Trẻ đi khám tâm lý do liên quan màn hình, phụ huynh cũng 'dán mắt' vào điện thoại khi bên con

Ngày càng nhiều trẻ gặp các vấn đề tâm lý do liên quan đến sử dụng màn hình điện thoại, máy tính bảng kéo dài - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Tại phòng khám tâm lý Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), các bác sĩ tiếp nhận nhiều trẻ đến khám với những biểu hiện tưởng như rất khác nhau, nhưng phía sau lại có chung một điểm: dùng màn hình điện thoại, máy tính, chơi game đã chiếm quá nhiều thời gian trong cuộc sống của trẻ.

Suy giảm khả năng ngôn ngữ, mất tập trung, mắt lờ đờ, bạo lực người thân...

BS.CKII Nguyễn Thanh Sang - Trưởng khoa tâm lý lâm sàng - phục hồi chức năng - y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2 - chia sẻ vài trường hợp ông từng tiếp nhận.

Một bé gái 10 tuổi có ba mẹ đi làm xa, không có nhiều thời gian ở bên con vì mưu sinh. Điện thoại thành bạn duy nhất, đến khi phát hiện em đã suy giảm nghiêm trọng khả năng ngôn ngữ, ánh mắt lờ đờ, mất kết nối với bạn bè.

Hay một bé trai 7 tuổi, có máy tính riêng từ nhỏ. Em dần thu mình, chỉ lặp lại kịch bản trong video, hay tự cười nói một mình, mất khả năng tiếp thu bài. Chẩn đoán bé bị rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).

Bé M., 6 tuổi, nghi ADHD, nhưng đánh giá sâu cho thấy em bị suy giảm chức năng tập trung, do ba mẹ ít gần con và hay dùng điện thoại để dỗ. Còn bé N., 14 tuổi, nghiện game 5 tiếng/ngày. Khi bị cấm thiết bị, em cáu gắt, đập phá, bạo lực với người thân, rơi vào hoảng loạn tinh thần.

Bác sĩ Sang cho biết thêm trẻ đến khám vì lạm dụng màn hình chiếm tới 70 - 80% trong khoảng 100 lượt khám mỗi ngày tại khoa và nếu không can thiệp sớm, những ảnh hưởng này có thể theo trẻ dài lâu.

Đáng lo ngại, hiện nay không khó để bắt gặp trẻ em nghe, xem đi xem lại các livestream, video của những streamer, influencer... có ngôn ngữ thô tục, nội dung bạo lực hay hành vi gây hấn.

Việc tiếp xúc lặp đi lặp lại với những nội dung này có thể khiến trẻ rơi vào tình trạng "trơ lì cảm xúc" (desensitization). Đây là sự suy giảm dần các phản ứng sinh lý và cảm xúc trước một kích thích khi tiếp xúc lặp đi lặp lại với nó.

Trơ lì cảm xúc thực sự đáng lo ngại khi diễn ra sớm, lặp lại và thiếu sự đồng hành, giải thích từ người lớn.

56% phụ huynh cũng "dán mắt" vào điện thoại khi ở bên con

Bác sĩ Sang cho rằng trước khi trách con, ba mẹ hãy nhìn lại mình. Nhiều ba mẹ biến điện thoại thành "bảo mẫu công nghệ" để con ngồi yên, nghe lời. Đáng nói, 56% phụ huynh cũng "dán mắt" vào điện thoại khi ở bên con.

Chưa kể nhiều nhà còn để thiết bị điện tử ngay trong phòng ngủ của con, khiến giờ giấc sử dụng trước khi ngủ gần như không kiểm soát được.

Ba mẹ nên nhớ tác hại của màn hình là rất lớn. Ánh sáng xanh từ màn hình ức chế Melatonin, phá vỡ nhịp sinh học, gây khó ngủ; ít vận động dễ béo phì, mờ mắt do hoạt động mắt liên tục.

Lạm dụng màn hình còn làm suy giảm vùng não phụ trách tư duy, tập trung. Trẻ xem trên 2 tiếng/ngày nguy cơ chậm nói gấp 3 lần, tiếp xúc trước 1 tuổi thì gấp 5 lần.

Trẻ cũng dễ mất kiên nhẫn, ngại kết nối thật, dễ bị bắt nạt trên mạng.