Ký ức những ngày không thể nào quên 5 năm trước ở Trung tâm hồi sức COVID-19

Các y bác sĩ làm việc tại Trung tâm Hồi sức tích cực COVID-19 Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ - Ảnh: BVCC

Những ngày ấy, tiếng động quen thuộc với chúng tôi là tiếng của máy thở từ những ca bệnh nguy kịch và những đêm trắng. 

Nhưng không chỉ có vậy, những ân tình đọng lại là những túi nhãn từ Trường Long, con gà quê từ Ô Môn và những chuyến hàng âm thầm đến bệnh viện - nâng đỡ những chiến sĩ áo trắng trong những ngày gian khó nhất.

Ở Trung tâm Hồi sức điều trị COVID-19 Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ

Nhớ lại mùa hè năm 2021, lúc ấy là một TP Cần Thơ rất khác: đường phố thưa vắng người và những con hẻm phong tỏa im lìm, chốt kiểm soát nối nhau. Lúc này thay vì những cuộc gặp gỡ bà con, bạn bè được thay bằng vài cuộc điện thoại ngắn: "Trong nhà có khỏe hết không?", "Có ai sốt không?", "Khu mình hôm nay thế nào? Bao giờ hết phong tỏa?"…

Còn chúng tôi, ở phía sau cánh cổng Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ là một nhịp sống vừa lặng lẽ, vừa hối hả. Ở đây, chúng tôi không xem ngày tháng, thời gian được tính bằng giờ, bằng những ca trực tiếp nối nhau. 

Bên ngoài những chuyến xe cấp cứu liên tục đưa người bệnh đến và có những ca bệnh, diễn biến thay đổi chỉ trong vài phút. Có những ngày trong ca trực chúng tôi gần như không phân biệt được thời gian sáng hay tối.

Ngày 16-8-2021, Trung tâm Hồi sức tích cực điều trị COVID-19 tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ chính thức đi vào hoạt động, với quy mô 200 giường. Được chỉ đạo tiếp nhận những người bệnh nặng, nguy kịch từ Cần Thơ và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long chuyển đến. 

Với đội ngũ chúng tôi khi ấy, 200 giường chỉ là một con số, nhưng trên mỗi chiếc giường là một con người với mỗi số phận khác nhau, đang cố giành lại từng hơi thở. Phía sau mỗi người bệnh còn có một gia đình từng giờ chờ một cuộc gọi báo tin vui từ bệnh viện.

Lời cảm ơn được viết từ người bệnh - Ảnh: BVCC

Nhân viên y tế trung tâm cùng ăn ngủ lại bệnh viện

Những ngày ấy, vì nhiệm vụ và an toàn cho mọi người, có một quyết định được cấp trên đưa ra: nhân viên y tế Trung tâm hồi sức COVID ăn ở tại bệnh viện. Vậy là đội ngũ phải gác lại gia đình, người gửi con nhỏ lại cho ông bà, người gửi cha mẹ già ở nhà cho hàng xóm trông giúp, nhà cách bệnh viện chưa đến 10 phút đi xe cũng khó về thăm.

Lúc này với các em, nhất là những bạn nữ chỉ có chiếc điện thoại gần như là sợi dây duy nhất kết nối với gia đình. Qua điện thoại chúng tôi động viên gia đình và trấn an rằng ở đây mọi việc vẫn ổn, cố giấu đi những mỏi mệt thường ngày để gia đình yên tâm.

Cuộc gọi kết thúc, bộ đồ bảo hộ lại được mặc vào và khẩu trang kéo kín. Ngày ấy, người ta gọi chúng tôi là những "chiến sĩ áo trắng". Có thể là cách gọi đầy trân trọng, nhưng phía sau lớp bảo hộ kín mít ấy chúng tôi vẫn là những con người bình thường. Cũng mệt mỏi, lo lắng, nhớ nhà… Nhưng mỗi khi có tiếng xe cấp cứu tới, những hơi thở yếu ớt từ người bệnh lại kéo chúng tôi trở lại với công việc và trách nhiệm.

Hình ảnh bên trong Trung tâm Hồi sức tích cực COVID-19 Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ - Ảnh: BVCC

Những chuyến xe cấp cứu giữa đêm

Đã 5 năm, nhưng đến giờ trong đầu anh em chúng tôi, tiếng những chiếc xe cấp cứu đến bệnh viện lúc nửa đêm hoặc rạng sáng vẫn là âm thanh chúng tôi nhớ mãi. Khi cửa xe vừa mở, có người bệnh đã suy hô hấp rất nặng, có trường hợp phải bóp bóng qua nội khí quản liên tục trên đường chuyển viện.

Người bệnh được nhanh chóng đưa vào khu hồi sức, monitor được gắn, máy thở được kết nối, thuốc vận mạch được chuẩn bị. Các chỉ số sinh tồn được theo dõi liên tục. Cả ê kíp chỉ tập trung vào việc giành lại hơi thở cho người bệnh. Đó là áp lực rất lớn, vì lúc này người bệnh và gia đình họ chỉ còn trông chờ vào chúng tôi, trung tâm COVID-19 tuyến cuối của khu vực.

Những người bệnh không thể quên

Trong cuộc đời làm công tác hồi sức, có những ca bệnh đi qua rồi nhưng gương mặt người bệnh vẫn ở lại rất lâu trong ký ức. Anh em bác sĩ trực chiến bên trong và bên ngoài đều ghi nhớ những cuộc hội chẩn ngay bên giường bệnh, những người bệnh đặc biệt. 

