Bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại Bệnh viện Bạch Mai - Ảnh: D.LIỄU
Đề xuất người mắc bệnh ung thư, suy thận được hưởng trợ cấp
Bộ Y tế vừa có văn bản trả lời cử tri TP Đà Nẵng sau kỳ họp Quốc hội. Cử tri phản ánh chi phí điều trị các bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận rất tốn kém, kéo dài và vượt quá khả năng chi trả của nhiều gia đình, nhất là hộ nghèo, cận nghèo và người lao động thu nhập thấp.
Tuy nhiên, điều kiện để được hưởng trợ cấp là người bệnh phải ở giai đoạn cuối (giai đoạn 4). Theo cử tri, nếu chỉ hỗ trợ khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn cuối thì chưa phù hợp thực tế bởi người bệnh phải chịu chi phí điều trị ngay từ những giai đoạn trước đó.
Cử tri kiến nghị nghiên cứu mở rộng đối tượng, điều chỉnh điều kiện hưởng trợ cấp theo hướng không quy định cứng theo giai đoạn bệnh. Đồng thời xem xét hỗ trợ chi phí điều trị phù hợp với mức độ bệnh, thời gian điều trị và hoàn cảnh kinh tế.
Trả lời kiến nghị, Bộ Y tế cho biết Nghị định 20/2021/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan không quy định chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng riêng đối với người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận.
Do đó cũng không có quy định người bệnh phải ở giai đoạn cuối, tức giai đoạn 4 mới được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.
Theo Luật Người khuyết tật và Nghị định 20/2021/NĐ-CP, người khuyết tật nặng, đặc biệt nặng được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng. Vì vậy, người mắc bệnh hiểm nghèo nếu được hội đồng xác định mức độ khuyết tật kết luận là người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng thì được hưởng trợ cấp theo quy định.
Ngoài ra, quy định hiện nay cũng cho phép căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định hỗ trợ đối với các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn khác chưa được quy định.
Theo đó, HĐND cấp tỉnh có thẩm quyền xem xét hỗ trợ người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận trên địa bàn.
Bộ Y tế cho biết ghi nhận kiến nghị của cử tri và sẽ nghiên cứu, đánh giá trong quá trình hoàn thiện chính sách trợ giúp xã hội để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét.
Cần thêm nguồn hỗ trợ cho người bệnh
Tại hội thảo với chủ đề đổi mới tài chính y tế nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân trong giai đoạn mới do Bộ Y tế vừa tổ chức cuối tháng 8, bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) - cho biết nguồn quỹ BHYT có hạn trong khi mức đóng đã duy trì trong nhiều năm.
Vì vậy bên cạnh việc sử dụng quỹ hiệu quả hơn, tăng cường quản lý minh bạch và liên thông dữ liệu cần đổi mới cơ chế tài chính.
Các chuyên gia cho rằng cần đa dạng hóa nguồn thu cho quỹ BHYT, trong đó nghiên cứu sử dụng một phần nguồn thu từ thuế thuốc lá, rượu bia, đồ uống có đường để đầu tư cho phòng bệnh.
Tại hội thảo này, TS Jennifer Gill - Phó giám đốc Nhóm nghiên cứu Công nghệ y tế (Trường Kinh tế và Khoa học chính trị London) - cho rằng để tăng nguồn lực cho y tế và giảm áp lực tài chính lên người bệnh có thể tập trung vào ba trụ cột.
Trước hết là tăng nguồn thu công. Bên cạnh ngân sách nhà nước dành cho y tế, có thể nghiên cứu dành một phần nguồn thu từ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các sản phẩm có hại cho sức khỏe như thuốc lá, rượu bia, đồ uống có đường...
Tiếp đó là tăng nguồn lực từ phía người sử dụng dịch vụ thông qua cơ chế tài chính gộp với BHYT là trọng tâm, đồng thời nghiên cứu các cơ chế bổ sung như BHYT bổ sung và tài khoản tiết kiệm y tế.
Cuối cùng là nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, trong đó có Thỏa thuận tiếp cận có quản lý (MEA) và Chương trình hỗ trợ tiếp cận thuốc cho bệnh nhân (PAP).
Theo TS Jennifer Gill, MEA có thể giúp người bệnh tiếp cận các thuốc mới có chi phí cao, đồng thời hạn chế rủi ro tài chính thông qua các thỏa thuận chia sẻ rủi ro giữa bên chi trả và nhà sản xuất. Nhiều quốc gia đã áp dụng cơ chế này để tăng khả năng tiếp cận thuốc mới mà không gây áp lực quá lớn lên ngân sách.
Ngoài ra, PAP cũng được đánh giá là một giải pháp để cải thiện khả năng tiếp cận các thuốc có chi phí cao. Thông qua chương trình này, nhà sản xuất hỗ trợ thuốc cho bệnh nhân, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp điều trị đắt tiền.
Tuy nhiên để triển khai hiệu quả, TS Jennifer Gill kiến nghị Việt Nam cần tăng cường năng lực đánh giá công nghệ y tế, xây dựng cơ sở dữ liệu, hệ thống giám sát và đội ngũ có chuyên môn đàm phán.
