP.HCM rằng trường hợp này cần được giải quyết sớm vì điều kiện giải phẫu không cho phép kéo dài thời gian chờ đợi.
2 giờ căng thẳng thông tim bào thai nhỏ nhất
Lúc 8h15 ngày 26-8, ca can thiệp bắt đầu. Thai phụ được gây mê nội khí quản. Thai nhi được gây mê, giãn cơ và được ê kíp sản khoa xoay về tư thế thuận lợi nhất cho đường tiếp cận tim.
Toàn bộ quá trình được thực hiện dưới hướng dẫn liên tục của siêu âm. Một kim kích thước 18G được đưa qua thành bụng, thành tử cung, xuyên qua thành ngực thai nhi để tiếp cận chính xác buồng thoát thất phải.
Qua nòng kim, ê kíp thông tim đưa hệ thống dây dẫn và bóng nong vào tim thai. Dây dẫn được đưa xuyên qua vị trí van động mạch phổi bị bít kín và tiến vào động mạch phổi. Sau khi xác định bóng nằm đúng vị trí van, các bác sĩ tiến hành nong van.
Ngay sau nong, siêu âm ghi nhận dòng máu từ thất phải qua van động mạch phổi lên động mạch phổi đã được tái lập và cải thiện rõ.
Tuy nhiên, trong quá trình rút hệ thống dụng cụ, ê kíp ghi nhận thai nhi xuất hiện tràn dịch màng ngoài tim gây chèn ép tim. Các bác sĩ đã chọc hút khoảng 3ml máu trong khoang màng ngoài tim để giải áp.
Sau xử trí, nhịp tim thai nhanh chóng ổn định ở mức 159 lần/phút, cơ tim co bóp tốt. Đến 10h25, sau hơn 2 giờ phối hợp liên tục giữa các ê kíp, ca can thiệp kết thúc thành công.
Đến 13h30 cùng ngày, khoảng 4 giờ sau can thiệp, tình trạng thai phụ ổn định, không đau bụng, không xuất hiện cơn gò, không ra huyết âm đạo.
Siêu âm kiểm tra ghi nhận nhịp tim thai 159 lần/phút, chức năng co bóp cơ tim tốt và đặc biệt dòng máu từ thất phải qua van động mạch phổi tiếp tục được duy trì.
Thai kỳ sẽ tiếp tục được Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 phối hợp quản lý chặt chẽ. Các bác sĩ sẽ theo dõi diễn tiến của dòng máu qua van động mạch phổi, kích thước và chức năng thất phải cũng như sự phát triển toàn diện của thai nhi trong những tuần tiếp theo.
Ca can thiệp thứ 15, với tuổi thai nhỏ nhất từ trước đến nay của ê kíp, tiếp tục đánh dấu một bước tiến của y học bào thai TP.HCM: chủ động can thiệp ngay từ trong bụng mẹ khi "cửa sổ vàng" còn mở, thêm cơ hội để trái tim thai nhi tiếp tục phát triển theo hướng thuận lợi trước khi trẻ chào đời.
Đây là một can thiệp đặc biệt phức tạp, thành công nhờ sự phối hợp nhịp nhàng của hai bệnh viện chuyên khoa đầu ngành sản và nhi, với năng lực chuyên sâu của hai trung tâm xuất sắc: Trung tâm can thiệp bào thai của Bệnh viện Từ Dũ và Trung tâm can thiệp tim mạch trẻ em của Bệnh viện Nhi đồng 1.
