Nhịn tiểu là thói quen xấu nổi tiếng gây lắng đọng cặn, viêm nhiễm đường tiết niệu và tạo áp lực lên hệ bài tiết. Tuy nhiên, việc liên tục dung nạp những thực phẩm độc hại vào bữa sáng khi dạ dày đang trống rỗng cũng "phá thận" chẳng hề kém cạnh, nhất là nếu duy trì trong thời gian dàu.
Điều đáng sợ là rất nhiều người Việt đang ăn sáng theo 5 kiểu thận "khiếp sợ" bên dưới mà lại không hề biết hại, thậm chí còn tưởng tốt:
1. Ăn sáng quá mặn
Thói quen nêm nếm đậm đà hoặc chọn các món ăn sáng nhiều gia vị là con đường "phá thận" rất ngắn. Khi bạn nạp quá nhiều muối vào đầu ngày, cơ thể buộc phải giữ nước để cân bằng nồng độ chất điện giải, khiến huyết áp tăng cao đột ngột. Áp lực máu cao liên tục bơm qua các mạch máu nhỏ sẽ làm xơ hóa cầu thận, giảm khả năng lọc chất thải.
Nên kiểm soát lượng muối trong đồ ăn, nước chấm... khi ăn sáng để bảo vệ thận (Ản minh họa)
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng natri trung bình mà người trưởng thành trên toàn cầu tiêu thụ lên tới 4.278mg mỗi ngày, tương đương khoảng 11g muối. Con số này cao hơn gấp đôi mức khuyến nghị dưới 2.000mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5g muối. Đây là lý do WHO đặc biệt nhấn mạnh việc giảm muối trong chế độ ăn để phòng ngừa các bệnh tim mạch và kiểm soát huyết áp.
Để tránh thói quen ăn mặn phá thận, người dân nên ưu tiên các món ăn sáng thanh nhẹ, hạn chế húp sạch nước dùng và giảm bớt các loại nước chấm mặn.
2. Dùng đồ ăn chế biến sẵn và thịt nguội cho bữa sáng
Nhiều người vì bận rộn thường chọn bữa sáng nhanh gọn với xúc xích, thịt nguội, lạp xưởng kẹp bánh mì hoặc thực phẩm đóng hộp. Nhóm thực phẩm này chứa hàm lượng lớn phụ gia phospho nhân tạo được thêm vào để bảo quản và tạo hương vị. Khi nồng độ phospho trong máu tăng vọt vào buổi sáng, cơ quan lọc rửa phải làm việc kiệt sức để đào thải, lâu dần sẽ gây vôi hóa mạch máu và suy giảm chức năng nghiêm trọng.
Theo American Kidney Fund, cơ thể có thể hấp thụ gần như 100% lượng phospho được bổ sung dưới dạng phụ gia thực phẩm, trong khi tỷ lệ hấp thụ phospho tự nhiên chỉ khoảng 40% từ ngũ cốc, 60% từ thịt, đậu và các loại hạt, 80% từ sữa. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với người mắc bệnh mạn tính, bởi khả năng đào thải phospho dư thừa của cơ thể đã suy giảm rõ rệt.
Không nên ăn sáng với thịt chế biến sẵn, nhất là cách chế biến nhiều dầu mỡ (Ảnh minh họa)
Việc lạm dụng các loại thịt chế biến sẵn này chính là tác nhân "phá thận" mà người bận rộn, dân văn phòng thường xuyên mắc phải. Bạn nên thay thế thực phẩm chế biến sẵn bằng các nguồn đạm tươi sống như trứng luộc, ức gà hay thịt heo tươi nấu chín.
3. Ăn sáng nhiều đường và đồ ngọt tinh chế
Bánh ngọt, ngũ cốc đóng gói nhiều đường hay các ly cà phê sữa, trà sữa cho bữa sáng là sự lựa chọn yêu thích nhưng tai hại của nhiều người. Nạp một lượng đường tinh chế lớn khi bụng đói khiến đường huyết tăng vọt đột ngột, buộc tuyến tụy phải tiết ra lượng lớn insulin. Thói quen này nhanh chóng dẫn đến kháng insulin và bệnh tiểu đường tuýp 2, từ đó phá thận thông qua các biến chứng mạch máu nguy hiểm.
Không phải ai cũng biết ăn sáng quá nhiều đường hại cho thận (Anh minh họa)
Mức độ đáng lo ngại của mối liên hệ này được thể hiện qua thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC): khoảng 1/3 người trưởng thành mắc tiểu đường đồng thời bị bệnh thận mạn. Đường huyết cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ và bộ lọc cầu thận, khiến chức năng lọc chất thải suy giảm theo thời gian.
Để không tiếp tục phá thận bằng đồ ngọt, hãy chọn các nguồn carbohydrate phức hợp cho bữa sáng như yến mạch nguyên chất, khoai lang, bánh mì đen và hạn chế tối đa các loại thức uống có đường.
4. Ăn quá nhiều đạm động vật cho bữa sáng
Một bữa sáng ngập tràn thịt đỏ hoặc việc lạm dụng quá mức các loại sữa bột tăng cơ sẽ tạo ra áp lực cực lớn lên hệ tiết niệu chứ không "bổ" như nhiều người tưởng. Quá trình chuyển hóa đạm động vật sản sinh ra lượng lớn chất thải chứa nitơ như ure và axit uric. Khi bạn ăn quá nhiều đạm vào bữa sáng, cơ thể ngay lập tức phải hoạt động với công suất tối đa để đào thải các độc tố này, vô tình "phá thận" do tình trạng tăng lọc kéo dài.
Không nên ăn sáng với quá nhiều đạm động vật hay lạm dụng bột protein (Ảnh minh họa)
Hướng dẫn thực hành lâm sàng KDIGO 2024 khuyến nghị người trưởng thành mắc bệnh thận mạn giai đoạn 3 đến 5 duy trì lượng protein khoảng 0,8g/kg cân nặng mỗi ngày, đồng thời tránh tiêu thụ quá 1,3g/kg mỗi ngày nếu có nguy cơ bệnh tiến triển. Ngoài ra, Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK) cũng cảnh báo tiêu thụ quá nhiều protein động vật có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận ở một số người.
Lời khuyên từ chuyên gia là hãy cân bằng lượng đạm trong bữa sáng. Một người trưởng thành khỏe mạnh chỉ cần khoảng 1 - 2 quả trứng hoặc một lượng thịt vừa lòng bàn tay cho bữa sáng để tránh phá thận.
Tổng hợp