Chúng tôi trao đổi với nhau: Chiến lược thở máy tiếp theo thế nào? Có cần cho người bệnh nằm sấp? Khi nào phải lọc máu? Thời điểm nào cần ECMO? Có rất nhiều câu hỏi mà anh em chúng tôi trao đổi cùng nhau và hội chẩn với trực lãnh đạo.

Có ca bệnh khiến tôi nhớ mãi: thai phụ còn rất trẻ bị COVID-19 nặng, tính mạng của mẹ và con đứng trước nguy cơ rất lớn, người bệnh được chuyển từ Đồng Tháp (cũ) đến trung tâm trong tình trạng nguy kịch. Sau những nỗ lực cố gắng từ cả trung tâm, sản phụ được thực hiện ECMO và hồi phục ngoạn mục - chúng tôi vỡ òa trong niềm hạnh phúc cùng gia đình.

Trong những ngày căng thẳng ấy, niềm vui của chúng tôi đôi khi đến từ những điều vô cùng nhỏ bé: chỉ cần một chỉ số SpO₂ tốt hơn hôm qua, liều thuốc vận mạch bắt đầu giảm, một người bệnh khẽ mở mắt, một người khác bắt đầu có biểu hiện tự thở trở lại, ca bệnh cai được ECMO… 

Nhưng cũng có những nỗi buồn, khi có những người bệnh mà cả ê kíp chúng tôi đã làm tất cả những gì có thể, cuối cùng vẫn không giữ được hơi thở cho họ. Trong điều kiện bình thường, những bác sĩ hồi sức chúng tôi đã quen với nhiều ca bệnh nặng, nhưng trong "đại dịch" điều này khiến chúng tôi trở nên đau đớn hơn rất nhiều. 

Có những em điều dưỡng, bác sĩ của trung tâm đến giờ vẫn ám ảnh với những cuộc điện thoại báo tin buồn cho người nhà, chúng tôi không ai muốn nhớ lại.

Trong những ngày hè gian khó ấy, ngoài đội ngũ hồi sức còn có những nhân viên y tế thầm lặng khác cũng lặng lẽ hy sinh, đó là người làm xét nghiệm ngày đêm với hàng nghìn mẫu bệnh phẩm; là những người làm công tác huyết học - truyền máu (trong thời điểm nguồn hiến máu giảm mạnh vì giãn cách), phải tìm cách tiết kiệm từng đơn vị máu để bảo đảm nguồn máu cho người bệnh; là những nhân viên làm chẩn đoán hình ảnh, sửa chữa vận chuyển thiết bị y tế…

Nếu được chọn một hình ảnh để nhớ về những ngày ấy, chúng tôi muốn nhớ đến hình ảnh: một người bệnh sau nhiều ngày nằm bất động giữa những dây dịch truyền, ống nội khí quản và máy móc, bỗng mở mắt nhìn chúng tôi. Chỉ một ánh mắt thôi, nhưng khiến chúng tôi nhớ mãi.

Bệnh viện không thể đứng vững trong đại dịch chỉ bằng vài bác sĩ giỏi hay những thiết bị hiện đại, mà còn là tình người.

Món quà tiếp sức người "chiến sĩ áo trắng"

Rất may, trong những kỷ niệm về dịch COVID-19 năm 2021, không chỉ có những ca bệnh nguy kịch, còn có những kỷ niệm vui rất đời thường.

Đó là những lúc chúng tôi nhận được quà từ vùng quê Trường Long (Cần Thơ) vào mùa nhãn chín, với lời nhắn qua điện thoại: "Bà con gửi cho mấy bác sĩ ăn lấy sức cứu người". Những chùm nhãn ngọt lịm trong hoàn cảnh lúc ấy đã làm ấm lòng tất cả chúng tôi.

Người dân xếp hàng nhận nhu yếu phẩm mùa dịch COVID-19 - Ảnh: TL

Rồi lại có những ngày chúng tôi nghe tin từ người quen, bà con Ô Môn đang gom góp, gửi hàng trăm con gà vào bệnh viện, người dân Cồn Sơn gói bánh tét, những giỏ trái cây, thùng nước suối, rau củ… được gửi vào liên tục để tiếp sức cho tuyến đầu chống dịch.

Chỉ nghe tin tức truyền đến, chúng tôi ai cũng thấy ấm lòng, như được tiếp thêm sức mạnh vào công cuộc giành giật sự sống cho người bệnh. Không chỉ có thực phẩm, lúc ấy những chuyến xe chở vật tư y tế, oxy của các đơn vị chạy vào sân bệnh viện, tiếp thêm nguồn lực trong những ngày dịch căng thẳng.

Chúng tôi không chiến đấu một mình

Sau 5 năm nhìn lại, tôi không gọi những ngày ấy là "chiến công" hay "chiến thắng". Chúng tôi chỉ làm công việc của người thầy thuốc, trong một hoàn cảnh đặc biệt của đất nước. Có những người bệnh chúng tôi đã cứu được. Có những người bệnh mà cả ê kíp chúng tôi đã cố gắng đến tận cùng, nhưng cuối cùng vẫn phải chia tay…

Tất cả những điều này làm chúng tôi không thể nào quên, vẫn nhớ về mùa hè năm ấy và nhận ra rằng chúng tôi chưa bao giờ phải chiến đấu một mình.