Nam kỹ sư 31 tuổi nhập viện chỉ vì 1 sai lầm khi tập gym: Cảnh báo nóng kiểu tập có thể gây suy thận cấp

ThS.BS Nguyễn Thị Hoa, Khoa Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện E cho biết, khoa vừa tiếp nhận một trường hợp bệnh nhân 31 tuổi là kỹ sư tại Hà Nội. Người bệnh nhập viện trong tình trạng đau mỏi dữ dội vùng cơ hai tay, cánh tay sưng nề, đỏ rát kèm buồn nôn. Qua thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ xác định người bệnh mắc hội chứng tiêu cơ vân - một tình trạng nguy hiểm có thể dẫn đến suy thận cấp nếu không được điều trị kịp thời.

Khai thác tiền sử cho thấy, người bệnh là kỹ sư xây dựng, thường xuyên làm việc ngoài công trường với cường độ lao động lớn. Sau giờ làm, anh vẫn duy trì thói quen tập gym từ 1-2 giờ mỗi ngày. Các bài tập chủ yếu tập trung vào nhóm cơ tay, vai và ngực với mức tạ từ 5-10 kg. Bệnh nhân nghĩ "càng tập nhiều sẽ càng khỏe" .

Điều đáng nói là toàn bộ quá trình tập luyện đều dựa trên kinh nghiệm cá nhân, không có huấn luyện viên hướng dẫn hay đánh giá thể trạng trước khi tập. Anh thường xuyên duy trì cường độ cao trong nhiều ngày liên tiếp nhưng lại ít dành thời gian để cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi.

Bệnh nhân đang điều trị tại Khoa Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện E.

Ban đầu, cảm giác đau cơ xuất hiện nhiều hơn bình thường sau mỗi buổi tập. Nghĩ đây chỉ là biểu hiện "lên cơ" quen thuộc, anh vẫn tiếp tục tập luyện như cũ. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, các triệu chứng ngày càng nặng hơn. Hai cánh tay sưng to, đỏ rát, đau dữ dội khiến mọi cử động đều trở nên khó khăn. Lo lắng trước tình trạng bất thường, anh mới đến Bệnh viện E thăm khám.

Theo bác sĩ Hoa, tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và phá hủy, giải phóng nhiều chất từ trong cơ vào máu. Bệnh có thể xuất hiện do chấn thương, nhiễm trùng, sử dụng một số loại thuốc hoặc vận động quá sức.

Ở trường hợp này, việc lao động nặng ngoài công trường kết hợp với lịch tập gym cường độ cao kéo dài đã khiến các nhóm cơ liên tục chịu áp lực mà không có đủ thời gian phục hồi. Cơ thể rơi vào trạng thái quá tải, dẫn đến tổn thương cơ nghiêm trọng.

"May mắn là người bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm. Khi nhập viện, người bệnh mới có biểu hiện đau cơ nhiều, sưng nề và đỏ rát hai cánh tay, chưa ghi nhận tổn thương thận hay các biến chứng nặng khác. Sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng lâm sàng cải thiện rõ rệt, các chỉ số xét nghiệm dần trở về bình thường", bác sĩ Hoa cho biết.

Theo bác sĩ Hoa, những năm gần đây, số người mắc hội chứng tiêu cơ vân do tập luyện quá sức có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở người trẻ khỏe mạnh . Sự phát triển mạnh mẽ của các bộ môn như gym, chạy bộ, pickleball, đạp xe hay các môn thể thao sức bền khiến nhiều người đặt mục tiêu tăng cơ, giảm cân hoặc cải thiện vóc dáng trong thời gian ngắn.

Không ít người liên tục tăng khối lượng tập luyện vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể nhưng lại xem nhẹ việc nghỉ ngơi và phục hồi. Ngoài vận động quá sức, các yếu tố như mất nước, làm việc trong môi trường nắng nóng, thiếu ngủ, chế độ dinh dưỡng không hợp lý hoặc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ tập luyện không phù hợp cũng làm tăng nguy cơ tiêu cơ vân.

Điều đáng lo ngại là bệnh không phải lúc nào cũng có biểu hiện rầm rộ. Nhiều trường hợp chỉ đau nhức hoặc sưng cơ sau vận động nên dễ bị nhầm với tình trạng đau mỏi thông thường. Chính sự chủ quan này khiến nhiều người vẫn tiếp tục tập luyện hoặc tự điều trị tại nhà, làm tăng nguy cơ biến chứng.

Nguy cơ suy thận cấp

Nếu không được phát hiện sớm, tiêu cơ vân có thể gây suy thận cấp do các sản phẩm từ cơ bị phá hủy đi vào máu. Người bệnh còn có nguy cơ rối loạn điện giải, đặc biệt tăng kali máu gây rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng. Một số trường hợp nặng còn xuất hiện hội chứng chèn ép khoang, gây tổn thương mạch máu, thần kinh và ảnh hưởng lâu dài đến chức năng vận động.

Bác sĩ Hoa khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cơ dữ dội kéo dài, sưng nề cơ bất thường, yếu cơ, khó vận động, buồn nôn, mệt mỏi nhiều hoặc nước tiểu chuyển màu sẫm như nước trà đặc sau khi tập luyện, người dân cần ngừng tập ngay và đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Để phòng ngừa hội chứng tiêu cơ vân, mỗi người cần xây dựng chế độ tập luyện phù hợp với thể trạng, tăng dần cường độ thay vì tập quá sức trong thời gian ngắn. Đồng thời, cần uống đủ nước trước, trong và sau khi tập, ngủ đủ giấc, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và dành thời gian nghỉ ngơi để cơ bắp phục hồi. Việc tập luyện dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên có chuyên môn cũng là cách giúp hạn chế đáng kể nguy cơ gặp phải những biến chứng nguy hiểm do tập luyện không đúng cách.