Những trường hợp nào không nên làm răng sứ?

Trong khi răng thật vẫn còn khỏe mạnh hoặc chưa có tổn thương đáng kể. Mài răng bọc sứ không phải là lựa chọn phù hợp cho mọi trường hợp. Trên thực tế, để làm một chụp sứ, bác sĩ bắt buộc phải mài bớt một lớp mô cứng của răng thật nhằm tạo khoảng trống cho vật liệu phục hình.

Đây là một can thiệp không thể phục hồi vì mô răng đã mài đi sẽ không thể mọc lại hay tự tái tạo. Chính vì vậy, quyết định mài răng làm chụp sứ cần được cân nhắc kỹ lưỡng, dựa trên tình trạng cụ thể của từng răng và từng người bệnh, chứ không nên áp dụng đại trà chỉ vì mong muốn có một hàm răng đều và trắng sáng hơn.

Chụp sứ là gì và khi nào thực sự cần thiết?

Đây là phục hình bao bọc toàn bộ thân răng đã được mài nhỏ, giúp bảo vệ răng đã suy yếu, phục hồi hình thể và chức năng ăn nhai, đồng thời cải thiện thẩm mỹ.

Chỉ định thường gặp của bọc sứ bao gồm răng đã điều trị tủy cần bảo vệ khỏi nguy cơ vỡ, răng vỡ lớn hoặc mòn nhiều, không thể phục hồi bằng cách trám thông thường hoặc các biện pháp khác, răng nhiễm màu nặng không đáp ứng với tẩy trắng và không thể làm mặt dán, hoặc răng làm trụ cho cầu răng, phục hình implant.

Ở những trường hợp này, lợi ích của việc bảo vệ và phục hồi mà chụp sứ mang lại thường vượt trội so với phần mô răng phải mài bỏ. Tuy nhiên, khi răng còn nguyên vẹn, tổn thương không đáng kể hoặc có thể xử lý bằng phương pháp bảo tồn hơn, việc mài răng làm chụp sứ lại tiềm ẩn nhiều rủi ro không cần thiết.

Người bệnh nên hỏi bác sỹ đó là thay vì làm chụp sứ, các phương pháp khác như tẩy trắng răng, nhựa xâm nhập, inlay, onlay, overlay, mặt dán sứ, table top..có thể được chỉ định hay không?

Cấu trúc răng gồm ba lớp: men răng ở ngoài cùng, ngà răng ở giữa và tủy răng chứa mạch máu, các sợi thần kinh ở trong cùng. Khi mài răng để làm chụp sứ, bác sĩ phải lấy đi một phần men và ngà răng nhất định tùy loại vật liệu phục hình. Trường hợp không phải mài răng để làm chụp sứ là rất hiểm gặp, không phải thưởng gặp, kể cả làm mặt dán sứ.

Ở người bệnh trẻ tuổi hoặc răng có buồng tủy lớn, lớp ngà bảo vệ tủy mỏng, việc mài răng dễ làm tủy bị kích thích hoặc thậm chí lộ tủy, dẫn đến nguy cơ phải điều trị tủy ngoài kế hoạch.

Ở những răng đã mất nhiều mô cứng do sâu răng, mòn răng hoặc đã trám nhiều lần trước đó, việc mài thêm để làm chụp sứ có thể khiến răng không còn đủ lượng mô lành để lưu giữ phục hình, làm tăng nguy cơ nứt vỡ răng hoặc bong sứ về sau.

Ngoài ra, mài răng cũng làm thay đổi vĩnh viễn hình thể răng thật. Do đó, ở những răng mà tổn thương có thể khắc phục bằng phương pháp ít xâm lấn hơn, việc lựa chọn chụp sứ ngay từ đầu thường không phải là quyết định tối ưu.

Một quan niệm khá phổ biến là hễ răng bị ê buốt, hơi lệch hoặc ố màu là cần bọc sứ để "giải quyết dứt điểm". Tuy nhiên, quan niệm này chưa phản ánh đúng bản chất vấn đề.

Trên thực tế, phần lớn các trường hợp ê buốt nhẹ liên quan đến mòn cổ răng, hoàn toàn có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh thói quen vệ sinh răng miệng, sử dụng kem đánh răng giảm ê buốt hoặc trám phục hồi tại chỗ.

Tương tự, răng nhiễm màu nhẹ do thực phẩm, cà phê, trà hoặc tuổi tác có thể cải thiện đáng kể chỉ với tẩy trắng răng, mà không cần mài bỏ mô răng thật.

