Những món ăn tưởng chừng vô hại như cơm nguội, thức ăn thừa hay đồ bảo quản trong tủ lạnh qua đêm đang được nhiều gia đình tận dụng lại để tiết kiệm. Tuy nhiên, đằng sau thói quen quen thuộc này lại tiềm ẩn không ít rủi ro cho sức khỏe.
Không ít trường hợp ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng đã xảy ra chỉ vì một bữa "đồ thừa", gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn ăn uống trong sinh hoạt hàng ngày.
Điển mình một người đàn ông hơn 50 tuổi tại Quảng Đông, Trung Quốc rơi vào tình trạng nguy kịch, suy đa tạng và phải cấp cứu khẩn cấp.
Người đàn ông 50 tuổi suýt tử vong sau khi ăn cơm rang. Ảnh minh họa.
Theo China Times, người đàn ông này đã lấy phần cơm nấu từ vài ngày trước, bảo quản trong tủ lạnh, sau đó đem ra rang lại để ăn như một bữa ăn bình thường. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, ông bắt đầu cảm thấy cơ thể có dấu hiệu bất ổn.
Ban đầu, các triệu chứng xuất hiện khá mơ hồ như đau bụng âm ỉ, khó chịu trong người. Nhưng chỉ trong thời gian ngắn sau đó, tình trạng nhanh chóng chuyển nặng với tiêu chảy liên tục, buồn nôn và khó thở. Gia đình lập tức đưa ông đến bệnh viện trong tình trạng khẩn cấp.
Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân đã rơi vào sốc nặng. Các bác sĩ ghi nhận nhiều cơ quan quan trọng trong cơ thể bắt đầu suy giảm chức năng, bao gồm tim, gan và thận. Đây là dấu hiệu điển hình của tình trạng nhiễm độc nặng toàn thân. Nhờ được cấp cứu tích cực và theo dõi đặc biệt, người bệnh mới tạm thời vượt qua giai đoạn nguy hiểm.
Sau quá trình xét nghiệm và phân tích mẫu bệnh phẩm, các bác sĩ xác định nguyên nhân gây ra tình trạng nguy kịch là do ngộ độc thực phẩm bởi vi khuẩn Bacillus cereus.
Đây là một loại vi khuẩn khá phổ biến trong môi trường tự nhiên, đặc biệt dễ phát triển trong các loại thực phẩm giàu tinh bột như cơm, mì, khoai tây, bánh mì… nếu được để ở nhiệt độ không phù hợp trong thời gian dài.
Điểm nguy hiểm của loại vi khuẩn này nằm ở chỗ chúng có thể sinh ra độc tố ngay trong thực phẩm mà không làm thay đổi rõ rệt mùi vị, màu sắc hay hình dạng. Điều này khiến người dùng rất khó nhận biết nguy cơ trước khi ăn.
Trong trường hợp này, phần cơm để lâu trong tủ lạnh hoặc có thể đã được làm nguội và bảo quản không đúng cách trước đó, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sinh độc tố.
Trong y học, tình trạng ngộ độc do Bacillus cereus thường được gọi là "hội chứng cơm rang", vì nó hay xảy ra nhất ở các món cơm để nguội rồi chế biến lại.
Các chuyên gia cho biết hội chứng này được chia thành hai thể chính:
Thể gây nôn
Đây là dạng có thời gian ủ bệnh rất ngắn, chỉ từ khoảng 30 phút đến 6 giờ sau khi ăn. Người bệnh thường đột ngột buồn nôn dữ dội, nôn liên tục, có thể kèm đau bụng.
Độc tố gây ra thể bệnh này có khả năng chịu nhiệt rất cao, nghĩa là ngay cả khi cơm được rang lại hoặc hâm nóng, độc tố vẫn không bị phá hủy hoàn toàn nếu đã hình thành trước đó.
Trong các trường hợp nặng, tình trạng nôn ói kéo dài có thể dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến chức năng gan và tim.
Thể gây tiêu chảy
Thể này thường xuất hiện muộn hơn, từ 2 đến 36 giờ sau khi ăn thực phẩm nhiễm khuẩn. Người bệnh chủ yếu bị đau bụng quặn từng cơn, tiêu chảy nhiều lần trong ngày, đôi khi kèm sốt nhẹ hoặc mệt mỏi toàn thân.
Nguyên nhân là do độc tố ruột của Bacillus cereus tác động trực tiếp lên hệ tiêu hóa, gây rối loạn hấp thu và kích thích nhu động ruột quá mức.
Trong phần lớn trường hợp, thể này có thể tự hồi phục sau vài ngày, nhưng nếu mất nước nặng hoặc có bệnh nền, người bệnh vẫn có nguy cơ diễn biến xấu.
Vì sao cơm để tủ lạnh vẫn có thể gây ngộ độc?Nhiều người thường lầm tưởng rằng chỉ cần để cơm trong tủ lạnh là an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.
