Can thiệp bào thai: Thêm cơ hội sống cho thai nhi từ trong bụng mẹ

Ngày 29-5, Bệnh viện Phụ sản Trung ương khai mạc Hội nghị thường niên Y học bào thai lần thứ 5 tại Hà Nội với hơn 500 chuyên gia, bác sĩ và nhà quản lý y tế tham dự.

Y học bào thai được xác định là một trong những chuyên ngành mũi nhọn của ngành y tế

Hội nghị tập trung cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán trước sinh và can thiệp bào thai - lĩnh vực mở ra cơ hội điều trị và cứu sống thai nhi ngay từ trong bụng mẹ.

Tại hội nghị, GS-TS-BS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, cho biết nền tảng quan trọng nhất để phát triển y học bào thai là thay đổi tư duy, coi thai nhi là một bệnh nhân cần được thăm khám, phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Theo ông, quan điểm này đã tạo bước phát triển mạnh của chuyên ngành tại Việt Nam trong gần 10 năm qua. Nhiều cơ sở sản phụ khoa trong nước hiện đã tiếp cận và làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu như điều trị thoát vị hoành bẩm sinh, can thiệp tim thai và các phương pháp xâm lấn tối thiểu.

Trong y học bào thai, nhiều bệnh lý nếu không xử trí kịp thời có thể khiến thai nhi tử vong trong tử cung hoặc sinh ra với tổn thương nặng. Ngược lại, phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm giúp tăng cơ hội chào đời khỏe mạnh, giảm gánh nặng điều trị sau sinh.

Trung tâm Y học bào thai (Bệnh viện Phụ sản Trung ương) thường xuyên tiếp nhận nhiều ca thai kỳ nguy cơ cao như hội chứng truyền máu song thai, dị tật lồng ngực bẩm sinh hoặc tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh. Các bác sĩ đã triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu nhằm kéo dài tuổi thai và tăng cơ hội sống cho trẻ.

Mới đây, Trung tâm Y học bào thai, đã can thiệp thành công cho thai nhi của một sản phụ ở Thanh Hóa mắc tràn dịch màng phổi hai bên từ tuần thai 23.

Hai ống shunt nhỏ như “đôi cánh” sau ca can thiệp bào thai cùng em bé chào đời. Ảnh: Th. Hương

Khi bệnh tiến triển nặng ở tuần 32, bác sĩ quyết định đặt shunt dẫn lưu ngay trong buồng tử cung. Sau can thiệp, thai ổn định dần, thai kỳ kéo dài đến tuần 36 và em bé chào đời khỏe mạnh, nặng 3,4 kg. Hai ống shunt nhỏ còn trên lưng được các bác sĩ gọi là "đôi cánh tí hon", dấu ấn của hành trình giữ lại sự sống cho em bé từ trong bụng mẹ.

Theo GS Ánh, tỉ lệ cứu sống ít nhất một thai nhi trong các ca biến chứng truyền máu song thai bằng laser quang đông tại Việt Nam hiện đạt 85-90%, tương đương nhiều trung tâm y học bào thai lớn trên thế giới.

Đầu năm 2026, Bộ Y tế cũng phê duyệt danh mục kỹ thuật và công nhận thông tim can thiệp bào thai là kỹ thuật điều trị chính thức tại Việt Nam.

"Chúng tôi mong muốn xây dựng mạng lưới y học bào thai trên toàn quốc. Đây không chỉ là câu chuyện chuyên môn của sản phụ khoa mà còn góp phần nâng cao chất lượng dân số"- GS Ánh nói.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đánh giá y học bào thai là lĩnh vực quan trọng trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Nhiều kỹ thuật chẩn đoán và can thiệp tiên tiến đã được triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị ngay từ trong bụng mẹ.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại hội nghị sáng 29-5

Đặc biệt, thời gian gần đây, nhiều thai nhi được cứu sống nhờ kỹ thuật thông tim can thiệp bào thai với sự phối hợp giữa chuyên ngành sản và nhi tại TPHCM. Theo Bộ trưởng, điều này cho thấy y học bào thai tại Việt Nam đang chuyển từ chẩn đoán sang can thiệp và điều trị chuyên sâu.

Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng quy trình chuyên môn để phát triển lĩnh vực này. Trong chiến lược giai đoạn mới, y học bào thai được xác định là một trong những chuyên ngành mũi nhọn ưu tiên phát triển