Bác sĩ nội trú nói về lương, 41 tuổi mới có khoản tiền tiết kiệm đầu tiên

Bác sĩ nội trú trong ngày "Matching day" của Trường đại học Y Hà Nội - Ảnh: TTO

Trong khi hệ đào tạo bác sĩ nội trú được cho là đào tạo nhân tài ngành y, đào tạo chất lượng cao, tuy nhiên việc thu học phí, thời gian học rất dài và thu nhập của các bác sĩ trẻ đang dẫn đến nhiều ý kiến tranh luận.

Tuổi Trẻ xin giới thiệu ý kiến của một bác sĩ nội trú hiện đang là PGS.TS đồng thời là một phẫu thuật viên giỏi:

"Gần đây tôi có tham dự một hội thảo xung quanh đào tạo bác sĩ chuyên khoa, bác sĩ nội trú. Đang có 2 hướng đào tạo cho bác sĩ được đưa ra bàn thảo, hướng 1 sau khi tốt nghiệp đại học y và học thêm một thời gian ngắn, các bác sĩ sẽ thi chứng chỉ hành nghề rồi đi làm việc, sau đó quay lại học chuyên khoa. 

Với nhóm này, Bộ Y tế lập luận bác sĩ đã có lương của cơ quan chủ quản khi đi học nên không tính đến miễn học phí.

Với nhóm thứ 2 là 10% người giỏi nhất khi tốt nghiệp đại học y khoa, các bạn sẽ thi kỳ thi chọn bác sĩ nội trú, hết năm nội trú 1 bác sĩ đó sẽ thi chứng chỉ hành nghề và nếu vượt được kỳ thi ấy sẽ có quyền chỉ định khi khám và điều trị (hiện nay bác sĩ học xong nội trú mới có chứng chỉ hành nghề, trong thời gian học vì vậy không có cơ chế để chi trả thù lao, trên hệ thống cũng không có vị trí việc làm). 

Nếu được theo hướng này, bác sĩ nội trú cũng sẽ có lương trong khi đi học.

Một ý kiến đáng chú ý nữa là các bác sĩ nội trú đang đi học nhưng trong khi học lại có làm việc, có trực, có đóng góp cho khám, chữa bệnh, các bệnh viện sử dụng bác sĩ nội trú nên có phụ cấp/thù lao theo quy chế chi tiêu của bệnh viện. Hiện như tôi được biết thì có một số bệnh viện đang chi trả thù lao này.

Phải nói nhiều đến thù lao cho bác sĩ nội trú vì bác sĩ là ngành có thời gian học rất dài, 6 năm đại học y, thêm 3 năm nội trú thì bác sĩ nội trú đó mới có thể đi làm. Mức lương khởi điểm trước đây với người học 9 năm như vậy là bậc 1 (2,34 lương cơ bản), mới đây được xếp bậc 2 (2,67). Trong khi ngành nghề khác sau 5-6 năm tốt nghiệp đại học (các trường đào tạo 3-4 năm), thu nhập đã hơn hẳn các bác sĩ.

Một điểm nữa là học phí của khối các trường sức khỏe vốn cao, hiện nay học phí khối y dược từ 90-150 triệu/sinh viên/năm, chỉ xếp sau các trường đại học quốc tế tại Việt Nam. 

Các bác sĩ nội trú ngành ung thư khóa 2025 - 2028 Trường đại học Y Hà Nội cùng PGS.TS Phạm Văn Thái, Phó viện trưởng Viện Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai (thứ 6 từ phải) - Ảnh: TTO

Trước tất cả cùng khó khăn, hiện nay đã khác

Tôi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 2000, sau đó học nội trú tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức rồi làm việc tại đây. Tất cả những năm tuổi trẻ phải nói là vừa làm vừa học, bạn bè đã có nhà, xe thì tôi vẫn đi học, làm bác sĩ mãi rồi vẫn đi học và đến năm 41 tuổi mới có khoản tiền tiết kiệm đầu tiên trong đời.

Có người nói rằng có ai bắt các anh học y khoa đâu, đó là anh tự chọn, vào học phải xác định là học dài, tốn kém. Điều đó cũng đúng. Nhưng so ra thì thời chúng tôi học bổng hồi đó là thừa đóng học phí, nay học phí cao hơn nhiều so với học bổng (nếu có). Thời chúng tôi cũng không phải đóng học phí học nội trú, mà khi học nội trú còn có chút "lương".

Vì vậy tôi rất mong tìm được giải pháp dung hòa cho bác sĩ đi học và học phí, bởi đào tạo ra một bác sĩ là một cuộc đua nhiều năm: đầu tư nhiều, thời gian học dài, vất vả, chi trả thấp, sau khi học xong thì thu nhập không theo kịp mức sống hiện nay.

Thực tế thì ở nước ngoài cũng như vậy, học bác sĩ là phải vay tiền của Chính phủ, sau này ra làm việc thì trả. Nhưng lương khi đi làm bác sĩ ở Việt Nam những năm đầu tiên là thấp, chưa thể lo cho cá nhân, khó tính đến việc trả nợ. 

Tôi xin nói một chút về bác sĩ nội trú ở Pháp (nơi tôi có nhiều lần tới học và có nhiều hiểu biết) thì từ năm thứ 5 y khoa, các bạn đã được nhận một khoản thù lao nhỏ khoảng 200 euro/tháng, khi học bác sĩ nội trú thù lao là 2.500 euro/tháng trong khi học phí chỉ có 400 euro/năm nên các bạn rất yên tâm học hành. 

Khi học xong bác sĩ nội trú, lương bác sĩ sẽ khoảng 5.000 - 6.000 euro, cao hơn so với lương bình quân chung. 

Nếu chăm chỉ, cầu tiến, bác sĩ phải mất 12-15 năm học mới có thể hành nghề độc lập

Một bác sĩ ngoại khoa của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức sau khi tốt nghiệp 6 năm y khoa, anh/chị ấy phải có 5-7 năm vừa học vừa làm chăm chỉ, cầu tiến mới có thể hành nghề độc lập ở một số lĩnh vực, ở Mỹ thời gian học của một bác sĩ là 14 năm. 

Ở Việt Nam, nếu thời gian đào tạo dài như vậy sẽ rất khó khăn về chi phí, vì vậy chúng ta đã chia nhỏ quá trình đào tạo, nhưng nhược điểm của việc này là những năm đi làm (sau khi tốt nghiệp đại học) các bác sĩ không còn áp lực kỳ thi, áp lực học tập, số bật lên được không nhiều. Nếu tiếp tục giữ cách đào tạo như vậy, chúng ta sẽ không thể có nhiều bác sĩ giỏi nghề.

Thế giới thì không có chuyện học xong 6 năm y khoa là ra đi làm, mà phải là 6+3, 6+4 năm hoặc hơn nữa. Bác sĩ học xong 6 năm đa khoa chỉ làm bác sĩ gia đình, xu hướng thế giới cũng như Việt Nam là không thể bác sĩ đa khoa điều trị chuyên khoa.

Quay lại với hệ bác sĩ nội trú, 3 năm nội trú với tôi thực sự là thời gian vàng, đó là 3 năm học được chuyên môn, tích lũy nhiều kiến thức trong môi trường cường độ cao. Với đào tạo các bác sĩ trẻ, vấn đề của chúng ta hiện nay là chọn mô hình nào sau 6 năm đại học y (6 năm này là giống các nước rồi). Sau 6 năm này sẽ là các năm nội trú/chuyên khoa".