Nghiên cứu, ứng dụng tế bào gốc để người cao tuổi không cần ra nước ngoài điều trị

TS.BS Nguyễn Ngô Quang phát biểu tại buổi lễ - Ảnh: BVCC

Đây là chia sẻ của TS.BS Nguyễn Ngô Quang - Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế - tại lễ ký thỏa thuận hợp tác toàn diện về nghiên cứu, ứng dụng tế bào gốc trung mô trong điều trị lâm sàng giữa Bệnh viện Hữu Nghị và Hệ thống Y tế chuyên sâu Y học tái tạo & Trị liệu tế bào Mescells (MSC), diễn ra tối 3-9 tại Hà Nội.

Phải đặt an toàn lên hàng đầu

Chia sẻ tại buổi lễ, TS.BS Nguyễn Ngô Quang cho hay ngành y tế hiện tập trung phát triển ba nhóm công nghệ chiến lược gồm vắc xin thế hệ mới; công nghệ tế bào, trong đó có tế bào gốc và tế bào miễn dịch; và công nghệ in 3D.

Đối với tế bào gốc trung mô từ dây rốn, trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu và một số quốc gia đã cho phép ứng dụng đối với một số chỉ định.

Tại Việt Nam, một số hướng nghiên cứu, ứng dụng đã được đề cập như điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, phục hồi chức năng sau chấn thương cột sống và một số bệnh nội tiết như đái tháo đường.

Trong khi đó, các hướng nghiên cứu mới hơn trên thế giới đang tập trung vào những bệnh lý như viêm gan, xơ gan mất bù và dự phòng thải ghép sau ghép cơ quan, đặc biệt là ghép thận.

Theo TS Quang, tế bào gốc trung mô từ dây rốn là tế bào đồng loài, không phải tế bào tự thân. Do đó yêu cầu về chất lượng và kiểm định sản phẩm trước khi sử dụng trên người đặc biệt quan trọng. Trong đó, trách nhiệm của đơn vị sản xuất là rất lớn.

"Bệnh viện, bác sĩ chỉ có thể thực hiện chỉ định, ứng dụng trên lâm sàng và theo dõi người bệnh. Còn chất lượng của tế bào, hiệu quả ra sao thì đơn vị sản xuất phải chịu trách nhiệm", TS Quang nói.

Ông cũng cho hay Bộ Y tế sẽ nghiên cứu xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng nhằm kiểm soát các sản phẩm tế bào, trong đó có tế bào gốc trung mô từ dây rốn, trước khi cho phép nghiên cứu và ứng dụng trên lâm sàng.

Mở ra cơ hội điều trị cho người cao tuổi

PGS.TS.BSCC Nguyễn Thế Anh, Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị, cho biết việc phát triển y học tái tạo được đặt trong bối cảnh dân số Việt Nam đang già hóa, kéo theo sự gia tăng của các bệnh lý thoái hóa, đặc biệt là bệnh cơ xương khớp.

Theo ông, nhiều người cao tuổi vẫn minh mẫn nhưng khả năng vận động và tự phục vụ bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý thoái hóa. Vì vậy mục tiêu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà còn phải kéo dài thời gian sống có chất lượng.

Từ thực tế này, Bệnh viện Hữu Nghị quan tâm đến lĩnh vực y học tái tạo, trong đó có nghiên cứu sử dụng tế bào gốc nhằm cải thiện chức năng cơ quan, đặc biệt tập trung vào các bệnh lý thoái hóa khớp.

PGS Thế Anh cho biết Việt Nam hiện đã có đơn vị sản xuất tế bào gốc trung mô từ dây rốn và được Bộ Y tế công nhận đủ điều kiện, tiêu chuẩn. Thế nhưng việc nghiên cứu đưa sản phẩm này vào thực tế điều trị cho người Việt Nam sẽ là bước tiếp theo và bệnh viện sẽ đẩy mạnh hợp tác.

Bệnh viện kỳ vọng nếu quá trình nghiên cứu và ứng dụng đạt kết quả, phương pháp này có thể được triển khai rộng hơn, qua đó giúp người bệnh có thêm lựa chọn điều trị ngay trong nước, thay vì phải ra nước ngoài với chi phí lớn.