Ngồi nhiều và liên tục gia tăng nguy cơ tử vong do ung thư

Tập thể dục mỗi ngày vẫn chưa đủ nếu bạn ngồi quá nhiều - Ảnh: STOCK

Lối sống ít vận động từ lâu đã được xem là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư và mắc nhiều bệnh mạn tính. Tuy nhiên hầu hết các khuyến cáo trước đây chỉ tập trung vào tổng số giờ ngồi mỗi ngày, mà chưa xem xét liệu thời gian đó có bị ngắt quãng hay không.

Để làm rõ vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của 91.292 người tham gia UK Biobank. Tất cả đều đeo thiết bị theo dõi hoạt động liên tục trong 7 ngày, sau đó được theo dõi sức khỏe trong trung bình 12,38 năm.

Các nhà khoa học chia thời gian ít vận động thành hai nhóm: Ngồi kéo dài: mỗi lần ngồi ít nhất 30 phút và gần như không có vận động; Ngồi gián đoạn: thời gian ngồi được xen kẽ bằng những lần đứng dậy hoặc vận động nhẹ.

Kết quả nghiên cứu do TS Frederick Ho (Đại học Glasgow, Anh) cùng các cộng sự thực hiện, được công bố trên tạp chí khoa học PLOS Medicine, cho thấy những người có nhiều khoảng ngồi kéo dài có nguy cơ tử vong do ung thư cao hơn rõ rệt. Cụ thể, mỗi giờ ngồi liên tục không đứng dậy trong một ngày làm tăng khoảng 9% nguy cơ tử vong do ung thư.

Ngoài ra nhóm này cũng có nguy cơ cao hơn đối với nhiều loại ung thư, đặc biệt là những bệnh ung thư liên quan đến béo phì và rối loạn chuyển hóa.

Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ gia tăng đối với những loại ung thư có liên quan đến bệnh đái tháo đường type 2.

Chỉ cần đứng dậy đi lại vài phút cũng tạo khác biệt về sức khỏe giữa các bệnh nhân ung thư - Ảnh: YOUSAFBHUTTA, PIXABAY

Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là người tham gia không cần tập luyện cường độ cao để giảm nguy cơ. Theo kết quả phân tích, thay thế 1 giờ ngồi liên tục bằng các hoạt động thể chất nhẹ có thể giúp giảm khoảng 12% nguy cơ tử vong do ung thư.

Những hoạt động này rất đơn giản, chẳng hạn: Đứng dậy đi lại trong văn phòng, lấy nước, dọn dẹp, đi loanh quanh, vươn vai.

Theo các tác giả, những khoảng vận động ngắn giúp cơ thể cải thiện quá trình chuyển hóa đường huyết, mỡ máu và nhiều hoạt động trao đổi chất vốn bị suy giảm khi phải ngồi bất động quá lâu.

Nhóm nghiên cứu nhận định: "Tác động của lối sống ít vận động không chỉ phụ thuộc vào tổng thời gian ngồi, mà còn phụ thuộc vào cách thời gian đó được tích lũy. Việc thường xuyên đứng dậy vận động ngắn có thể mang lại lợi ích chuyển hóa rõ rệt so với ngồi liên tục".

Các chuyên gia cho rằng kết quả nghiên cứu là lời nhắc nhở quan trọng đối với những người làm việc văn phòng hoặc thường xuyên phải ngồi nhiều giờ trước máy tính.

Một người vẫn có thể hoàn thành 30-60 phút tập thể dục mỗi ngày nhưng sau đó lại ngồi liên tục suốt 8-10 giờ. Khi đó, nguy cơ sức khỏe vẫn không hề nhỏ.

Tuy vậy nhóm nghiên cứu cũng lưu ý đây là nghiên cứu quan sát, nên chưa thể khẳng định việc ngồi lâu là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư.

Ngoài ra những người tham gia UK Biobank nhìn chung có sức khỏe tốt hơn dân số chung và thiết bị theo dõi chỉ được sử dụng trong 7 ngày, nên chưa phản ánh hoàn toàn thói quen vận động lâu dài.

Dù vậy kết quả tiếp tục bổ sung bằng chứng cho thấy việc đứng dậy và vận động nhẹ thường xuyên trong ngày là một thói quen đơn giản nhưng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe.

Các tác giả cho rằng trong tương lai, các hướng dẫn phòng ngừa bệnh mạn tính không nên chỉ tập trung vào việc tập thể dục cường độ vừa hoặc mạnh, mà cũng cần khuyến khích mọi người giảm thời gian ngồi liên tục bằng những khoảng vận động ngắn, đều đặn suốt cả ngày.