
Người cholesterol cao cần kiểm soát lượng lòng đỏ phù hợp với nguy cơ cá nhân, hạn chế chất béo bão hòa và duy trì chế độ ăn có lợi cho tim mạch - Ảnh: AI
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt Nam, cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. Tuy nhiên, với những người được chẩn đoán cholesterol cao, đặc biệt là tăng cholesterol LDL (thường gọi là cholesterol xấu), việc có nên tiếp tục ăn trứng hay không vẫn là câu hỏi gây nhiều băn khoăn.
Một quả trứng gà lớn chứa khoảng 186-200mg cholesterol, tập trung chủ yếu trong lòng đỏ. Đây là lý do trứng từng được xem là thực phẩm cần hạn chế nghiêm ngặt ở những người có nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Cholesterol trong trứng có thực sự làm tăng cholesterol trong máu?
Điều quan trọng cần phân biệt là cholesterol có trong thực phẩm không hoàn toàn giống với cholesterol lưu hành trong máu. Phần lớn cholesterol trong cơ thể được gan tự tổng hợp để phục vụ nhiều chức năng thiết yếu, bao gồm cấu tạo màng tế bào, sản xuất hormone và tổng hợp axit mật.
Khi ăn thực phẩm chứa cholesterol, lượng cholesterol trong máu có thể thay đổi, nhưng mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa từng người. Đáng chú ý, chất béo bão hòa trong chế độ ăn thường có tác động làm tăng cholesterol LDL mạnh hơn so với cholesterol từ thực phẩm.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí The American Journal of Clinical Nutrition vào tháng 7-2025 đã cung cấp thêm bằng chứng về vấn đề này.
Những người tham gia được phân vào ba chế độ ăn có tổng năng lượng tương đương nhưng khác nhau về lượng cholesterol, chất béo bão hòa và số trứng tiêu thụ. Một chế độ ăn có hai quả trứng mỗi ngày nhưng ít chất béo bão hòa; chế độ thứ hai không có trứng nhưng nhiều chất béo bão hòa; chế độ đối chứng có hàm lượng cao cả cholesterol lẫn chất béo bão hòa.
Mỗi chế độ ăn được áp dụng trong năm tuần. Có 48 người hoàn thành đầy đủ cả ba giai đoạn thử nghiệm.
Kết quả cho thấy lượng chất béo bão hòa tiêu thụ có mối liên hệ rõ rệt với nồng độ cholesterol LDL, trong khi lượng cholesterol từ thực phẩm không cho thấy mối liên hệ tương tự trong thử nghiệm này.
Đáng chú ý, nhóm áp dụng chế độ ăn hai quả trứng mỗi ngày nhưng ít chất béo bão hòa có nồng độ LDL thấp hơn so với khi áp dụng chế độ ăn đối chứng.
Nghiên cứu có quy mô tương đối nhỏ và thời gian theo dõi ngắn, do đó chưa đủ cơ sở để khuyến nghị tất cả người cholesterol cao ăn hai quả trứng mỗi ngày. Nhưng phát hiện này củng cố quan điểm rằng khi đánh giá tác động của trứng đối với sức khỏe tim mạch, cần xem xét toàn bộ chế độ ăn thay vì chỉ tập trung vào lượng cholesterol có trong lòng đỏ.
Người cholesterol cao nên ăn bao nhiêu trứng mỗi tuần?
Dù trứng không phải là nguyên nhân duy nhất khiến cholesterol trong máu tăng cao, điều đó không có nghĩa người bị rối loạn mỡ máu có thể ăn trứng tùy thích.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cho biết người trưởng thành khỏe mạnh có thể đưa tối đa một quả trứng nguyên quả mỗi ngày vào chế độ ăn lành mạnh. Tuy nhiên, khuyến nghị này không áp dụng giống nhau cho tất cả những người đã có cholesterol LDL cao, mắc bệnh tim mạch hoặc đái tháo đường.
Giáo sư Linda Van Horn, chuyên gia dinh dưỡng thuộc Trường Y Feinberg, Đại học Northwestern (Mỹ), nhấn mạnh những người có nồng độ LDL cao cần chú ý giảm cả chất béo bão hòa lẫn cholesterol trong thực phẩm, đặc biệt khi đồng thời thừa cân, béo phì hoặc có các yếu tố nguy cơ tim mạch khác.
Vì vậy, không có một con số trứng mỗi tuần phù hợp với tất cả người cholesterol cao. Lượng trứng nên ăn cần được cân nhắc dựa trên kết quả xét nghiệm mỡ máu, tiền sử bệnh, các yếu tố nguy cơ và tổng thể khẩu phần hằng ngày.
Đối với người muốn bổ sung protein nhưng cần hạn chế cholesterol trong khẩu phần, lòng trắng trứng là lựa chọn đáng cân nhắc. Phần này cung cấp protein, gần như không chứa chất béo và không có cholesterol, trong khi cholesterol của trứng tập trung ở lòng đỏ.
Ngoài ra, trứng còn cung cấp choline, vitamin B12, vitamin D cùng các chất chống oxy hóa lutein và zeaxanthin. Vì vậy, loại bỏ hoàn toàn trứng cũng đồng nghĩa với việc bỏ qua một nguồn dinh dưỡng có giá trị, dù các dưỡng chất này vẫn có thể được bổ sung từ những thực phẩm khác.

Người có cholesterol cao nên ưu tiên trứng luộc, trứng hấp hoặc trứng chế biến với lượng nhỏ dầu thực vật không bão hòa, thay vì chiên ngập dầu - Ảnh minh họa
Ăn trứng như thế nào để tốt cho sức khoẻ?
Một quả trứng luộc dùng cùng rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt có thành phần dinh dưỡng rất khác so với món trứng chiên nhiều bơ, ăn kèm thịt xông khói, xúc xích hoặc các loại thịt chế biến sẵn.
Những thực phẩm giàu chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL, từ đó góp phần thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong thành động mạch. Khi mảng xơ vữa phát triển, lòng mạch có thể bị thu hẹp, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Do đó, người có cholesterol cao nên ưu tiên trứng luộc, trứng hấp hoặc trứng chế biến với lượng nhỏ dầu thực vật không bão hòa, thay vì chiên ngập dầu hay sử dụng nhiều bơ, mỡ động vật.
Bữa ăn cũng nên kết hợp thêm rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và những thực phẩm giàu chất xơ. Chất xơ hòa tan, có trong yến mạch, các loại đậu và một số loại trái cây, có thể hỗ trợ giảm cholesterol LDL khi được bổ sung thường xuyên trong chế độ ăn.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo để kiểm soát cholesterol, cần hạn chế thực phẩm giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, đồng thời ưu tiên rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc, cá và các sản phẩm sữa ít béo.
Điều đáng lưu ý là thay đổi chế độ ăn không có nghĩa người bệnh có thể bỏ qua việc theo dõi cholesterol trong máu. Xét nghiệm định kỳ giúp đánh giá hiệu quả của những điều chỉnh dinh dưỡng và xác định liệu người bệnh có cần thêm các biện pháp điều trị hay không.
Link nội dung: https://suckhoevasacdep.com.vn/nguoi-cholesterol-cao-co-can-loai-bo-hoan-toan-trung-khoi-khau-phan-an-12967.html