Uống đồ uống có đường mỗi ngày, nguy cơ ung thư dạ dày tăng 2,45 lần?

Đồ uống có đường từ lâu được khuyến cáo hạn chế vì liên quan đến béo phì, đái tháo đường type 2 và nhiều vấn đề chuyển hóa. Một nghiên cứu mới đây tiếp tục đặt ra câu hỏi về mối liên quan giữa nhóm đồ uống này và ung thư dạ dày - Ảnh: Pixabay

Một nghiên cứu mới trên hơn 112.000 người trưởng thành tại Mỹ ghi nhận mối liên hệ đáng chú ý giữa việc uống đồ uống có đường và nguy cơ ung thư dạ dày.

Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Mass General Brigham Cancer Institute thực hiện, công bố trên tạp chí Gastro Hep Advances tháng 8-2026.

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu từ hai nghiên cứu sức khỏe quy mô lớn là Nurses' Health Study và Health Professionals Follow-Up Study. Trong thời gian theo dõi nhiều thập kỷ, có 278 trường hợp ung thư dạ dày được ghi nhận.

Sau khi điều chỉnh nhiều yếu tố liên quan, những người uống ít nhất một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao khoảng 2,45 lần so với nhóm uống dưới một khẩu phần mỗi tháng. Một khẩu phần tương đương khoảng 237ml.

Đồ uống được nghiên cứu gồm nước ngọt có gas, nước pha chế có đường, nước chanh và đồ uống thể thao có đường. Lượng fructose tiêu thụ cao hơn cũng có liên quan với tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cao hơn.

Đáng chú ý, ở nhóm phụ nữ trong Nurses' Health Study, người uống hơn một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao khoảng 3,04 lần so với nhóm uống rất ít.

Chưa thể kết luận đồ uống có đường gây ung thư dạ dày, nhưng cần hạn chế thức uống này - Ảnh: CDC

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây là nghiên cứu quan sát, chỉ cho thấy mối liên hệ chứ chưa chứng minh đồ uống có đường trực tiếp gây ung thư dạ dày.

Một số giả thuyết về cơ chế có thể liên quan đến tăng cân, kháng insulin, viêm, tổn thương DNA và thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột. Dù vậy, cơ chế cụ thể vẫn chưa được xác định.

Nghiên cứu cũng không ghi nhận mối liên quan rõ ràng giữa đồ uống có chất tạo ngọt nhân tạo và ung thư dạ dày sau khi đã điều chỉnh các yếu tố khác.

Một hạn chế đáng chú ý khác là dữ liệu về Helicobacter pylori (H. pylori) - yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày - chỉ có ở một nhóm nhỏ 940 người. Vì vậy chưa thể đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của vi khuẩn này trong toàn bộ nghiên cứu.

Các tác giả cũng lưu ý người tham gia chủ yếu là người da trắng và thông tin về tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày chưa đầy đủ. Cần thêm nghiên cứu để xác nhận kết quả và tìm hiểu cơ chế phía sau mối liên hệ.

Vì vậy con số "2,45 lần" không có nghĩa một người uống nước ngọt sẽ mắc ung thư dạ dày. Tuy nhiên, kết quả là thêm một lý do để hạn chế đồ uống có đường, thay bằng nước lọc, trà hoặc đồ uống không bổ sung đường.

Phòng ngừa ung thư dạ dày cũng không phụ thuộc vào một loại thực phẩm hay đồ uống. Kiểm soát cân nặng, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và phát hiện, điều trị H. pylori khi có chỉ định vẫn là những yếu tố quan trọng.