Có nên lấy máu xét nghiệm tại nhà để tầm soát ung thư?

Hình ảnh lấy máu xét nghiệm - Ảnh minh họa: REUTERS

Chia sẻ về vấn đề này, TS.BS Trương Hữu Hoàng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Sàng lọc ung thư, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, khẳng định không nên chỉ dựa vào xét nghiệm máu tại nhà để tầm soát ung thư.

Theo bác sĩ, nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần làm xét nghiệm máu là có thể phát hiện được tất cả các loại ung thư. Tuy nhiên, tầm soát ung thư không đơn giản như vậy.

Sàng lọc ung thư là quá trình cần được thực hiện tại các cơ sở y tế, với sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm xét nghiệm máu; chẩn đoán hình ảnh như X-quang, siêu âm; nội soi hoặc các thăm dò chuyên sâu khác tùy từng loại ung thư.

Chỉ khi phối hợp kết quả xét nghiệm máu với kết quả chẩn đoán hình ảnh và thăm khám lâm sàng, bác sĩ mới có thể đưa ra đánh giá chính xác nhất về nguy cơ ung thư.

"Các xét nghiệm máu, kể cả xét nghiệm các dấu ấn ung thư (marker ung thư), không có độ chính xác tuyệt đối. Độ nhạy và độ đặc hiệu của các xét nghiệm này không đủ cao để khẳng định có hay không có ung thư nếu chỉ dựa vào kết quả máu.

Thực tế có những bệnh nhân ung thư giai đoạn IV, đã di căn nhiều nơi nhưng các chỉ số dấu ấn ung thư trong máu vẫn ở mức bình thường.

Ngược lại, cũng có những người hoàn toàn không mắc ung thư nhưng một số chỉ số marker ung thư lại tăng cao", bác sĩ Hoàng nêu rõ.

Điều này cho thấy nếu chỉ căn cứ vào xét nghiệm máu, người bệnh có thể rơi vào hai tình huống nguy hiểm là âm tính giả (xét nghiệm máu bình thường nhưng thực tế đã có ung thư) hoặc dương tính giả (xét nghiệm máu bất thường nhưng không phải do ung thư, gây lo lắng không cần thiết).

Vì vậy bác sĩ Hoàng khuyến cáo người dân không nên tự ý lấy máu xét nghiệm tại nhà với mục đích tầm soát ung thư. Điều này có thể tạo cảm giác yên tâm "giả" hoặc gây hoang mang không cần thiết.

Việc tầm soát định kỳ giúp phát hiện tổn thương ở giai đoạn rất sớm, khi khối u còn nhỏ và chưa lan rộng. Khi đó, khả năng điều trị khỏi bệnh có thể cao hơn rất nhiều so với khi bệnh được phát hiện muộn.

Đặc biệt, những người có yếu tố nguy cơ cao như tiền sử gia đình mắc ung thư, hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên, béo phì hoặc tiếp xúc với môi trường độc hại nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ để xây dựng kế hoạch tầm soát các bệnh lý phù hợp.