Kháng kháng sinh ở trẻ em tăng nhanh, nhiều bệnh thông thường ngày càng khó chữa

Tình trạng kháng kháng sinh ở trẻ gia tăng trên toàn cầu - Ảnh: GUARDIAN

Một nghiên cứu quốc tế cho thấy tình trạng kháng kháng sinh đang gia tăng ở trẻ em trên toàn thế giới, làm suy giảm hiệu quả của nhiều loại thuốc vốn được xem là "tuyến đầu" trong điều trị các bệnh nhiễm trùng phổ biến như viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu hay nhiễm trùng máu, theo báo Guardian ngày 21-7.

Nghiên cứu, vừa công bố trên tạp chí JAMA Pediatrics, do Viện Nghiên cứu trẻ em Murdoch phối hợp với Đại học Sydney ở Úc thực hiện. Nhóm đã phân tích 106.581 mẫu bệnh phẩm từ bệnh nhân dưới 18 tuổi tại 82 quốc gia trong giai đoạn 2004 - 2022.

Kết quả cho thấy mức độ kháng kháng sinh tăng ở tất cả các khu vực trên thế giới, trong đó trẻ sơ sinh, trẻ điều trị tại các khoa hồi sức tích cực và trẻ sống ở các quốc gia có nguồn lực y tế hạn chế chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Theo nhóm nghiên cứu, hai tác nhân gây bệnh đáng lo ngại nhất hiện nay là Acinetobacter baumannii - loại vi khuẩn thường gây viêm phổi và nhiễm trùng máu với khả năng kháng thuốc rất cao - cùng Klebsiella, nguyên nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường tiết niệu và áp xe gan.

Đặc biệt, Klebsiella ghi nhận tốc độ gia tăng kháng thuốc nhanh nhất, nhất là tại Đông Nam Á, Đông Âu và khu vực tây Thái Bình Dương.

Các mô hình dự báo của nghiên cứu còn cho thấy đến năm 2035, tỉ lệ kháng các loại kháng sinh "tuyến cuối" có thể tăng lên tới 82% đối với Acinetobacter baumannii và 35% đối với Klebsiella.

PGS Penelope Bryant, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết điều đáng lo ngại là tình trạng kháng thuốc không chỉ xuất hiện ở các ca bệnh nặng mà đang lan sang cả những bệnh nhiễm trùng đơn giản.

Các nhà khoa học cũng chỉ ra sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực trên thế giới. Tại các nước thu nhập thấp, việc sử dụng kháng sinh không kiểm soát, điều kiện vệ sinh kém và thiếu khả năng chẩn đoán khiến tình trạng kháng thuốc diễn biến nghiêm trọng hơn.

Trong khi đó, ở các nước giàu, việc lạm dụng kháng sinh trong y tế, chăn nuôi và thú y cũng góp phần thúc đẩy sự xuất hiện của các chủng vi khuẩn kháng thuốc.

Để hỗ trợ bác sĩ và các nhà hoạch định chính sách, nhóm nghiên cứu đã xây dựng nền tảng trực tuyến AMR in Kids, cung cấp dự báo về xu hướng kháng kháng sinh theo từng quốc gia, từng loại vi khuẩn và từng nhóm thuốc đến năm 2035.

Họ kỳ vọng công cụ này sẽ giúp phát hiện sớm các mối đe dọa mới, hỗ trợ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và định hướng các chương trình nghiên cứu trong tương lai.

Các chuyên gia nhận định nghiên cứu là lời cảnh báo mạnh mẽ rằng nếu không kiểm soát việc sử dụng kháng sinh và đầu tư phát triển thuốc mới, nhiều bệnh nhiễm trùng vốn dễ điều trị ở trẻ em có thể trở thành những căn bệnh đe dọa tính mạng trong những năm tới.