Các bác sĩ nói thẳng: 6 thực phẩm ĂN ÍT LẠI nếu muốn phòng đột quỵ

Chế độ ăn hằng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống mạch máu và làm tăng nguy cơ đột quỵ. Trong khi đó, nhịp sống hiện đại bận rộn và nhiều áp lực cũng như lắm cám dỗ từ thực phẩm đa dạng, khiến chúng ta dễ rơi vào ăn uống vô tội vạ theo sở thích. Đến khi bệnh tật bùng phát hối hận thì đã muộn. Đột quỵ cũng là căn bệnh "mưa dầm thấm lâu" như thế.

Ảnh minh họa

Nó thường không phải cơn bạo bệnh bộc phát ngẫu nhiên, mà là hệ quả tích tụ từ quá trình tổn thương mạch máu kéo dài. Việc nhận diện chính xác những thực phẩm gây hại, biết rõ ngưỡng tiêu thụ an toàn và cách ăn bớt hại cũng sẽ giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Vì vậy, có 6 món mê đến đâu các bác sĩ cũng khuyên bạn không tránh xa được thì nên ăn ít lại:

1. Rau củ muối chua

Rau củ muối chua là món ăn kèm quen thuộc trong nhiều bữa cơm gia đình. Tuy nhiên, để kéo dài thời gian bảo quản và tạo vị đậm đà, quá trình chế biến bắt buộc phải sử dụng một lượng muối cực lớn. Lượng natri nạp vào cơ thể quá mức sẽ phá vỡ cân bằng áp suất thẩm thấu, buộc cơ thể phải giữ nước trong lòng mạch.

Theo bác sĩ phẫu thuật thần kinh Zhao Kai tại Bệnh viện số 1 Qiqihar (Trung Quốc), tình trạng tích nước này làm gia tăng thể tích máu tuần hoàn, tạo ra một áp lực liên tục và nặng nề lên thành động mạch. Theo thời gian, áp lực cao khiến thành mạch bị xơ cứng, co giãn kém và giòn hơn. Vào những thời điểm huyết áp tăng vọt, các mạch máu não vốn đã suy yếu rất dễ bị nứt vỡ, dẫn đến cơn đột quỵ xuất huyết não nguy hiểm tính mạng.

Ảnh minh họa

Ông khuyên mỗi tuần chỉ nên ăn tối đa 1 - 3 lần, mỗi lần không quá 50g. Trước khi ăn nên rửa qua nước sạch hoặc ngâm nước ấm để giảm bớt lượng muối tồn dư. Tuyệt đối không uống nước muối rau củ và nên kết hợp ăn cùng nhiều rau xanh tươi giàu kali như dưa chuột, luộc để hỗ trợ đào thải bớt natri ra khỏi cơ thể.

2. Các món thịt chế biến sẵn

Xúc xích, thịt xông khói, lạp xưởng hay thịt đóng hộp chứa sự kết hợp nguy hiểm giữa hàm lượng muối cao và hàng loạt chất phụ gia bảo quản. Việc tiêu thụ thường xuyên buộc gan và thận phải hoạt động hết công suất để đào thải độc tố, gây mất cân bằng nội môi.

Đáng chú ý, bác sĩ Shao Ziqiang, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Hữu nghị Trung Quốc-Nhật Bản (Trung Quốc) cảnh báo, natri clorua cùng các hợp chất nitrat trong thịt chế biến sẵn có thể trực tiếp làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu. Khi lớp bảo vệ này bị phá hủy, các phân tử mỡ xấu sẽ dễ dàng bám dính, hình thành nên các mảng xơ vữa động mạch. Lòng mạch bị hẹp dần làm cản trở dòng máu giàu oxy lên nuôi não bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho sự xuất hiện của các cục máu đông gây tắc mạch và dẫn đến đột quỵ.

Để giảm nguy cơ đột quỵ, nên hạn chế ăn mức tối đa, tốt nhất không quá 100g/tuần. Ưu tiên phương pháp luộc hoặc hấp thay vì chiên rán để không làm tăng thêm chất béo độc hại. Khi ăn thịt chế biến sẵn, nên dùng kèm các loại thực phẩm giàu chất xơ và vitamin C như cà chua, xà lách, ớt chuông để hạn chế sự hấp thu chất béo xấu và giảm tác hại của chất bảo quản.

3. Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ

Các món ăn chiên rán luôn có sức hút lớn nhờ độ giòn rụm và hương vị hấp dẫn. Thế nhưng, quá trình chế biến ở nhiệt độ cao khiến thức ăn hút một lượng chất béo bão hòa khổng lồ, biến chúng thành "kẻ thù" của hệ tuần hoàn.

Ảnh minh họa

Bác sĩ Zhao Kai nhắc nhở, khi nạp quá nhiều mỡ xấu vào cơ thể, chỉ số cholesterol xấu (LDL) trong máu sẽ tăng vọt. Lượng mỡ thừa trôi nổi trong máu sẽ lắng đọng dần lên thành mạch, làm mất đi tính đàn hồi tự nhiên. Nguy hiểm hơn, thói quen sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần tại các hàng quán sẽ tạo ra các chất béo chuyển hóa (trans fat) và chất độc hóa học. Nhóm chất này không chỉ làm viêm mạch máu mãn tính mà còn đẩy nhanh tiến trình xơ vữa, khiến nguy cơ đột quỵ tăng lên gấp nhiều lần.