Việc bọc sứ cho những răng này không những không cần thiết mà còn khiến bệnh nhân phải đánh đổi mô răng khỏe mạnh của mình để lấy một giải pháp có thể đạt được bằng phương pháp bảo tồn hơn.

Nụ cười tươi, hàm răng đẹp là mơ ước của nhiều người, nhưng không phải ai cũng nên làm răng sứ - Ảnh minh họa

Những trường hợp nên thận trọng hoặc không nên mài răng làm chụp sứ

Dựa trên tình trạng răng miệng và sức khỏe toàn thân, có một số nhóm người bệnh mà việc mài răng làm chụp sứ cần được cân nhắc kỹ, thậm chí trì hoãn hoặc thay thế bằng phương pháp khác.

- Răng còn nguyên vẹn hoặc tổn thương không đáng kể: Nếu răng chỉ bị đổi màu nhẹ, sứt mẻ nhỏ, các phương pháp bảo tồn như tẩy trắng, dán sứ Veneer mỏng hoặc trám composite thẩm mỹ thường là lựa chọn phù hợp hơn, vì mức độ mài mô răng thấp hơn nhiều so với chụp sứ toàn phần. - Răng cửa có đốm trắng hoặc đốm nâu: Trường hợp này cần đánh giá mức độ để lựa chọn phương án phù hợp. Các phương pháp ít xâm lấn như tẩy trắng răng kết hợp tái khoáng hóa, nhựa xâm nhập, phục hồi trực tiếp bằng composit thường là những giải pháp được lựa chọn đầu tiên, sau đó là mặt dán sứ với các răng cửa. - Bệnh nhân trẻ tuổi, buồng tủy còn lớn: Ở trẻ em và thanh thiếu niên, răng vĩnh viễn mới mọc thường có buồng tủy lớn, sừng tủy gần bề mặt răng. Mài răng trong giai đoạn này có nguy cơ cao gây tổn thương tủy, vì vậy chỉ định bọc sứ thường được cân nhắc trì hoãn đến khi cấu trúc răng phát triển ổn định hơn, trừ khi có tổn thương bắt buộc phải can thiệp. - Răng đã mất quá nhiều mô cứng, không đủ lưu giữ: Những răng bị sâu lớn, vỡ nhiều hoặc đã trải qua nhiều lần trám, phục hình trước đó có thể không còn đủ mô răng khỏe mạnh để nâng đỡ chụp sứ. - Răng lung lay, bệnh nha chu tiến triển chưa kiểm soát: Với những răng bị viêm quanh răng nặng, tiêu xương ổ răng nhiều hoặc lung lay độ cao, việc bọc sứ sẽ không mang lại hiệu quả lâu dài nếu nền tảng xương và mô nha chu chưa được điều trị ổn định. - Răng có nứt vỡ chân răng hoặc viêm quanh chóp chưa kiểm soát: Răng có tổn thương ở chân răng, đường nứt lan xuống dưới lợi hoặc ổ viêm nhiễm mạn tính chưa được xử lý triệt để thường có tiên lượng kém nếu bọc sứ ngay, do nguy cơ thất bại và phải tháo bỏ phục hình sau này. - Nghiến răng, siết chặt hàm không kiểm soát: Ở bệnh nhân có thói quen nghiến răng khi ngủ hoặc siết chặt hàm chưa được kiểm soát, lực nhai lớn bất thường có thể khiến chụp sứ dễ nứt vỡ hoặc bong sau một thời gian ngắn sử dụng. - Vệ sinh răng miệng chưa tốt, bệnh lý răng miệng chưa ổn định: Nếu bệnh nhân còn nhiều răng sâu chưa điều trị, viêm lợi hoặc mảng bám tích tụ nhiều, nguy cơ sâu răng tái phát dưới chụp sứ hoặc viêm nhiễm tại vị trí quanh phục hình là rất cao. - Chen chúc răng hoặc vẩu: Với những trường này thì ưu tiên lựa chọn hàng đầu là nắn chỉnh răng. Nhiều người bệnh ngại nắn chỉnh răng kéo dài, muốn mài răng để làm chụp sứ cho nhanh, về kết quả thẩm mỹ có thể mang lại sự hài lòng ngay, nhưng lâu dài có thể sẽ có nhiều biến cố khó có thể kiểm soát được. - Kỳ vọng thẩm mỹ chưa thực tế hoặc tâm lý chưa sẵn sàng: Một số bệnh nhân mong muốn thay đổi toàn bộ hàm răng bằng chụp sứ để đạt kết quả thẩm mỹ tức thì, trong khi mức độ can thiệp cần thiết không tương xứng với tình trạng răng thật.