Lương cơ sở không chỉ là căn cứ tính lương hưu, trợ cấp mà còn được dùng để xác định mức đóng BHXH, BHYT và nhiều chế độ an sinh khác. Khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1-7 tới, nhiều khoản đóng - hưởng cũng thay đổi theo.
Nhiều khoản đóng - hưởng BHXH, BHYT sẽ thay đổi theo lương cơ sở mới. Ảnh minh hoạ
Theo Luật BHXH 2024 và Luật Việc làm 2025, với người hưởng lương theo chế độ Nhà nước, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp được tính theo chức vụ, ngạch bậc cùng các khoản phụ cấp liên quan.
Do mức lương này gắn trực tiếp với lương cơ sở nên khi lương cơ sở tăng, mức đóng và quyền lợi hưởng bảo hiểm cũng tăng theo.
Theo quy định, tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc là 32% tiền lương làm căn cứ đóng, trong đó người lao động đóng 10,5% và người sử dụng lao động đóng 21,5%.
Từ 1-7, mức lương làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất bằng lương cơ sở (2,53 triệu đồng/tháng), còn mức tối đa bằng 20 lần lương cơ sở, tương đương 50,5 triệu đồng/tháng.
Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước và lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, tiền lương làm căn cứ đóng căn cứ như trên, tức sàn 2,53 triệu đồng và trần cao nhất 50,6 triệu đồng.
Cùng với đó, nhiều chế độ trợ cấp tính theo lương cơ sở cũng tăng tương ứng. Trợ cấp thai sản một lần đối với lao động nữ sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,06 triệu đồng.
Trợ cấp mai táng tăng từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng. Trợ cấp tuất hằng tháng với thân nhân người lao động qua đời cũng được điều chỉnh tăng.
Tăng tiền đóng BHYT hộ gia đìnhBên cạnh đó, tiền đóng BHYT hộ gia đình cũng thay đổi do mức đóng vẫn giữ tỉ lệ 4,5% lương cơ sở.
Theo mức mới, người thứ nhất đóng 113.850 đồng/tháng (khoảng 1,36 triệu đồng/năm); người thứ hai đóng 79.695 đồng/tháng; người thứ ba 68.310 đồng/tháng; người thứ tư 56.925 đồng/tháng; từ người thứ năm trở đi đóng 45.540 đồng/tháng.
Mức đóng BHYT của thành viên hộ gia đình từ 1-7
Với học sinh, sinh viên, do được ngân sách nhà nước hỗ trợ 50% nên mức đóng từ ngày 1-7 còn 56.925 đồng/tháng. Người hoạt động không chuyên trách cấp xã đóng 113.850 đồng/tháng, trong đó người sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động đóng 1/3.
Theo Bộ Y tế, tỉ lệ đóng BHYT hiện duy trì ở mức 4,5% nhiều năm qua, trong khi luật cho phép tối đa 6%. Cơ quan này đang đề xuất tăng theo lộ trình nhằm bảo đảm khả năng chi trả và phục vụ mục tiêu tiến tới miễn viện phí toàn dân.
Đến tháng 4-2026, cả nước có khoảng 21,6 triệu người tham gia BHXH, tương đương hơn 45% lực lượng lao động trong độ tuổi. Tỉ lệ bao phủ BHYT đạt khoảng 95% dân số với gần 97 triệu người tham gia.
Đề xuất tăng mức đóng BHYT từ năm 2027
Theo kế hoạch thực hiện Chỉ thị 52 về BHYT toàn dân, Bộ Y tế được giao xây dựng lộ trình hoàn thiện chính sách BHYT. Trong đó có đề xuất tăng mức đóng BHYT từ năm 2027 gắn với mở rộng quyền lợi hưởng, đồng thời tiếp tục nâng mức hỗ trợ cho người nghèo, cận nghèo, người khuyết tật và nhóm yếu thế.
Chính phủ cũng định hướng thí điểm đa dạng các gói BHYT bổ sung và mở rộng nguồn thu cho Quỹ BHYT nhằm bảo đảm tính bền vững lâu dài.