Chỉ nên ăn khoảng 1 lần/tuần với lượng vừa phải (dưới 100g). Ngoài ra, nên tự chế biến tại nhà bằng nồi chiên không dầu hoặc sử dụng các loại dầu ăn chịu nhiệt tốt như dầu hướng dương, dầu cải và tuyệt đối không tái sử dụng dầu đã qua chế biến. Sau khi chiên, dùng giấy thấm bớt dầu thừa và ăn kèm rau sống để bổ sung chất xơ hòa tan giúp cản trở hấp thu cholesterol.

4. Đồ uống có đường

Nước ngọt có ga, trà đóng chai hay trà sữa chứa hàm lượng đường tinh luyện rất lớn. Khi uống vào, lượng đường trong máu sẽ tăng vọt chỉ sau vài phút, buộc tuyến tụy phải tiết ra một lượng lớn insulin để xử lý.

Theo bác sĩ Shao Ziqiang, tình trạng đường huyết tăng giảm thất thường diễn ra liên tục sẽ gây ra hiện tượng kháng insulin và kích hoạt các phản ứng viêm mãn tính tại lớp lót bên trong mạch máu. Lượng đường dư thừa không được tiêu thụ hết sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành mỡ thừa tích tụ trong máu. Sự kết hợp giữa béo phì, rối loạn chuyển hóa và tổn thương thành mạch do đường chính là nguyên nhân khiến tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ tuổi gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây.

Ảnh minh họa

Các khuyến nghị chung về lượng đường bổ sung không nên vượt quá 25g/ngày (khoảng 6 muỗng cà phê). Đồ uống có đường đóng chai chỉ nên tiêu thụ tối đa 1 lon hoặc 1 ly/tuần. Bác sĩ Shao Ziqiang khuyên bạn nên giảm dần độ ngọt bằng cách gọi mức đường 30 - 50% khi mua trà sữa. Thay thế dần đồ uống có đường bằng nước lọc, nước ép hoa quả tươi không đường hoặc các loại trà thảo mộc như trà xanh, trà hoa cúc để hỗ trợ thanh lọc cơ thể và bảo vệ mạch máu.

5. Nội tạng động vật

Bác sĩ Du Zhigang, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Bắc Kinh Ditan, Đại học Y khoa Thủ đô (Trung Quốc) cảnh báo, nội tạng động vật như lòng, gan, cật chứa một số vi chất dinh dưỡng nhưng lại tiềm ẩn lượng cholesterol vô cùng cao. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, hàm lượng cholesterol trong một đĩa nội tạng có thể vượt xa ngưỡng khuyến nghị cho phép trong cả tuần.

Việc tiêu thụ dư thừa cholesterol làm gia tăng độ nhớt của máu, khiến máu lưu thông chậm chạp và dễ bị ứ trệ. Lượng mỡ máu cao kéo dài làm tăng nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa lớn tại các động mạch cảnh và động mạch não. Khi các mảng xơ vữa này bị nứt ra, hệ thống đông máu của cơ thể sẽ tự động kích hoạt tạo thành cục máu đông lớn, gây tắc nghẽn toàn bộ mạch máu nuôi não và khởi phát cơn đột quỵ đe dọa tính mạng

Ông khuyên người khỏe mạnh chỉ nên ăn 1 - 3 lần/tháng (khoảng 50 - 70g/lần). Người có tiền sử mỡ máu cao, huyết áp hay tim mạch nên kiêng hoàn toàn. Nên chọn mua nội tạng ở cơ sở uy tín, sơ chế thật sạch và chế biến chín kỹ bằng cách luộc hoặc hấp với gừng, sả. Tránh các món nội tạng xào nhiều dầu mỡ hay nấu cháo đậm vị.

6. Món tráng miệng ngọt đậm

Bánh ngọt, bánh quy hay đồ tráng miệng công nghiệp được sản xuất từ bột mì tinh chế kết hợp cùng bơ thực vật và đường hóa học. Bột mì tinh chế có chỉ số đường huyết cao tương tự như đường cát, khiến cơ thể tiêu hóa cực nhanh và làm đường huyết tăng đột ngột. Bên cạnh đó, bơ thực vật sử dụng trong các loại bánh này là nguồn cung cấp chất béo chuyển hóa rất lớn.

Ảnh minh họa

Trong khi đó, bác sĩ Shao Ziqiang cảnh báo chất béo chuyển hóa vừa làm giảm cholesterol tốt (HDL), vừa làm tăng cholesterol xấu (LDL), gây tàn phá toàn diện hệ thống tim mạch. Sự tích tụ của các mảng xơ vữa do loại chất béo này gây ra làm giảm đáng kể lưu lượng máu nuôi não, khiến các tế bào thần kinh rơi vào tình trạng thiếu oxy mãn tính và rất dễ dẫn đến đột quỵ khi có yếu tố kích thích.

Bổ sung thêm, bác sĩ Du Zhigang khuyên nên coi đây là món ăn thưởng, chỉ tiêu thụ 1 - 2 lần/tuần với khẩu phần nhỏ. Ăn tráng miệng ngay sau bữa ăn chính thay vì ăn vào lúc đói để tránh làm đường huyết tăng vọt. Thay thế bánh ngọt công nghiệp bằng các lựa chọn lành mạnh hơn như trái cây tươi ít đường (táo, ổi, dâu tây) hoặc ngũ cốc nguyên hạt.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Baidu, Sunday More