Nếu cơm sau khi nấu không được làm nguội nhanh, vi khuẩn có thể bắt đầu sinh sôi ngay trong khoảng thời gian trước khi nhiệt độ giảm đủ thấp. Ngoài ra, việc để cơm trong hộp không kín, hoặc mở tủ lạnh nhiều lần cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Quan trọng hơn, một số độc tố do vi khuẩn tạo ra có khả năng chịu nhiệt, nên việc rang lại hoặc hâm nóng cơm không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ngộ độc.
Điều này lý giải vì sao có những trường hợp thực phẩm "trông vẫn bình thường" nhưng vẫn gây bệnh nặng cho người ăn.
Cảnh báo từ chuyên gia: thói quen nhỏ nhưng hậu quả lớnCác chuyên gia an toàn thực phẩm khuyến cáo người dân nên đặc biệt cẩn trọng với thực phẩm để qua đêm, nhất là các món giàu tinh bột như cơm và mì.
Nguyên tắc quan trọng nhất là ăn ngay sau khi nấu nếu có thể. Trong trường hợp cần bảo quản, thực phẩm nên được chia nhỏ, làm nguội nhanh và cho vào hộp kín trước khi đưa vào tủ lạnh.
Ngoài ra, không nên để cơm ở nhiệt độ phòng quá lâu, vì đây là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn phát triển mạnh.
Bên cạnh đó, vệ sinh dụng cụ nấu ăn, tay và bề mặt bếp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế lây nhiễm chéo vi khuẩn từ môi trường vào thực phẩm.
Ngoài cơm rang, nhiều loại thực phẩm khác cũng có thể gây nguy hiểm nếu bảo quản sai cách hoặc để quá lâu:
Hải sản như tôm, cua, cá, sò: dễ phân hủy protein, sinh ra chất gây rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng gan thận
Rau xanh đã nấu chín: có thể chuyển hóa nitrat thành nitrit nếu để lâu, gây hại cho sức khỏe
Sữa đậu nành: rất dễ nhiễm khuẩn nếu không sử dụng ngay sau khi nấu
Nấm và mộc nhĩ: nếu để qua đêm có nguy cơ sinh độc tố gây đau bụng, buồn nôn và tiêu chảy
Vụ việc người đàn ông hơn 50 tuổi suýt tử vong sau khi ăn cơm rang từ cơm để lâu trong tủ lạnh là lời cảnh báo rõ ràng về những rủi ro tiềm ẩn trong thói quen ăn uống hằng ngày. Điều đáng nói chỉ một sai lầm nhỏ trong bảo quản thực phẩm cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt khi liên quan đến vi khuẩn và độc tố không thể nhận biết bằng mắt thường.
Cần làm gì để ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm?Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, hãy rửa tay thường xuyên. Ngoài ra, hãy chế biến và bảo quản thực phẩm an toàn. Luôn tuân thủ các quy tắc dưới đây:
Khi chế biến thực phẩm, hãy đảm bảo
- Rửa tay ít nhất 20 giây bằng nước xà phòng ấm trước và sau khi chạm vào thịt sống, gia cầm, động vật có vỏ, cá, trứng hoặc nông sản.
- Rửa sạch tất cả các loại trái cây và rau quả trước khi ăn.
- Sử dụng riêng thớt để cắt/thái cá sống, thịt gia cầm hoặc thịt sống.
- Tất cả các dụng cụ và bề mặt phải được rửa bằng nước xà phòng ấm trước và sau khi sử dụng để chế biến thực phẩm. Có thể sử dụng dung dịch làm sạch chuyên biệt để khử trùng bề mặt và dụng cụ chế biến thực phẩm.
- Nấu chín thịt gia cầm, thịt bò và trứng trong thời gian thích hợp trước khi ăn.
- Giữ thịt sống, gia cầm, hải sản và nước thịt của chúng tránh xa các thực phẩm khác.
- Sử dụng nhiệt kế đo thịt để đảm bảo thực phẩm được nấu chín đến nhiệt độ bên trong thích hợp.
Người đàn ông 35 tuổi “gan trắng xoá” chỉ vì uống loại nước "vạn người mê" mỗi ngàyĐỌC NGAYCách chọn thực phẩm
- Không ăn bất kỳ thực phẩm nào được làm từ sữa chưa tiệt trùng.
- Không ăn bất kỳ thực phẩm nào làm từ trứng, gia cầm và thịt sống hoặc chưa nấu chín.
Cách bảo quản thực phẩm
Làm lạnh hoặc đông lạnh ngay các loại thực phẩm dễ hỏng, kể cả sống và chín. Nếu để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, thực phẩm nên được coi là không an toàn để ăn.
Để trái cây, rau củ, thực phẩm nấu chín và thực phẩm chế biến tránh xa thịt sống và trứng sống.
Hãy vứt bỏ thức ăn nếu bạn không biết nó đã được để ngoài tủ lạnh bao lâu.
Trúc Chi (t/h)
