Bộ Y tế đề xuất khảo sát các yếu tố khiến 15 địa phương 'thừa bé trai, thiếu bé gái'

Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đang ở mức báo động - Ảnh minh họa - NAM TRẦN

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030.

15 tỉnh, thành mất cân bằng giới tính khi sinh

Về chính sách can thiệp ngăn ngừa phát sinh nhu cầu lựa chọn giới tính trước khi sinh tại các tỉnh, thành phố có tỉ số giới tính khi sinh cao, Bộ Y tế nêu rõ địa bàn thực hiện chính sách có 15/34 tỉnh, thành có tỉ số giới tính khi sinh vượt ngưỡng 109 bé trai/100 bé gái.

15 tỉnh, thành bao gồm: Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn La, Hưng Yên, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hải Phòng, Thái Nguyên, Lai Châu, Thanh Hóa, Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Nghệ An và Điện Biên.

Đối tượng can thiệp không chỉ là các cặp vợ chồng mà còn mở rộng tới thanh thiếu niên, vị thành niên, nam giới, phụ nữ, trẻ em gái, cán bộ y tế - dân số, cộng tác viên dân số và cả các chức sắc tôn giáo.

Dự thảo đề xuất huy động sự tham gia của các chức sắc tôn giáo trong công tác phòng ngừa mất cân bằng giới tính khi sinh. Theo đó, sẽ rà soát lại, đồng thời bổ sung nội dung phù hợp nhằm góp phần thay đổi nhận thức xã hội, đồng thời tổ chức các hội nghị, hội thảo dành cho đại diện các tôn giáo.

Dự thảo cũng đặt mục tiêu xây dựng mô hình cộng đồng xóa bỏ tư tưởng trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi tại các địa bàn có tỉ số giới tính khi sinh cao.

Các địa phương sẽ khảo sát, lựa chọn khu vực triển khai mô hình, quy ước của thôn, bản, tổ dân phố,… đồng thời tổ chức sinh hoạt cộng đồng để lan tỏa thông điệp.

Bên cạnh đó là mô hình hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái với các hoạt động tuyên truyền nâng cao vị thế phụ nữ, xây dựng các câu lạc bộ dành cho trẻ em gái, biểu dương các phụ nữ và trẻ em gái tiêu biểu trong cộng đồng.

Đề xuất nghiên cứu văn hóa, xã hội gây mất cân bằng giới tính

Dự thảo cũng đề xuất đưa kiến thức về ngăn ngừa mất cân bằng giới tính khi sinh vào trường học.

Bộ Y tế dự kiến xây dựng tài liệu để thử nghiệm tích hợp nội dung này trong các hoạt động ngoại khóa tại trường trung học cơ sở, trung học phổ thông; đồng thời hướng dẫn đưa nội dung vào chương trình đào tạo của các trường đại học, cao đẳng và trung cấp y.

Hằng năm, nhân Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11-10), sẽ tổ chức Tháng hành động với nhiều hoạt động truyền thông quy mô lớn nhằm nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em gái.

Ngoài ra, dự thảo đề xuất thực hiện các cuộc khảo sát, nghiên cứu về những yếu tố văn hóa, xã hội tác động đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam. 

Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để điều chỉnh, hoàn thiện các chính sách và giải pháp can thiệp trong thời gian tới.