Bột ngọt và những hiểu lầm kéo dài nhiều năm

Một số người lo ngại gia vị này có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, não bộ hoặc không phù hợp với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, những quan niệm này không có cơ sở và chưa được chứng minh bằng các bằng chứng khoa học hiện đại.

Bác sĩ chuyên khoa II Trần Thị Kim Chi, Trưởng khoa Dinh dưỡng Tiết chế Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết bột ngọt có tên khoa học là monosodium glutamate (MSG), gồm natri và axit amin glutamate.

"Glutamate không phải là chất xa lạ đối với cơ thể. Đây là axit amin hiện diện tự nhiên trong nhiều thực phẩm quen thuộc như cà chua, nấm, rong biển, thịt, cá và hải sản", bác sĩ Chi cho biết.

Theo các tài liệu khoa học, glutamate là thành phần chính tạo nên vị umami - vị cơ bản thứ năm trong ẩm thực bên cạnh ngọt, mặn, chua và đắng. Vị này được Giáo sư Kikunae Ikeda của Nhật Bản phát hiện vào đầu thế kỷ 20 khi nghiên cứu tảo bẹ kombu.

Hiện nay, bột ngọt được sản xuất bằng công nghệ lên men từ các nguyên liệu tự nhiên như mía, củ cải đường, bắp hoặc khoai mì, tương tự nhiều quy trình sản xuất thực phẩm lên men khác như sữa chua, giấm.

Một trong những lo ngại phổ biến nhất là bột ngọt có thể gây ảnh hưởng đến não bộ. Tuy nhiên, theo bác sĩ Chi, khi đi vào cơ thể, glutamate từ bột ngọt chủ yếu được sử dụng ngay tại ruột non.

"Khoảng 95% glutamate được chuyển hóa ở ruột non để cung cấp năng lượng cho các tế bào đường ruột. Các nghiên cứu cho thấy glutamate từ thực phẩm không vượt qua hàng rào máu não nên không ảnh hưởng đến trí nhớ hay chức năng thần kinh như nhiều người vẫn nghĩ", bác sĩ Chi phân tích.

Cũng theo bác sĩ Chi, hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh glutamate từ bột ngọt đi qua nhau thai để ảnh hưởng đến thai nhi. Đối với phụ nữ cho con bú, glutamate bổ sung từ bột ngọt cũng không được ghi nhận đi vào sữa mẹ.

Đáng chú ý, sữa mẹ vốn chứa hàm lượng glutamate tự nhiên rất cao, gấp 18 lần ở các loài động vật khác. Đây là một trong những axit amin quan trọng tham gia vào nhiều hoạt động sinh học của cơ thể.

Với trẻ nhỏ, bác sĩ Chi cho biết việc hạn chế nêm nếm ở giai đoạn đầu nhằm giúp trẻ cảm nhận và nhận biết hương vị tự nhiên của từng loại thực phẩm. Khi trẻ lớn hơn và bắt đầu ăn chung với gia đình, việc sử dụng gia vị, trong đó có bột ngọt, đã được WHO, FAO, Bộ Y tế Nhật Bản và Bộ Y tế Việt Nam xác nhận là an toàn, không khác biệt so với người lớn.

Ngày nay, bột ngọt được sử dụng tại hơn 130 quốc gia. Không chỉ xuất hiện trong căn bếp gia đình châu Á, bột ngọt còn hiện diện trong nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn tại các nước phương Tây dưới tên gọi "MSG" hoặc mã phụ gia thực phẩm E621.

Các chuyên gia cho rằng thay vì tiếp cận thông tin từ những lời đồn đoán thiếu cơ sở, người tiêu dùng cần dựa trên các bằng chứng khoa học được kiểm chứng để có cái nhìn khách quan hơn về loại gia vị đã gắn bó với bữa ăn gia đình suốt hơn một thế kỷ qua.