Gàu sinh lý và gàu bệnh lý khác nhau thế nào?

Nhiều người vẫn nghĩ “gàu chỉ là tế bào chết bong ra”, nhưng các tài liệu da liễu cho thấy gàu có nhiều dạng.

• Gàu sinh lý

Đây là tình trạng bong da nhẹ, thường xảy ra khi da đầu khô, thay đổi thời tiết hoặc dùng dầu gội không phù hợp. Mảng gàu nhỏ, khô, dễ rơi trên vai áo. Theo Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, đây là dạng phổ biến ở người trưởng thành và không gây viêm đỏ (1).

• Gàu bệnh lý

Gồm các vấn đề như:
 – Viêm da tiết bã: Bung vảy vàng nhờn, ngứa nhiều, đôi khi đỏ da.
 – Nhiễm nấm da đầu: Mảng bong lớn, da đầu rát và dễ rụng tóc.

Nghiên cứu năm 2023 cho thấy nấm Malassezia furfur là tác nhân chính trong gàu bệnh lý và viêm da tiết bã (2). Tuy nhiên, nhiều người lại nhầm lẫn hai tình trạng này, dẫn đến việc chọn sản phẩm quá mạnh hoặc quá nhẹ, khiến da đầu kích ứng hoặc bong nhiều hơn.

Dấu hiệu nhận biết để không chọn sai sản phẩm

1. Nếu gàu khô, mảnh nhỏ, không đỏ da → có thể là gàu sinh lý

Nguyên nhân thường do:
 – Da đầu khô khi thay đổi thời tiết
 – Gội đầu bằng nước nóng
 – Dùng dầu gội tẩy mạnh

Trường hợp này nên chọn dầu gội dịu nhẹ, pH trung tính. Các thảo dược như Neem, tràm trà, hương thảo được ghi nhận giúp hỗ trợ làm sạch và giữ ẩm bề mặt da đầu (3).

2. Nếu gàu dày, bám mảng, có đỏ hoặc ngứa rát → có thể là gàu bệnh lý

Đây là tình trạng cần chú ý. Viêm da tiết bã và nấm da đầu thường cần sản phẩm chuyên biệt hoặc thăm khám bác sĩ. Theo Journal of Clinical Investigation and Dermatology, các trường hợp nhiễm Malassezia có thể tái phát nếu chăm sóc sai cách (4).

Chọn dầu gội thế nào để phù hợp với từng tình trạng?

• Gàu sinh lý:

Ưu tiên dầu gội dược liệu hoặc dầu gội nhẹ, không sulfate, không hương liệu nặng. Các công thức từ Neem, Gurjun, tràm trà, gừng… có thể giúp làm sạch gàu nhẹ nhàng mà không gây khô rát.

• Gàu bệnh lý:

Không nên tự ý dùng “mẹo dân gian” như chanh, muối, gừng tươi vì dễ gây kích ứng. Một số nghiên cứu ghi nhận acid từ chanh có thể làm tổn thương da đầu nếu dùng trực tiếp (5).
 Người bị gàu bệnh lý nên chọn sản phẩm có tính làm sạch nhẹ nhưng ổn định pH, hoặc dùng dầu gội chuyên trị nếu bác sĩ chỉ định.

Vì sao nhiều người Việt dễ chọn sai sản phẩm gội đầu?

Đại diện một thương hiệu dược liệu trong nước chia sẻ: “Phần lớn người dùng không biết mình bị gàu dạng gì, nên cứ thấy bong da là chọn sản phẩm mạnh. Nhưng càng gội thì càng khô – càng bong, tạo vòng lặp rất khó chịu.”

Thói quen chạy theo hiệu quả nhanh khiến nhiều người bỏ qua yếu tố quan trọng nhất.

Gàu không phải lúc nào cũng giống nhau. Hiểu rõ mình thuộc dạng nào giúp bạn chọn được dầu gội phù hợp, tránh kích ứng và tránh “sa lầy” trong những mẹo dân gian không hiệu quả.
 Nếu tình trạng kéo dài, đỏ, ngứa nhiều hoặc rụng tóc, hãy thăm khám chuyên khoa để được hướng dẫn đúng nhất.

Tham khảo ngay>> TẠI ĐÂY:  https://vt.tiktok.com/ZSHcGHHnXdvy3-4pvWl/

Nguồn tham khảo

(1) Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology – Dandruff prevalence
 https://www.dovepress.com

(2) Journal of Clinical Investigation and Dermatology – Malassezia study
 https://www.oatext.com

(3) ScienceDirect – Botanical extracts for scalp care
 https://www.sciencedirect.com

(4) Journal of Clinical Investigation – Seborrheic dermatitis
 https://www.jci.org

(5) Healthline – Lemon for hair risks
 https://www.healthline.com