Thói quen đó chính là ăn quá nhanh.
Điển hình là trường hợp bệnh nhân N.T.N (23 tuổi, Hà Nội) đến khám trong tình trạng thường xuyên đau vùng bụng trên rốn, ăn uống kém ngon miệng, bụng đầy chướng và khó chịu ngay cả khi chỉ ăn một lượng thức ăn nhỏ.
Trước những biểu hiện bất thường, các bác sĩ Trung tâm Tiêu hóa, Bệnh viện Medlatec đã chỉ định thực hiện siêu âm ổ bụng, chụp CT và các xét nghiệm cần thiết. Kết quả cho thấy có một khối dị vật nằm trong dạ dày bệnh nhân. Để xác định chính xác bản chất của khối này, người bệnh tiếp tục được chỉ định nội soi dạ dày - thực quản.
Qua nội soi, các bác sĩ phát hiện một khối bã thức ăn lớn, kết dính từ nhiều loại thực phẩm chưa được tiêu hóa hoàn toàn. Khối bã có độ cứng “như đá”, chiếm diện tích đáng kể trong lòng dạ dày.
Khai thác bệnh sử cho thấy bệnh nhân thường xuyên ăn nhanh, nuốt vội và ít nhai kỹ do áp lực công việc. Theo các bác sĩ, đây là yếu tố quan trọng khiến thức ăn không được nghiền nhỏ trước khi xuống dạ dày, làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Theo thời gian, các sợi thực phẩm khó tiêu tích tụ, kết dính với nhau và hình thành khối bã lớn.
Hình ảnh nội soi khối bã thức ăn lớn (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Với trường hợp bệnh nhân này, nếu không được xử lý kịp thời, khối bã thức ăn có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa hoặc tắc ruột.
Do khối bã không thể tự đào thải qua đường tiêu hóa tự nhiên, ê-kíp điều trị quyết định can thiệp bằng nội soi. Trong quá trình thực hiện, các bác sĩ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để cắt nhỏ từng phần khối bã trước khi lấy ra ngoài.
Sau can thiệp, toàn bộ khối dị vật được loại bỏ thành công. Tình trạng đầy bụng, đau tức vùng thượng vị của bệnh nhân giảm rõ rệt và chức năng tiêu hóa dần trở lại bình thường.
Thói quen tạo khối bã thức ăn
ThS.BSNT Lưu Tuấn Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa Medlatec cho hay, bã thức ăn dạ dày là tình trạng không hiếm gặp nhưng thường bị bỏ qua do các triệu chứng ban đầu khá giống với rối loạn tiêu hóa thông thường.
Bã thức ăn nếu tồn tại lâu trong dạ dày có thể dẫn tới viêm loét, xuất huyết, thậm chí hoại tử thành dạ dày hoặc gây tắc ruột cơ học - những biến chứng có thể đe dọa tính mạng, bác sĩ Thành cảnh báo.
Để phòng ngừa tình trạng này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần duy trì thói quen ăn uống khoa học, đặc biệt là nhai kỹ trước khi nuốt. Việc nhai kỹ giúp giảm áp lực cho dạ dày, đồng thời hạn chế nguy cơ các sợi thực phẩm kết dính tạo thành khối bã.
Bên cạnh đó, người dân nên hạn chế ăn các loại thực phẩm giàu tannin và chất xơ khi bụng đói như hồng, sung hay ổi xanh. Dưới tác động của axit dạ dày, các chất này có thể kết tủa, tạo điều kiện cho bã thức ăn hình thành.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị mỗi người nên uống đủ 1,5-2 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình tiêu hóa và đào thải cặn bã. Người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có sức nhai kém hoặc từng phẫu thuật dạ dày là những nhóm có nguy cơ cao, cần đặc biệt chú ý chế độ ăn mềm, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau vùng thượng vị kéo dài, đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn hoặc nôn sau ăn, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, nội soi khi cần thiết, thay vì tự ý dùng thuốc kéo dài khiến bệnh diễn biến phức tạp hơn.
