Bộ 3 "vua thanh nhiệt" quen thuộc trên mâm cơm mùa hè của người Việt, chuyên gia khuyên nên ăn nhiều, sức khỏe dồi dào không cần dùng thuốc

Vừa bước vào Tam Phục, giai đoạn được xem là nóng và oi bức nhất trong năm theo lịch Á Đông, nhiều người bắt đầu cảm thấy cơ thể nặng nề, uể oải, ăn không ngon, nổi mụn, ngủ kém hoặc luôn có cảm giác khát nước.

Theo quan niệm Đông y, đây là thời điểm "thấp nhiệt" dễ tích tụ trong cơ thể. Còn dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại, nhiệt độ cao kết hợp độ ẩm lớn khiến cơ thể mất nhiều nước và chất điện giải qua mồ hôi, đồng thời làm giảm cảm giác ngon miệng. Vì vậy, việc tăng cường các loại rau quả giàu nước, ít năng lượng và dễ tiêu hóa là lời khuyên được nhiều chuyên gia đồng tình.

Dân gian có câu: "Đầu Tam Phục ăn 3 loại quả, khỏi cần bốc thuốc." Dù đây chỉ là kinh nghiệm truyền miệng, nhưng điều đáng chú ý là cả 3 loại quả được nhắc đến đều có giá trị dinh dưỡng đáng kể.

1. Bí đao - "kho nước tự nhiên" giúp cơ thể giải nhiệt

Bí đao là loại quả chứa tới khoảng 95-96% nước, đồng thời cung cấp vitamin C, kali và lượng chất xơ khá dồi dào nhưng lại rất ít calo.

Theo Đông y, bí đao có vị ngọt, tính mát, giúp thanh nhiệt, lợi thủy. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy việc ăn các thực phẩm giàu nước như bí đao góp phần bổ sung nước cho cơ thể, hỗ trợ cân bằng dịch và tạo cảm giác no lâu.

Đặc biệt, hàm lượng kali trong bí đao giúp bù đắp phần nào lượng khoáng chất mất đi qua mồ hôi trong những ngày nắng nóng.

Gợi ý món ăn:

- Canh bí đao nấu ý dĩ.

- Bí đao hầm xương.

- Nước bí đao tự nấu, hạn chế thêm nhiều đường. Khi chế biến, có thể giữ lại phần vỏ non sau khi rửa sạch vì đây cũng là phần chứa nhiều chất xơ.

2. Mướp đắng - Loại quả "đắng mà đáng ăn" trong mùa hè

Không phải ai cũng thích vị đắng của khổ qua, nhưng đây lại là một trong những loại rau quả có hàm lượng vitamin C khá cao.

Ngoài vitamin C, mướp đắng còn chứa polyphenol, flavonoid và nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Một số nghiên cứu cho thấy các hoạt chất như charantin và momordicin có thể góp phần hỗ trợ chuyển hóa đường huyết, tuy nhiên vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu trên người để khẳng định hiệu quả điều trị.

Theo Đông y, vị đắng của khổ qua có tác dụng thanh nhiệt, giải thử và hỗ trợ làm mát cơ thể.

Cách chế biến giúp giảm vị đắng:

- Bổ đôi, bỏ sạch ruột trắng.

- Ngâm với muối khoảng 10 phút.

Chần nhanh qua nước sôi rồi ngâm nước lạnh.

- Trộn cùng tỏi, giấm, nước tương hoặc xào với trứng. Việc sơ chế đúng cách giúp giảm đáng kể vị đắng nhưng vẫn giữ được phần lớn giá trị dinh dưỡng.

3. Mướp hương - Giàu chất xơ, dễ tiêu hóa

Mướp hương là loại quả rất quen thuộc trong bữa cơm mùa hè. Loại quả này chứa nhiều nước, vitamin C, vitamin B, kali cùng lượng chất xơ hòa tan khá tốt cho hệ tiêu hóa.

Theo Đông y, mướp có tính mát, giúp thanh nhiệt và thông kinh lạc. Trong khi đó, các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá đây là thực phẩm ít năng lượng, phù hợp với những người muốn ăn nhẹ hoặc cần bổ sung rau xanh trong mùa nóng. Mướp mềm, dễ tiêu hóa nên cũng thích hợp với trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Món ngon nên thử: Mướp xào trứng; canh mướp nấu tôm; canh mướp nấu đậu phụ; mướp nấu nghêu. Đây đều là những món ăn thanh mát, bổ sung nước và protein cho cơ thể.

"Ăn 3 loại quả" có thật sự thay được thuốc?

Câu trả lời là không. Câu nói "ăn ba loại quả, khỏi cần bốc thuốc" chỉ là kinh nghiệm dân gian nhằm nhấn mạnh vai trò của chế độ ăn uống trong việc chăm sóc sức khỏe, chứ không có nghĩa các loại thực phẩm này có thể thay thế thuốc điều trị bệnh.

Tuy nhiên, xét về mặt dinh dưỡng, cả bí đao, mướp đắng và mướp hương đều là những thực phẩm:

- Giàu nước, hỗ trợ bù nước trong thời tiết nắng nóng.

- Chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa.

- Ít calo, giàu chất xơ, tốt cho hệ tiêu hóa.

- Dễ chế biến thành nhiều món ăn thanh mát.

Bên cạnh việc bổ sung các loại thực phẩm này, các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân trong mùa hè nên uống đủ nước, hạn chế đồ uống quá nhiều đường, ngủ đủ giấc, tránh hoạt động ngoài trời vào thời điểm nắng gắt và duy trì chế độ ăn cân đối để bảo vệ sức khỏe.

Bữa cơm mùa hè không cần quá cầu kỳ. Chỉ với vài nguyên liệu quen thuộc như bí đao, mướp đắng và mướp hương, bạn đã có thể bổ sung thêm nước, chất xơ cùng nhiều vi chất có lợi, giúp cơ thể dễ chịu hơn trong những ngày Tam Phục oi bức.

(Ảnh minh họa: Internet)