Thức ăn đường phố hấp dẫn giới trẻ, giá rẻ nhưng tỉ lệ liên quan đến ngộ độc thực phẩm cao hơn nhiều so với các hình thức kinh doanh khác - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi hướng đến cách quản lý linh hoạt hơn, giảm các thủ tục hành chính không phù hợp với hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, nhưng vẫn duy trì những yêu cầu vệ sinh tối thiểu và tăng cường hậu kiểm.
Miễn nhiều thủ tục cho người kinh doanh nhỏ lẻ
Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), quản lý an toàn thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố từ lâu là bài toán khó đối với cơ quan chức năng.
Đặc điểm của loại hình này là quy mô nhỏ, tính di động cao, điều kiện hạ tầng và nguồn nước còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ, mua bán qua các kênh truyền thống cũng khiến nguy cơ mất an toàn thực phẩm khó kiểm soát.
Trong khi đó, hoạt động buôn bán nhỏ lẻ, từ gánh hàng rong, xe đẩy đến các điểm bán thức ăn đường phố, là nguồn sinh kế của nhiều người dân. Vì vậy, theo đại diện ban soạn thảo, việc xây dựng quy định quản lý cần tính đến cả yêu cầu bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và điều kiện mưu sinh của người kinh doanh.
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi là dự kiến miễn toàn bộ thủ tục hành chính đối với tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ và thức ăn đường phố.
Cụ thể, nhóm này thuộc diện được miễn cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Sản phẩm thực phẩm được chế biến tại cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố và cơ sở nhỏ lẻ cũng được đề xuất miễn đăng ký bản công bố sản phẩm, miễn công bố tiêu chuẩn sản phẩm.
Theo cách tiếp cận này, người bán hàng rong, kinh doanh thức ăn đường phố không phải thực hiện những thủ tục vốn được đánh giá là chưa phù hợp với quy mô và điều kiện hoạt động của mình.
Miễn giấy phép nhưng vẫn phải bảo đảm điều kiện vệ sinh
Việc miễn thủ tục hành chính không đồng nghĩa với miễn trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm.
Theo đại diện ban soạn thảo, các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ và điểm bán thức ăn đường phố vẫn phải đáp ứng những điều kiện tối thiểu về an toàn thực phẩm, kế thừa từ Luật An toàn thực phẩm năm 2010.
Trong đó, người kinh doanh phải sử dụng nguồn nước bảo đảm tiêu chuẩn nước sạch sinh hoạt; địa điểm kinh doanh đáp ứng các nguyên tắc phòng tránh ô nhiễm thực phẩm; nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng. Người trực tiếp chế biến, phục vụ cũng phải tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh trong quá trình kinh doanh.
Cùng với việc giảm thủ tục, dự thảo đặt ra yêu cầu người kinh doanh cung cấp thông tin cá nhân, địa điểm kinh doanh và cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm để phục vụ công tác quản lý, hậu kiểm.
Trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ và điểm kinh doanh thức ăn đường phố được giao cho UBND cấp xã.
Trên cơ sở thông tin được cung cấp, chính quyền cấp xã thực hiện kiểm tra, giám sát, hướng dẫn người kinh doanh tuân thủ quy định và chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Theo đại diện Cục An toàn thực phẩm, cùng với việc sửa đổi luật, bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm cũng được định hướng hoàn thiện theo hướng thống nhất đầu mối từ trung ương đến địa phương.
Tại xã, phường dự kiến thành lập các tổ công tác liên ngành về an toàn thực phẩm nhằm tăng cường năng lực kiểm tra, giám sát và hướng dẫn các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ.
Thức ăn đường phố - Ảnh minh họa: TT
Sổ ghi chép cũng là căn cứ truy xuất nguồn gốc
Bên cạnh đó, một vấn đề quan trọng trong quản lý thức ăn đường phố là việc truy xuất nguồn gốc nguyên liệu khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Với những người bán hàng rong, xe đẩy hoặc kinh doanh quy mô nhỏ, việc yêu cầu lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo phương thức quản lý của các cơ sở kinh doanh lớn có thể tạo thêm gánh nặng.
Để phù hợp hơn với thực tế, dự thảo Luật quy định người kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ và thức ăn đường phố có trách nhiệm lưu giữ thông tin về nguồn gốc nguyên liệu bằng hóa đơn, chứng từ, sổ ghi chép hoặc các hình thức phù hợp khác.
Như vậy, bên cạnh hóa đơn, chứng từ, sổ ghi chép thủ công cũng có thể được sử dụng để lưu lại thông tin về nguồn nguyên liệu đầu vào. Đây là cách tiếp cận linh hoạt hơn đối với những người kinh doanh không có điều kiện áp dụng các phương thức quản lý điện tử.
Thông tin được lưu giữ sẽ phục vụ việc truy xuất nguồn gốc khi cần thiết, đặc biệt trong trường hợp xảy ra sự cố an toàn thực phẩm. Đồng thời, yêu cầu này cũng đặt trách nhiệm lên người kinh doanh trong việc kiểm soát nguồn nguyên liệu sử dụng.
