Nóng: 1 tỉnh ở Thái Lan có 2 ca mắc mới HIV mỗi ngày, là "thiên đường du lịch" với người Việt

Thái Lan từ lâu đã là điểm đến ưu tiên của đông đảo du khách Việt Nam. Trong đó, có một địa điểm nổi lên như "thiên đường du lịch", nơi có "thảnh phố nghỉ dưỡng" nhờ khí hậu mát mẻ, văn hóa bản địa độc đáo và chi phí cực kỳ hợp lý. Tuy nhiên, đằng sau không khí sầm uất và nhịp sống du lịch nhộn nhịp, tình hình sức khỏe cộng đồng tại đây đang xuất hiện những khoảng trống phòng dịch đáng lo ngại. Đặc biệt là về số người nhiễm HIV trong thời gian gần đây.

Chiang Mai vốn là "thiên đường du lịch" với rất nhiều người Việt

Con số nhiễm HIV báo động tại "thiên đường du lịch" Chiang Mai

Theo số liệu mới nhất từ Văn phòng Y tế tỉnh Chiang Mai (Thái Lan), tình hình dịch HIV tại địa phương đang diễn biến phức tạp. Toàn tỉnh hiện ghi nhận khoảng 23.900 ca nhiễm. Điều đáng quan ngại là mỗi năm khu vực này xuất hiện thêm khoảng 700 ca mắc mới. Tính trung bình, mỗi ngày nơi đây ghi nhận gần 2 ca nhiễm HIV mới.

Đáng chú ý, dịch bệnh không còn giới hạn ở các nhóm nguy cơ cao truyền thống mà đang có xu hướng lan rộng ra cộng đồng. Phân tích dịch tễ cho thấy tỷ lệ nhiễm mới tăng cao do đặc thù địa bàn. Con số này được tính trên tổng số ca phát hiện tại địa phương, bao gồm cả lượng lớn du khách, lao động nhập cư và các nhóm dân tộc thiểu số đến làm việc, lưu trú ngắn hạn.

Tình hình phức tạp về lây nhiễm HIV ở Chiang Mai được cho là có liên quan đến đặc thù ngành du lịch (Ảnh minh họa)

Do rào cản ngôn ngữ, thiếu giấy tờ tùy thân và tâm lý sợ bị phân biệt đối xử, nhóm đối tượng vãng lai thường né tránh việc tiếp cận y tế, bỏ qua bước tầm soát hoặc trì hoãn điều trị. Dữ liệu ghi nhận trong số nam giới thuộc các dân tộc thiểu số làm việc trong ngành công nghiệp dịch vụ, tỷ lệ nhiễm HIV lên tới 3,6%.

Bên cạnh đó, sự phổ biến của các ứng dụng hẹn hò trực tuyến trong thời đại kỹ thuật số cũng đang tạo ra những rủi ro lớn. Thống kê tại Chiang Mai chỉ ra có tới 61,9% nam giới đồng tính quen biết người lạ và phát sinh quan hệ tình dục thông qua ứng dụng. Việc tiếp xúc không an toàn này không chỉ đẩy cao nguy cơ lây nhiễm HIV mà còn kéo theo nhiều bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục khác.

Những mối quan hệ "ngắn hạn", sự phổ biến của app hẹn hò góp phần vào tình hình gia tăng ca mắc HIV (Ảnh minh họa)

Theo tờ Bangkok Post , số liệu ghi nhận trên toàn Thái Lan cho thấy, gần một nửa (49%) số ca nhiễm mới thuộc nhóm tuổi từ 15 đến 24. Đối với nhóm từ 25 đến 49 tuổi, do đời sống xã hội và tình dục năng động, đây vẫn là nhóm chiếm tỷ lệ ca mắc mới cao nhất.

Bức tranh HIV/AIDS toàn cầu và lầm tưởng giữa HIV với AIDS

Tình hình tại Chiang Mai phản ánh một phần nghịch lý lớn mà thế giới đang phải đối mặt. Báo cáo từ Chương trình Phối hợp của Liên hợp quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) công bố cuối tháng 07/2026 cảnh báo nguy cơ đại dịch bùng phát trở lại trên phạm vi toàn cầu.

Trong năm 2025, toàn cầu ghi nhận khoảng 1,2 triệu ca nhiễm HIV mới và 570.000 trường hợp tử vong liên quan đến AIDS. Hiện vẫn còn khoảng 22% số người sống chung với HIV chưa được tiếp cận điều trị.

