Mô phỏng tổn thương gan.
Gan đảm nhiệm hàng trăm chức năng quan trọng như lọc độc tố, hỗ trợ tiêu hóa, dự trữ chất dinh dưỡng và sản xuất protein. Tuy nhiên, cơ quan này hiếm khi phát tín hiệu rõ ràng ngay từ giai đoạn đầu bị tổn thương.
Theo bác sĩ Suresh Raghavaiah, chuyên gia cao cấp về gan, mật, tụy và ghép đa tạng tại Bệnh viện Apollo (Ấn Độ), nhiều người vẫn cho rằng bệnh gan chủ yếu xảy ra ở người uống rượu. Trên thực tế, bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD), trước đây gọi là gan nhiễm mỡ không do rượu, đang là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan.
Bác sĩ Suresh Raghavaiah, chuyên gia cao cấp về gan, mật, tụy và ghép đa tạng tại Bệnh viện Apollo (Ấn Độ).
Tình trạng này có liên quan chặt chẽ đến béo phì, đái tháo đường, chế độ ăn thiếu lành mạnh và ít vận động.
"Khi các triệu chứng như mệt mỏi bắt đầu xuất hiện, bệnh gan có thể đã tiến triển đáng kể, bởi gan có thể chịu tổn thương tới 60-70% trước khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng", bác sĩ Raghavaiah cho biết.
8 biểu hiện tưởng nhẹ nhưng không nên bỏ qua
Mệt mỏi kéo dài: Mệt do bệnh gan không dễ cải thiện dù đã ngủ đủ. Người bệnh có thể cảm thấy những công việc hằng ngày cũng trở nên nặng nề bất thường.Ngứa dai dẳng không rõ nguyên nhân: Nếu da ngứa kéo dài nhưng không có phát ban, nguyên nhân có thể liên quan đến dòng chảy của mật. Khi mật lưu thông kém, muối mật có thể tích tụ trong máu và kích thích các đầu dây thần kinh dưới da. Trường hợp dùng kem dưỡng hoặc thuốc dị ứng không cải thiện triệu chứng, người bệnh nên đi khám.Đau âm ỉ dưới xương sườn phải: Gan nằm ở phía bên phải, bên dưới lồng ngực. Tổn thương gan giai đoạn đầu có thể gây cảm giác nặng, tức hoặc đau nhẹ tại đây. Nhiều người dễ nhầm với đầy hơi, khó tiêu hoặc căng cơ.Sưng bàn chân, mắt cá chân: Khi bệnh tiến triển, gan có thể sản xuất ít albumin hơn. Đây là loại protein giúp giữ chất lỏng trong mạch máu. Albumin giảm khiến dịch thoát ra mô xung quanh, gây phù chân và mắt cá chân.Nước tiểu sẫm màu hoặc phân bạc màu: Nước tiểu có màu như trà đậm dù đã uống đủ nước có thể là dấu hiệu cơ thể dư thừa bilirubin. Trong khi đó, phân nhạt hoặc có màu đất sét có thể liên quan đến tình trạng giảm lưu thông mật. Những thay đổi này cần được kiểm tra sớm vì có thể gặp trong bệnh gan hoặc đường mật.Chán ăn, thường xuyên buồn nôn: Viêm hoặc tổn thương gan có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa. Nếu tình trạng khó ăn kéo dài vài ngày hoặc đi kèm giảm cân không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám.Dễ bầm tím hoặc chảy máu lâu cầm: Gan chịu trách nhiệm tạo ra nhiều protein cần thiết cho quá trình đông máu. Khi chức năng này suy giảm, cơ thể có thể dễ xuất hiện vết bầm dù chỉ va chạm nhẹ hoặc mất nhiều thời gian hơn để cầm máu.Vàng mắt, vàng da: Đây là dấu hiệu được biết đến nhiều nhất, nhưng khi vàng da xuất hiện, tổn thương gan có thể đã ở giai đoạn tiến triển."Gan có thể chịu tổn thương trên diện rộng trước khi xuất hiện các triệu chứng như vàng da. Đó là lý do khám sức khỏe định kỳ rất cần thiết, đặc biệt với người mắc đái tháo đường, béo phì hoặc có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa khác", bác sĩ Raghavaiah giải thích.
Phát hiện sớm, gan vẫn có cơ hội phục hồi
Mô phỏng các giai đoạn tổn thương gan (Ảnh: Very Well Health).
Theo chuyên gia, một số tổn thương gan vẫn có thể cải thiện nếu được phát hiện và điều trị sớm. Gan nhiễm mỡ giai đoạn sớm và xơ hóa nhẹ có thể được cải thiện bằng cách kiểm soát cân nặng, tập thể dục thường xuyên, duy trì chế độ ăn cân bằng và điều trị phù hợp.
Tuy nhiên, khi bệnh đã tiến triển thành xơ gan, tổn thương thường không thể hồi phục.
Bác sĩ Raghavaiah cũng cảnh báo không nên tự dùng các loại thảo dược hoặc sản phẩm quảng cáo "thải độc gan" chưa được kiểm soát. "Tự nhiên" không đồng nghĩa với an toàn. Một số sản phẩm bổ sung đã được ghi nhận có liên quan đến tổn thương gan nghiêm trọng do thuốc.
Thay vì tự điều trị, người có dấu hiệu bất thường nên đến cơ sở y tế để được đánh giá, đặc biệt khi nhiều triệu chứng cùng xuất hiện hoặc kéo dài.
Nguồn: Times of India
