Có thuốc 'chống đột quỵ' vạn năng không?

Y, bác sĩ chăm sóc bệnh nhân đột quỵ - Ảnh minh họa: T.T.

Đặc biệt, các thuốc cấp cứu đột quỵ phải được sử dụng tại bệnh viện, không thể tự mua dùng tại nhà.

Thuốc cấp cứu: Phải dùng trong bệnh viện

Theo dược sĩ Ngô Minh Trang, khoa dược, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cùng với tốc độ phát triển của xã hội, áp lực công việc và những thay đổi trong lối sống, đột quỵ đang ngày càng gia tăng.

Cùng với đó, trên thị trường có nhiều loại thuốc và thực phẩm chức năng được quảng cáo với những công dụng như "phòng chống", "ngăn ngừa" hoặc thậm chí "điều trị" đột quỵ. Điều này dễ khiến người dân hiểu rằng chỉ cần sử dụng một sản phẩm nào đó là có thể phòng tránh được đột quỵ.

Tuy nhiên, theo dược sĩ Trang, không có một loại thuốc "chống đột quỵ" vạn năng. Thuốc chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng chỉ định, đúng thời điểm và phù hợp với nguyên nhân gây bệnh.

Với người bị đột quỵ nhồi máu não, nguyên nhân thường liên quan đến tình trạng mạch máu não bị tắc nghẽn bởi cục máu đông. Trong một số trường hợp đủ điều kiện, bác sĩ có thể sử dụng thuốc tiêu sợi huyết để làm tan cục máu đông, tái thông dòng máu lên não.

Đây là những thuốc đặc biệt, chỉ được sử dụng trong cơ sở y tế sau khi người bệnh được thăm khám, chẩn đoán và đánh giá các điều kiện cần thiết.

Trong đó, thuốc tiêu sợi huyết truyền thống được sử dụng trong điều trị nhồi máu não cấp ở những bệnh nhân phù hợp trong 60 phút.

Một thuốc tiêu sợi huyết khác thế hệ mới, có ưu điểm về cách sử dụng, có thể tiêm tĩnh mạch nhanh (khoảng 5 giây), giúp rút ngắn thời gian thực hiện thuốc trong cấp cứu.

Tuy nhiên, việc lựa chọn thuốc nào vẫn phải dựa trên đánh giá của bác sĩ và điều kiện cụ thể của từng bệnh nhân.

Một trong những sai lầm thường gặp là người dân tự mua thuốc hoặc thực phẩm chức năng với kỳ vọng phòng ngừa đột quỵ - Ảnh minh họa

Thuốc phòng ngừa tái phát phải dùng đúng đối tượng

Dược sĩ Trang cho hay sau giai đoạn cấp, một số bệnh nhân nhồi máu não sẽ được chỉ định thuốc để phòng ngừa tái phát. Đây là nhóm thuốc kê đơn, việc lựa chọn phụ thuộc vào nguyên nhân gây đột quỵ và các bệnh lý đi kèm.

Với những trường hợp cần phòng ngừa hình thành huyết khối trong lòng mạch, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng tiểu cầu. Các thuốc này làm giảm khả năng tiểu cầu kết dính với nhau, qua đó giúp hạn chế hình thành cục máu đông trong một số bệnh cảnh.

Trong khi đó, thuốc chống đông được sử dụng cho những bệnh nhân có nguy cơ hình thành cục máu đông từ tim, điển hình như người bị rung nhĩ hoặc một số bệnh lý van tim. Các thuốc có thể được sử dụng tùy trường hợp hoặc các thuốc chống đông đường uống trực tiếp.

Hai nhóm thuốc này không thể tùy tiện thay thế cho nhau. Việc lựa chọn thuốc phải căn cứ vào nguyên nhân đột quỵ, nguy cơ chảy máu, chức năng thận, tuổi và nhiều yếu tố khác của người bệnh.

Bên cạnh thuốc chống huyết khối, kiểm soát các yếu tố nguy cơ cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ tái phát.

Thuốc điều trị tăng huyết áp có thể được sử dụng để kiểm soát huyết áp theo chỉ định. Mục tiêu huyết áp không giống nhau ở mọi bệnh nhân mà cần được bác sĩ xác định dựa trên tình trạng sức khỏe và bệnh lý đi kèm.

Với người có rối loạn mỡ máu, các thuốc nhóm statin có thể được chỉ định nhằm giảm cholesterol và góp phần ổn định mảng xơ vữa động mạch.