Nghịch lý nằm ở chỗ, dù y học hiện đại đã đạt bước tiến đột phá với các loại thuốc tiêm dự phòng thế hệ mới như lenacapavir (chỉ cần tiêm 2 lần/năm với hiệu quả phòng ngừa gần như tuyệt đối), nhưng hàng triệu người có nguy cơ lây nhiễm vẫn không thể chạm tới. Giá bán bản quyền của loại thuốc này vượt mức 20.000 USD/người/năm, vượt xa khả năng chi trả của hệ thống y tế tại nhiều quốc gia đang phát triển.

Thêm vào đó, nguồn tài trợ quốc tế cho công tác phòng chống HIV/AIDS đã giảm 18% trong giai đoạn 2024 - 2025 - mức sụt giảm mạnh nhất trong gần hai thập kỷ. UNAIDS ước tính có khoảng 20 triệu người trên thế giới đang cần tiếp cận các biện pháp dự phòng ARV khẩn cấp để ngăn chặn đà gia tăng ca mắc mới.

Chương trình Phối hợp của Liên hợp quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) đưa ra cảnh báo nguy cơ đại dịch bùng phát trở lại trên phạm vi toàn cầu

Chưa kể, có một thực trạng đáng lo liên quan đến căn bệnh này là nhiều người thường nhầm lẫn giữa HIV và AIDS, dẫn đến những nỗi sợ hãi không đáng có hoặc tâm lý chủ quan khi phòng bệnh:

- HIV (Virus gây suy giảm miễn dịch ở người): Là loại virus tấn công và phá hủy hệ thống miễn dịch. Ở giai đoạn đầu, người nhiễm thường không có triệu chứng rõ ràng, thể trạng hoàn toàn bình thường hoặc chỉ sốt nhẹ như cảm cúm.

- AIDS (Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải): Là giai đoạn cuối của quá trình nhiễm HIV. Nếu không điều trị, khoảng một nửa số người nhiễm HIV sẽ tiến triển thành AIDS trong vòng 10 năm. Lúc này, hệ miễn dịch bị tàn phá nặng nề, cơ thể mất khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng cơ hội.

UNAIDS một lần nữa khẳng định HIV chỉ lây truyền qua 3 con đường chính: Quan hệ tình dục không an toàn, tiếp xúc trực tiếp với máu nhiễm bệnh, và lây từ mẹ sang con. Những hành vi tiếp xúc xã hội thông thường như bắt tay, ôm, ăn uống chung, dùng chung nhà vệ sinh hay bị muỗi đốt hoàn toàn không làm lây truyền virus.

Mẹo tự bảo vệ bản thân khi đi du lịch nước ngoài

Trước những con số đáng báo động về tình hình HIV trên toàn thế giới và riêng Chiang Mai, các chuyên gia y tế tiếp tục nhấn mạnh mỗi người cần tự bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ lây nhiễm HIV. Khi đến các trung tâm du lịch sầm uất hay giao lưu trong các chuyến đi xa, việc trang bị kiến thức tự bảo vệ là ưu tiên hàng đầu:

- Luôn sử dụng bao cao su đúng cách: Sử dụng thường xuyên và đúng phương pháp trong tất cả các hành vi quan hệ tình dục. Đây là lá chắn trực tiếp và hiệu quả nhất.

- Hạn chế các hành vi nguy cơ cao: Giảm thiểu số lượng bạn tình. Tránh lạm dụng rượu bia hoặc chất kích thích vì chúng làm suy giảm khả năng phán đoán, dễ dẫn đến quan hệ không an toàn.

Hãy chủ động tự bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ HIV và các bệnh truyền nhiễm khác khi đi du lịch (Ảnh minh họa)

- Chủ động xét nghiệm định kỳ: Nếu có đời sống tình dục năng động hoặc từng phát sinh hành vi nguy cơ, nên thực hiện xét nghiệm tầm soát mỗi 6 tháng đến 1 năm.

- Sử dụng giải pháp y tế dự phòng (PrEP/PEP): Tìm hiểu về PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm). Trong trường hợp nghi ngờ vừa có hành vi nguy cơ cao, cần đến ngay cơ sở y tế trong 72 giờ vàng để đánh giá và sử dụng PEP (dự phòng sau phơi nhiễm).

- Tuân thủ nguyên tắc U=U: Người nhiễm HIV nếu tuân thủ điều trị ARV đúng cách, đưa lượng virus xuống dưới ngưỡng phát hiện (không thể đo lường bằng thiết bị y tế) thì sẽ không lây truyền virus sang người khác qua đường tình dục.

Nguồn và ảnh: Bangkok Post, UN News, HK01